Vì sao những cú tắc bóng của Nesta được ngợi ca?
Song Nhi

Chia sẻ

Bình luận 1

Những cú tắc bóng là điều xảy ra trong mọi trận đấu bóng đá. Nó luôn là điều mà mọi cầu thủ phải làm khi cần thiết, nhưng gần như không được nhiều người ưa thích. Nhưng ít ai biết rằng, những cú tắc bóng điệu nghệ của Nesta, Maldini… hay nhiều danh thủ khác chính là tinh hoa được kết tinh sau lịch sử nhiều năm phát triển của bóng đá, nơi sự khác biệt giữa nghệ thuật sân cỏ và sức mạnh vai u thịt bắp được thể hiện rõ ràng nhất.

Sự khác biệt quan điểm về vai trò của phòng ngự chính là gốc rễ của hai môn thể thao phổ biến nhất trên thế giới vào thời điểm hiện nay. Quyết định tách khỏi LĐBĐ Anh (FA) của Blackheath Club vào năm 1863 chính là khởi nguồn cho sự phân tách giữa bóng đá và bóng bầu dục. 

Sự bất đồng về việc chơi bóng bằng tay thường được coi là nguyên nhân dẫn đến cuộc chia tách này, tuy nhiên trên thực tế chính vấn đề “truy cản đối phương” mới là chủ đề chính của cuộc tranh cãi giữa hai bên. Những người ủng hộ bóng bầu dục thậm chí còn cho rằng: “Nếu bỏ đi việc dùng sức mạnh để truy cản đối phương sẽ đồng nghĩa với việc phá hủy đi tất cả sự can đảm và chẳng khác nào phá hỏng trò chơi. Mọi thứ sẽ bị ràng buộc quá nhiều với những luật lệ và nhờ đó, những gã người Pháp mới chỉ tập luyện trong một tuần cũng có thể đánh bại chúng ta”.

Trước đây, bóng đá và bóng bầu dục được gộp chung với nhau nhưng sau đó bóng bầu dục tách ra vì khác biệt với bóng đá trong luật truy cảnTrước đây, bóng đá và bóng bầu dục được gộp chung với nhau nhưng sau đó bóng bầu dục tách ra vì khác biệt với bóng đá trong luật truy cản

Nhận xét đó cho thấy rõ ràng quan điểm của không ít người Anh, nơi khai sinh ra bóng đá hiện đại, về việc thể hiện sức mạnh thể chất trong những môn thể thao này. Hay nói cách khách là việc thể hiện “sức mạnh đàn ông” trong trò chơi chỉ dành cho cánh mày râu vào thời điểm đó. Kết quả là những mâu thuẫn không được giải quyết và bóng bầu dục chính thức tách khỏi FA từ năm 1863. “Truy cản đối phương”, hay hiểu đơn giản là dùng sức mạnh để quật ngã và ngăn chặn đối thủ ghi điểm đến bây giờ vẫn là đặc trưng riêng của bóng bầu dục. Còn bóng đá không cho phép điều đó.

Sự thay đổi của Luật Sáu vào năm 1866 cho phép các cầu thủ được chuyền bóng lên phía trên, thay vì chỉ được chuyền ngang và chuyền về như trước tiếp tục chứng kiến một bước đi mới làm thay đổi bóng đá. Nhưng việc luật việt vị vào thời điểm này quy định tiền đạo phải đứng trên ít nhất 3 cầu thủ đối phương khiến cho các đội bóng ưu tiên sử dụng sơ đồ dạng 1-2-7, 2-2-6 với số lượng cầu thủ tấn công rất nhiều. Điều này khiến cho “truy cản đối phương” lại tiếp tục trở thành chủ đề nóng với bóng đá. Người ta bắt đầu nghĩ ra cách đối phó ban đầu, với việc luôn bố trí ít nhất hai cầu thủ theo kèm đối phương mỗi khi có bóng. Một người trực tiếp bám sát, một người ở vòng ngoài chờ cướp bóng.

Một cách tiếp cận khác được áp dụng ở Scotland, với sự nhấn mạnh về tầm quan trọng của lối chơi chuyền bóng trong sự phát triển của bóng đá. Điều này bắt nguồn từ trận đấu quốc tế đầu tiên của Anh và Scotland vào năm 1872. ĐT Scotland nhận thức mình là những người yếu thế hơn, do đó quyết định cố gắng chuyền bóng thật nhiều thay vì đương đầu với những cuộc tranh chấp tay đôi. 

Trận đấu giữa Anh và Scotland vào năm 1872 có ảnh hưởng rất lớn đến những thay đổi về chiến thuật trong môn bóng đáTrận đấu giữa Anh và Scotland vào năm 1872 có ảnh hưởng rất lớn đến những thay đổi về chiến thuật trong môn bóng đá

Đội hình 2-2-6 của Scotland vào ngày hôm đó đã trở thành thách thức lớn với lối chơi rê dắt và cố gắng lừa bóng qua đối phương của những cầu thủ Anh, điều vốn đang là đặc trưng để tạo ra sự khác biệt giữa bóng đá và bóng bầu dục. Kết quả hòa 0-0 là một sự khó chịu lớn đối với người Anh và vì vậy, những phương án chiến thuật mới được nghiên cứu để tìm ra cách đối phó. 

