Những vụ chuyển nhượng mờ ám liệu có kết thúc?
Hải Sơn

Chia sẻ

Bình luận 0

Chuyển nhượng cầu thủ là cả một thiên truyện dài chưa đầy những âm mưu, thủ đoạn, và dĩ nhiên là cả tiền bạc. Rất nhiều ý kiến được đưa ra nhằm xua tan bóng đen bao phủ thị trường chuyển nhượng cầu thủ, nhưng mọi chuyện liệu có thể xảy ra?

LUẬT CÓ, NHƯNG KHÔNG AI THỰC THI
FIFA có quy định cấm các CLB "đi đêm" - tiếp cận cầu thủ của một CLB khác mà không được CLB chủ quản cho phép. Dù vậy, quy định này thường bị các đội bóng lờ đi suốt một thời gian dài, và xét trong một khoảnh khắc ngắn ngủi, không có thời gian suy nghĩ cho chuyện đó.

Trên thực tế, việc làm bất cứ điều gì bất chấp mọi lời nói ra từ phía bên kia luôn được cho là lãng phí thời gian. Thông thường cũng không có CLB nào lên tiếng khiếu nại một cách nghiêm túc, bởi suy cho cùng, tất cả đều đồng lõa với nhau.

Nhưng nếu quy định đặt ra luôn bị lách như vậy, tại sao nó vẫn tồn tại? Liệu có thể thay đổi luật? Và còn ý tưởng thả nổi hoàn toàn các thương vụ chuyển nhượng thì sao? Nếu một cầu thủ ra đi, liệu chúng ta có còn coi như một bi kịch và mãi nhung nhớ cầu thủ đó?

TẠI SAO CÁC CLB LUÔN THÍCH "ĐI ĐÊM" VỚI CẦU THỦ?
Luật cấm "đi đêm" xuất phát từ nỗi sợ của những người viết luật bóng đá. Họ e ngại nếu luật cấm "đi đêm" được gỡ bỏ, điều đó sẽ dẫn tới việc thả nổi hoàn toàn thị trường chuyển nhượng. Cầu thủ sẽ chuyển xoành xoạch từ đội này sang đội khác hàng tháng.

Nhưng thực tế, theo lời Mike Rigg, cựu giám đốc thể thao ở Manchester City, QPR và Fulham, thì: "Nếu FIFA kiểm tra từng vụ vi phạm luật 'đi đêm', họ sẽ phải điều tra 99,9% các thương vụ chuyển nhượng. Trong 30 năm làm bóng đá, tôi chưa từng gặp ai, ở bất cứ CLB nào ủng hộ luật cấm 'đi đêm' của FIFA cả".

Rigg giải thích có 2 lý do khiến các CLB làm điều này. Thứ nhất, vì đặt lợi ích cho CLB lên trên hết, bên mua sẵn sàng tự đặt mình ở vị trí yếu thế hơn trên bàn đàm phán. Thứ hai, việc đó sẽ xác định được một cầu thủ có ý định rời đội hay không, và cầu thủ đó có thực sự là mục tiêu CLB luôn tìm kiếm hay không.

"Trong quá khứ, tôi từng làm việc với một vài CLB trước, và phản hồi đầu tiên từ họ là: 'Anh đã nói chuyện với cầu thủ đó chưa?'", Rigg nói thêm. "Khi tôi trả lời 'Chưa' vì không làm vậy, họ nổi giận và nói: 'Thế sao anh không làm?'. Họ nghĩ việc làm đúng luật chỉ lãng phí thời gian".

MỌI CHUYỆN DIỄN RA NHƯ THẾ NÀO?
"Rất đơn giản, bạn phải gọi cho người đại diện trước", Rigg nói. Jesse de Preter, người đại diện kiêm giám đốc công ty quản lý thể thao Atticus cho biết thêm, 99% các thương vụ chuyển nhượng ông từng thực hiện đều diễn ra theo cách này.

"Bởi CLB không được phép nói chuyện với cầu thủ, họ phải thông qua 2 hoặc 3 bên trung gian để không bị dò ra là có liên hệ trực tiếp với cầu thủ đó. Thông thường CLB sẽ đến gặp người đại diện trực tiếp của CLB đó, người này sẽ nói chuyện với cầu thủ thông qua một người đại diện khác để đảm bảo mọi chuyện không nằm ngoài phạm vi CLB tiếp cận", Preter giải thích.

Ông nói thêm: "Bằng cách đó, nếu mọi chuyện vỡ lở, CLB có thể nói chuyện chỉ liên quan đến những người đại diện, còn họ vô can. Nhưng cũng có lúc CLB gọi điện trực tiếp cho người đại diện của cầu thủ nếu các bên tin tưởng nhau. Cách đó là không thể tránh khỏi. Thật ngây thơ khi nghĩ trong một ngành kinh doanh nhiều nghi ngờ như bóng đá, việc tuyển mộ cầu thủ lại thực hiện theo hướng có đạo đức hơn".

