Vì sao cầu thủ Brazil đến Anh với giá siêu đắt?
Sơn Hải

Chia sẻ

Bình luận 0

Alisson Becker đến Liverpool với giá 65 triệu bảng. Fred đầu quân cho Manchester United với giá 52 triệu bảng. Các đội bóng Anh cho thấy họ sẵn sàng chi tiền tấn để đưa những cầu thủ Brazil đến Anh thi đấu. Nhưng thay vì mua trực tiếp những cầu thủ tiềm năng từ Brazil với giá thấp hơn nhiều, tại sao họ lại chấp nhận bỏ ra số tiền cao chót vót để mua cầu thủ thành danh tại châu Âu?

"Chẳng có vấn đề gì với giá tiền mua cậu ấy cả, chúng tôi không cảm thấy vấn đề nào khi phải bỏ nhiều tiền vậy mua cậu ấy. Đó là giá thị trường quy định cơ mà, mọi thứ đi theo quy luật và chúng tôi không phải nghĩ nhiều về vấn đề đó".

Juergen Klopp đã chia sẻ như vậy khi Liverpool duyệt chi 65 triệu bảng chiêu mộ thủ thành Brazil Alisson Becker mùa Hè này. Câu nói "chúng tôi không phải nghĩ nhiều về số tiền mua cậu ta" thực sự ý nghĩa với cả Liverpool lẫn Roma. 2 năm trước, đội bóng Italia chỉ phải bỏ ra 6,6 triệu bảng chiêu mộ Alisson, rồi nâng tầm anh dần trở thành thủ môn hàng đầu thế giới trong 1 năm.

Mùa Hè này, các đội ở Premier League đã chi rất nhiều tiền để đưa về các ngôi sao người BrazilMùa Hè này, các đội ở Premier League đã chi rất nhiều tiền để đưa về các ngôi sao người Brazil

Người gác đền của Liverpool chỉ là một trong danh sách vô số các cầu thủ Brazil đến châu Âu thi đấu, sau đó tìm đường đầu quân cho một đội bóng Anh để thu về lợi nhuận kếch xù. 5 năm trước, Fred rời Internacional để đầu quân cho Shakhtar Donetsk với giá 13 triệu bảng. Mùa Hè năm nay, M.U đã phải chi số tiền gấp 4 lần để chiêu mộ anh. Năm ngoái, Watford mua Richarlison mất 11,2 triệu bảng, sau 1 năm, họ bán anh cho Everton được 35 triệu, và có thể lên tới 50 triệu bảng tùy thành tích thi đấu.

Nhưng Alisson, Fred hay Richarlison vẫn không tăng giá chóng mặt như Fabinho. Năm 2012, anh rời Fluminense để đầu quân cho Rio Ave, CLB Bồ Đào Nha với mức giá 400 ngàn bảng. Anh được Rio Ave cho Monaco mượn, rồi bán đứt sau 3 năm để thu về 4,3 triệu bảng. Tháng 5 năm nay, Liverpool chiêu mộ tiền vệ phòng ngự này mất 43,7 triệu bảng. Trong 6 năm, giá trị chuyển nhượng của Fabinho đã tăng hơn 100 lần!

Có thể thấy giá trị của mỗi cầu thủ Brazil đều tăng chóng mặt từ khi rời quê hương đến châu Âu, rồi đến Anh. Số cầu thủ Brazil lại Anh đang ở mức cao chưa từng có trong lịch sử, 20 người. Nhưng chỉ có 4 cầu thủ được mua trực tiếp từ Brazil tới Anh: Gabriel Jesus, Kenedy, Lucas Piazon và Richarlison. Vậy tại sao các đội bóng Anh không tiết kiệm chi phí bằng việc mua thẳng cầu thủ từ Brazil, mà phải mua qua những CLB châu Âu khác?

Câu trả lời thứ nhất nằm ở quy định khắt khe trong điều kiện cấp giấy phép lao động tại Anh. Việc này chỉ dễ dàng hơn kể từ năm 2015. Trước đó, những cầu thủ không thuộc cộng đồng kinh tế châu Âu như Kleberson, Gilberto Silva và Juninho Paulista có được giấy phép nhờ họ thường xuyên thi đấu trong đội tuyển Brazil hồi đó. Những cầu thủ khác như Lucas Leiva, hay anh em sinh đôi Rafael và Fabio da Silva có hộ chiếu EU nên mới có thể chơi bóng tại Anh. Trường hợp tương tự cũng áp dụng với Andreas Pereira, cầu thủ khoác áo tuyển trẻ Brazil nhưng sinh tại Bỉ.

