Trọng tài khôn ngoan vô cùng
Kinh Thi Các bài viết

Chia sẻ

Bình luận 0

Quyết định của trong tài trong trận chung kết AFF Cup nữ 2016 là quyết định giảm thiểu nguy cơ trận đấu hỏng vì sai lầm của trọng tài xuống mức thấp nhất.

Luật bóng đá thì ai cũng biết: bóng chỉ được tính là qua vạch khi toàn bộ quả bóng đã qua vạch - chứ không chỉ là điểm tiếp đất của quả bóng. Đấy là nguyên tắc chung cho mọi tình huống có sự liên quan giữa bóng và vạch vôi.

Thiết nghĩ, luật như thế là quá rõ, quá dễ hiểu rồi. Chúng tôi không bàn về những ý kiến cho rằng "quả bóng đã qua khỏi vạch đến 99,99%...".

Chúng tôi thậm chí không bàn cãi chuyện quả bóng đã qua vạch hay chưa trong tình huống sút 11m luân lưu ở trận chung kết giải bóng đá nữ Đông Nam Á giữa Việt Nam và Thái Lan vừa qua. Vì sao? Vì với những người đã nắm rõ luật, quả ấy vẫn có thể là "vào" hoặc "chưa vào", tùy theo cái nhìn bằng mắt thường của riêng mỗi người.

Tất nhiên, khả năng của mắt người không thể là vô hạn. Mắt người có thể nhìn rõ một quả bóng dội từ xà ngang xuống vạch khung thành ở tốc độ 100km/h, và "cắn mức" khoảng 1-2 mm? Hỏi cũng đã là trả lời rồi.

QUYẾT ĐỊNH CÓ LỢI NHẤT CHO… TRỌNG TÀI
Chắc chắn một điều: bản thân trọng tài chính trong trận Việt Nam - Thái Lan vừa qua cũng không biết rõ là bóng đã qua vạch hay chưa. Giả sử chính mình rơi vào tình huống tương tự, bạn sẽ làm gì?

Tham khảo ý kiến trợ lý là chuyện dễ hiểu. Nhưng đừng nghĩ trợ lý trọng tài, với góc nhìn chuẩn hơn, cự ly gần hơn, công việc chuyên biệt hơn, thì sẽ bảm đảm có câu trả lời chính xác. Xin nhắc lại: vấn đề ở đây là mắt người luôn có giới hạn. Giả sử quả bóng chỉ vào (hoặc chưa vào) khoảng 0,1mm thì đừng nói chi bóng "sống", kể cả quả bóng đang nằm yên bạn cũng không thể nói được - đơn giản vì mắt thường nhìn không ra!

Tình huống nhạy cảm trận chung kết AFF Cup nữ 2016Tình huống nhạy cảm trận chung kết AFF Cup nữ 2016

Tham khảo ý kiến trợ lý, do vậy, chỉ là "kế hoãn binh". Trọng tài chính sẽ có thêm vài chục giây quý báu để suy nghĩ thật nhanh và dứt khoát về một giải pháp tối ưu.

Trong tình huống cụ thể của trận Việt Nam - Thái Lan vừa qua, nếu trọng tài quyết định bóng "đã vào lưới"? Có 50% khả năng đấy là quyết định chính xác và 50% khả năng trọng tài đã "làm hại Thái Lan" (nếu sai lầm).

Nếu quyết định "chưa vào", vẫn có 50% khả năng đấy là quyết định chính xác, nhưng phần còn lại không phải là 50% khả năng "làm hại Việt Nam". Bởi trận đấu vẫn sẽ tiếp diễn trong trường hợp ấy, với cơ hội chiến thắng vẫn chia đều cho hai đội.

Đằng nào cũng không làm chủ được mọi chuyện nữa rồi (vì không biết - và có quyền không biết - bóng vào hay chưa). Trong trường hợp ấy, quyết định "chưa vào" là quyết định cực kỳ thông minh, có lợi nhất cho... trọng tài. Đấy là quyết định giảm thiểu nguy cơ trận đấu hỏng vì sai lầm của trọng tài xuống mức thấp nhất.


TRANH CÃI HƠN NỬA THẾ KỶ
Nửa thế kỷ trước, ngay trong trận bóng đá quan trọng nhất, lớn nhất, hấp dẫn nhất trên đời, người ta đã phải tranh cãi về chuyện bóng vào hay chưa rồi. Đấy là cú sút của Geoff Hurst (Anh) trong trận chung kết World Cup 1966 - mà trọng tài quyết định rằng đã vào lưới đội Đức. 

Tình huống ấy đến nay vẫn chưa thật sự ngã ngũ. Làm sao có thể ngã ngũ, khi mỗi người nhìn bằng mắt thường sẽ "thấy" mỗi kết quả khác nhau! Trọng tài người Azerbaijan Tofiq Bakhramov cả đời chỉ nổi tiếng nhất vì mỗi quyết định mà chẳng ai nói được là sai hay đúng ấy - nổi tiếng đến mức người ta đặt tên SVĐ quốc gia theo tên ông!

Từ đó trở đi, đã có đến hàng chục tình huống tương tự, ở các trận đấu đỉnh cao. Trọng tài chính luôn toàn quyết quyết định trước những tình huống gây tranh cãi như vậy.

Cũng có nơi, người ta nhờ sự trợ giúp của khoa học kỹ thuật để xem bóng đã qua vạch hay chưa, nhưng đấy là điều lệ riêng của từng giải đấu khác nhau, chứ luật bóng đá không bắt phải thế. Sự can thiệp của khoa học sẽ làm cho trò chơi bóng đá vĩ đại mất đi phần nào vẻ tự nhiên. 

Bàn thắng gây tranh cãi của Geoff Hurst trong trận chung kết World Cup 1966 Bàn thắng gây tranh cãi của Geoff Hurst trong trận chung kết World Cup 1966

Bóng đá hấp dẫn nhờ những tranh cãi bất tận, xuất phát từ những tình huống ngẫu nhiên đầy kịch tính - chứ bóng đá không hấp dẫn vì chuyện gì cũng phải rõ ràng. Đấy là cơ sở lập luận của những ai đả kích việc dùng khoa học kỹ thuật để phân xử các tình huống trong môn bóng đá.

Được chỗ này thì mất chỗ khác - chuyện bình thường. Ý tưởng tăng cường thêm trọng tài phụ của cựu chủ tịch UEFA Michel Platini (đã được áp dụng ở rất nhiều giải đấu, từ rất nhiều năm nay) để giúp trọng tài chính phân xử chính xác tình huống bóng qua vạch hay chưa, nói thì hơi... kỳ, nhưng đúng là... ngu ngốc. Chuyện quá rõ ràng: vấn đề ở đây là có những điều mắt người không thể nhìn ra, chứ vấn đề đâu phải là 2 hoặc 3 cặp mắt thì sẽ nhìn tốt hơn 1 cặp mắt!

Nếu chấp nhận "trọng tài nào cũng có lúc sai", bóng đá sẽ tự nhiên, kịch tích, hấp dẫn hơn. Nhưng ngược lại, chuyện tiêu cực dễ xảy ra hơn (trọng tài cố tình xử ép chẳng hạn). Nếu muốn mọi chuyện minh bạch, hãy dùng thiết bị điện tử. "Đẻ" thêm trọng tài là việc làm thật sự vô nghĩa. Platini hoặc Sepp Blatter mà chưa bị đuổi khỏi thế giới bóng đá, biết đâu bóng đá sắp tới còn có thêm hai trọng tài nằm trên các xà ngang!

Chia sẻ

Bình luận 0