Sơ đồ 2-3-5 nổi lên như một phát kiến mới để bóng đá thực sự được chơi theo đúng phong cách của mình. Từ xuất điểm ban đầu vốn dĩ chỉ nằm ở sức mạnh thể chất để tạo ra ưu thế trong những đợt tấn công, bóng đá dần phát triển lên những tầm cao mới với nhiều khái niệm phức tạp hơn. Chuyền bóng, phối hợp, giữ bóng, phòng ngự, di chuyển không bóng, chiến thuật và cả sự cải tổ của luật việt vị dần tạo nên những vẻ đẹp và sức hút mới cho bóng đá trong lịch sử hình thành và phát triển của mình.

Theo dòng chảy của sự phát triển đó, tắc bóng dần xuất hiện và trở thành yếu tố thiết yếu trong mỗi trận đấu. Cầu thủ bóng đá không được phép dùng sức mạnh để xô đẩy, chèn, ngáng, ôm đối phương để giành bóng như trong môn bóng bầu dục. Thay vào đó, tất cả sử dụng sự khéo léo của cơ thể để thực hiện động tác chặn bóng của đối phương bằng đôi bàn chân. Đây cũng là điều tạo nên sự bình đẳng trong bóng đá khi không chỉ những người đàn ông to cao, lực lưỡng hay có tốc độ mới có thể chơi môn thể thao này. 

Pha tắc bóng của Ledley King với Arjen Robben rong cuộc đối đầu giữa Tottenham Hotspur và Chelsea xứng đáng được cho vào sách giáo khoa bóng đáPha tắc bóng của Ledley King với Arjen Robben rong cuộc đối đầu giữa Tottenham Hotspur và Chelsea xứng đáng được cho vào sách giáo khoa bóng đá

Hãy nhớ lại tình huống diễn ra vào ngày 5/11/2006 trong cuộc đối đầu giữa Tottenham Hotspur và Chelsea tại sân White Hart Lane, Arjen Robben thoát xuống đối mặt với thủ môn Paul Robinson sau pha bấm bóng tinh tế của Michael Ballack. Robben đứng trước cơ hội vô cùng thuận lợn để mở tỉ số, nhưng rồi Ledley King đã có pha bứt tốc trong vòng 15m để đuổi theo cầu thủ nhanh nhất giải đấu, rồi thực hiện pha tắc bóng ngay trước mũi giầy của Robben. Bình luận viên của kênh BBC khi đó đã phải giật mình thốt lên: “Một cú tắc bóng phi thường”. Đó chính là vẻ đẹp của bóng đá, nơi những pha truy cản được đẩy lên tầm nghệ thuật.

Bình tĩnh ngồi thưởng thức lại những pha tắc bóng của Cannavaro với Shevchenko năm 2004, Philip Lahm với Ivan Rakitic năm 2010, màn trình diễn xuất sắc với một loạt tình huống chặn bóng trong chân đối phương của Bobby Moore trong trận đấu giữa Anh vs Brazil tại World Cup 1970, hay gần hơn là những pha tắc bóng bậc thầy của Paolo Maldini và Nesta, ta sẽ thấy được những tình huống đỉnh cao của nghệ thuật phòng ngự. Các hậu vệ tính toán khéo léo, sử dụng đôi chân của mình đúng thời điểm để chặn bóng ngay trong tầm kiểm soát của đối phương, một sự khác biệt rất lớn với những màn “đè vật ngã ngửa” của bóng bầu dục, môn thể thao thưở ban đầu từng được gộp chung với bóng đá.

Lịch sử bóng đá đã trải qua rất nhiều giai đoạn phát triển. Jimmy Hogan được thừa nhận là một chiến lược gia tuyệt vời với lối chơi chuyền bóng linh hoạt với thành công cho Southern League Fulham vào những năm 1906 và 1907. Lối chơi này của Hogan sau này được nhiều người như Scot Peter McWilliam của Tottenham Hotspur (thập niên 1930) hay Gustáv Sebes của ĐT Hungary (thập niên 1950) kế thừa và đạt được những thành công. Nâng cao hơn là những trường phái Bóng đá tổng lực hay Tiqui-taca về sau. 

Những hậu về Italia là những người nổi danh nhất về khoản tắc bóngNhững hậu về Italia là những người nổi danh nhất về khoản tắc bóng

Nhưng trên tất cả, xuyên suốt trong cả chiều dài lịch sử, những người làm bóng đá luôn hướng tới sự tiết giảm bạo lực trong trò chơi của mình. Người ta đã từng than vãn rằng nếu không được phép “truy cản đối phương”, bóng đá sẽ “chết”, sẽ không còn là bóng đá nữa. Nhưng chính những ca chấn thương khiến cầu thủ phải giải nghệ mới là điều khiến bóng đá bị “giết chết”. Marco van Basten từng là tài năng hàng đầu của bóng đá thế giới, nhưng rồi đã sớm phải giải nghệ ở tuổi 31 bởi chấn thương mắt cá sau những pha triệt hạ ác ý của đối phương. 

Rõ ràng những mối nguy vẫn còn đó, nhưng ai cũng hiểu rằng đó không phải là minh chứng mang tới một hình ảnh bạo lực của bóng đá. Giống như bóng bầu dục, việc truy cản vẫn được diễn ra trong bóng đá, nhưng nó đã được đưa lên một tầm nghệ thuật với yêu cầu rất cao về sự chuẩn xác, khéo léo và trình độ của mỗi cầu thủ. Bởi vậy, tắc bóng vẫn sẽ luôn là trọng tâm của những trận đấu bóng đá. Và dù có muốn hay không, hãy công nhận rằng nghệ thuật phòng ngự này xứng đáng được ngợi ca nhiều hơn.

Chia sẻ

Bình luận 1