Việc các đội ở Anh phải mua cầu thủ Brazil đã thành danh vì nếu mua cầu thủ trẻ tại Brazil sẽ gặp nhiều rắc rối về mặt pháp lý như trường hợp của Man City với Douglas LuizViệc các đội ở Anh phải mua cầu thủ Brazil đã thành danh vì nếu mua cầu thủ trẻ tại Brazil sẽ gặp nhiều rắc rối về mặt pháp lý như trường hợp của Man City với Douglas Luiz

Trong trường hợp không đáp ứng được 2 tiêu chí trên, một cầu thủ Brazil cũng giống như nhiều cầu thủ ngoài EU khác, họ chỉ được cấp giấy phép lao động trong trường hợp được công nhận là "tài năng đặc biệt". Quá trình công nhận một cầu thủ trẻ có tài năng đặc biệt thường không rõ ràng, và chỉ có những CLB lớn mới dễ dàng kháng nghị chứng minh cầu thủ họ mua được có tài năng đặc biệt. Những CLB yếu hơn, đặc biệt ở giải hạng dưới rất khó chiêu mộ cầu thủ như vậy.

Đôi lúc, cách dễ dàng nhất để chứng minh một cầu thủ có tài năng đặc biệt chính là công khai mức phí chuyển nhượng và tiền lương của cầu thủ đó. Chelsea mua Kenedy từ Fluminense mất 6,3 triệu bảng khi anh mới 19 tuổi. Richarlison nhanh chóng được cấp giấy phép lao động bởi Watford mất hơn 11 triệu bảng mua anh vào năm ngoái. Tỷ lệ xin giấy phép lao động thành công cho những tài năng đặc biệt này rất cao, vào khoảng 80%, nhưng không có nghĩa lúc nào cũng thành công.

Năm ngoái, Man City đã thất bại trong việc xin giấy phép lao động cho Douglas Luiz, cầu thủ họ mua từ Vasco da Gama với giá 10 triệu bảng. Không phải CLB nào ở Anh cũng sẵn sàng trả tới 10 triệu bảng cho một cầu thủ trẻ chưa khẳng định được nhiều, dù họ có thể mang tiềm năng lớn và là món hời trong tương lai. Quan điểm CLB thường muốn quan sát cầu thủ đó thêm một vài mùa giải, trong khi một HLV - thường không tại vị quá 2 mùa - luôn muốn cầu thủ mua về phải sẵn sàng đá cho đội một. Bên cạnh đó, những cầu thủ Nam Mỹ có thể sở hữu kỹ thuật tốt khi chơi bóng tại Anh, nhưng rất rủi ro trong khả năng thích nghi về mặt tâm lý, và thể lực tại đây.

Một yếu tố khác dẫn tới việc ít cầu thủ Brazil trực tiếp đến Anh chính là thiếu hụt về mặt thông tin. Bộ phận tuyển trạch của CLB không chỉ có trách nhiệm xem giò những cầu thủ trẻ tiềm năng, họ còn làm mọi việc trong khả năng của mình để hạn chế tối đa rủi ro khi đưa về 1 cầu thủ. Để tránh những rủi ro ấy, họ cần có số liệu thống kê và video ghi lại trận bóng của cầu thủ để phân tích. Đây đều là những dữ liệu vô giá, nhưng lại có giới hạn bởi khoảng cách về địa lý và nguồn thông tin thu thập được. Nhiều CLB không sẵn sàng mua một cầu thủ Brazil trừ khi anh ta có kinh nghiệm chơi bóng tại châu Âu, nhất là Champions League hoặc Europa League.

Các CLB Anh thường mua cầu thủ Brazil đã thi đấu vài năm ở các CLB nhỏ châu Âu như Shakhtar Donetsk Các CLB Anh thường mua cầu thủ Brazil đã thi đấu vài năm ở các CLB nhỏ châu Âu như Shakhtar Donetsk

Nếu cầu thủ đó chưa từng chơi bóng tại châu Âu, CLB sẽ phải dựa vào dữ liệu ít ỏi họ có được để phân tích thể chất, kỹ thuật và ý thức chiến thuật của cầu thủ, thậm chí là cả tâm lý của cầu thủ đó. Liệu đây có phải kiểu cầu thủ tâm lý vững vàng không? Tranh chấp tay đôi tốt không? Liệu cậu ta có phát triển hơn hiện tại hay chững lại? Cầu thủ đó có kiên định cống hiến không? Cậu ta có nhanh chóng thích nghi với CLB mới, văn hóa mới không? Có thể học ngoại ngữ không? Có nhiễm thói hư tật xấu nào khi rời CLB không?

Phần còn lại thuộc về quyết định của HLV trưởng xem liệu nên mua hay bỏ qua cầu thủ đó. Những HLV hiện tại thường khá thận trọng, và họ chỉ quyết định mua những cầu thủ họ biết, hoặc đã quan sát từ lâu. Không phải ai cũng có thời gian bay nửa vòng trái đất sang Brazil xem giò cầu thủ. Về mặt này, những HLV Bồ Đào Nha có lợi thế vì nói chung ngôn ngữ với Brazil. Do vậy, Jose Mourinho và Marco Silva là những HLV hiểu thị trường và văn hóa Brazil nhất, và họ cũng tự tin hơn khi mua cầu thủ trực tiếp từ Nam Mỹ.

Khi những cầu thủ Brazil phải đi đường vòng, CLB bản địa bán họ cũng thu về ít lợi tức hơn hẳn. Số tiền này lọt vào túi những CLB châu Âu bán cầu thủ sang Anh. Internacional chỉ kiếm thêm được 5% tiền Roma bán Alisson cho Liverpool, và 1,7% phí chuyển nhượng Fred sang M.U. Nếu có thể bán họ sang Anh từ sớm, các CLB sẽ thu lời hơn bội phần. Tuy vậy, đi đường vòng lại là lựa chọn ưa thích của những người đại diện. Shakhtar Donetsk là một "trạm trung chuyển tốt" để đưa những cầu thủ Brazil tới đây thi đấu, hy vọng họ tiến bộ sau vài năm và bán đi với giá cao hơn vài lần. Shakhtar Donetsk hiện có 11 cầu thủ Brazil trong đội hình, bao gồm 4 tân binh. Tuy vậy, đây lại là một lựa chọn hợp lý: Ukraine có mùa Đông rất khắc nghiệt, và nếu họ có thể chịu đựng được ở đây, thì thời tiết ở Anh cũng chẳng khó khăn gì.

Một nguyên nhân cuối cùng khiến nhiều cầu thủ Brazil chọn cách đi đường vòng đến Anh chính là "lý lịch". Shakhtar Donetsk nổi tiếng vì số lượng cầu thủ Brazil họ mua về rèn giũa, rồi bán đi để thu lợi, bởi đây là CLB thường xuyên thi đấu ở cúp châu Âu, đối đầu những CLB mạnh nhất. Các cầu thủ Brazil không phải lúc nào cũng có thể hình lý tưởng, vậy nên khiến họ mất điểm trong mắt các tuyển trạch viên. Bù lại, nếu đến một CLB khác ở châu Âu, họ sẽ nhanh chóng tạo dựng được tên tuổi. Còn nếu đến Anh lập tức, họ có thể bị sốc văn hóa và thui chột tài năng.

Ví dụ dễ dàng nhất chính là Arsenal. Năm 2009, họ mua cầu thủ 16 tuổi Wellington Silva từ Fluminense với giá 3,5 triệu bảng. Họ đã theo dõi anh thường xuyên, cả trong quá trình học tập văn hóa lẫn chơi bóng ở đội trẻ. Silva không xin được trực tiếp giấy phép lao động tại Anh, nhưng cũng có hộ chiếu EU nhờ giai đoạn sang Tây Ban Nha thi đấu dưới dạng cho mượn. Nhưng sau 5 năm, Silva bị Arsenal thanh lý hợp đồng khi chưa chơi trận nào cho đội một.

Nếu trực tiếp mua người từ Brazil, rủi ro là khá lớn như trường hợp thất bại của Kleberson (trái) ở Man United và Wellington Silva ở ArsenalNếu trực tiếp mua người từ Brazil, rủi ro là khá lớn như trường hợp thất bại của Kleberson (trái) ở Man United và Wellington Silva ở Arsenal

Câu chuyện tương tự cũng từng xảy ra với nhà vô địch World Cup Kleberson. Anh được Sir Alex mua về với kỳ vọng tăng chất thép ở tuyến giữa M.U, với bản lý lịch của một ngôi sao đẳng cấp thế giới. Nhưng Kleberson gần như không thể hiện được gì ngoài việc kéo cả gia đình anh đến ăn bám CLB, không thèm học tiếng Anh khi ở M.U rồi nhanh chóng bị tống đi.

Những trường hợp như Silva và Kleberson đưa ra lựa chọn cho các đội bóng Anh: Liệu họ có sẵn sàng chấp nhận một canh bạc mua cầu thủ với xác suất thành công thấp, hay quan sát cầu thủ tại châu Âu để mua về một cầu thủ chắc chắn thi đấu tốt dù giá cao hơn nhiều? Với số tiền lên tới hàng triệu bảng cho một cầu thủ, các đội bóng thường chọn phương án ít rủi ro hơn: Mua những cầu thủ đã khẳng định tên tuổi tại châu Âu.

Tuy vậy, không phải lúc nào lựa chọn đó cũng thành công. Robinho, Jo, Alfonso Alves đều đến Anh thi đấu khi từng chơi bóng tại châu Âu, và họ cũng là tuyển thủ Brazil. Nhưng những gì họ mang lại chỉ là nỗi thất vọng.

Chia sẻ

Bình luận 0