NẾU CLB CHỦ QUẢN VẪN NÓI "KHÔNG" THÌ SAO?
Ngay cả khi CLB đã thuyết phục được cầu thủ gia nhập đội bóng của họ, vẫn còn một chướng ngại vật nữa từ CLB chủ quản: Phí chuyển nhượng. Nếu họ từ chối bán thì sao?

"Ngay cả khi bạn thuyết phục họ ngưng trả giá đi, thì CLB muốn mua cầu thủ cũng thèm muốn anh ta như chó thèm xương vậy", Rigg nói. "Họ sẽ chỉ nghĩ tới chuyện làm thế nào để thay đổi suy nghĩ của CLB chủ quản, khiến họ phải nhả người. Thông thường mọi chuyện sẽ dẫn tới cầu thủ".

"Các cầu thủ muốn ra đi từng tới văn phòng tôi, họ nói sẽ không bao giờ ra sân thi đấu cho CLB nữa. Họ mang mọi lý do ra để khiến tôi cảm thấy đời tôi sẽ khổ sở thế nào khi giữ họ ở lại", Rigg chia sẻ. "Mỗi CLB đều có chiến lược lôi kéo, khuyến khích và đào tạo cầu thủ. Và nếu cầu thủ hôm nào cũng tới gặp HLV hay giám đốc đội bóng và nói muốn rời đội, việc đó rất khó thỏa hiệp".

VẬY LUẬT NHƯ THẾ NÀO, CÓ THỂ THAY ĐỔI RA SAO?
Điều số 18, khoản 3 luật của FIFA liên quan đến chuyển nhượng cầu thủ có ghi:

"Một CLB có ý định ký kết hợp đồng với một cầu thủ chuyên nghiệp phải thông báo cho CLB chủ quản của cầu thủ đó bằng văn bản trước khi tiến hành đàm phán với cầu thủ đó. Cầu thủ chuyên nghiệp chỉ được tự do ký hợp đồng với CLB khác nếu hợp đồng của anh ta với CLB chủ quản đã hết hiệu lực hoặc chấm dứt trong vòng 6 tháng tới. Mọi vi phạm điều khoản này đều bị xử lý thích đáng".

FIFA nói họ không có con số cụ thể về bao nhiêu vụ "đi đêm" diễn ra được ghi nhận, nhưng lại nói số trường hợp như vậy "rất hạn chế". Rõ ràng mọi thứ không như thế. Vậy có nên bỏ điều luật này đi không, hay giữ lại nó thôi là đủ rồi?

De Preter tin "hệ thống chuyển nhượng hiện tại hoàn toàn vô lý", và ủng hộ việc bãi bỏ hoàn toàn mọi quy định ràng buộc chuyển nhượng, bao gồm cả phí chuyển nhượng "càng sớm càng tốt, nhằm minh bạch hoàn toàn chuyện kinh doanh".

Ông đưa ra một mô hình thay thế phí chuyển nhượng bằng việc xác định sẵn giá tiền giải phóng hợp đồng của một cầu thủ do bên thứ ba đưa ra. Bên này có thể là một cơ quan chuyên trách quản lý, hoặc tòa án. Số tiền này dựa trên nhiều nhân tố bao gồm tuổi tác, những gì đã thể hiện và tiềm năng phát triển. Mọi thứ đều minh bạch, rõ ràng tới mức ai nhìn cũng có thể hiểu được.

"Nếu muốn rời đội, cầu thủ sẽ phải thông báo trước như một nhân viên bình thường, và kèm theo phí bồi thường chấm dứt hợp đồng", De Preter giải thích. "Sau đó cầu thủ được quyền chọn CLB anh ta muốn nhất. Đó có thể là đội trả nhiều tiền nhất, chuyên môn cao nhất, hoặc đảm bảo cho anh ta cuộc sống tốt nhất. Lúc này, cầu thủ sẽ chỉ là một nhân viên muốn nhảy việc vì anh ta muốn đến chỗ làm khác".

NHỮNG KẺ TỒI TỆ MANG ÂM MƯU ĐEN TỐI
De Preter cũng nói thêm lợi thế lớn nhất của mô hình mới là sẽ thấy được "những kẻ không đáng tin trong giới bóng đá" bị mất đi ảnh hưởng. Không ai khác ngoài những người đại diện. Thật lạ khi nghe câu nói này từ chính một người đại diện.

Trong năm 2016, các CLB Anh chi tới 220 triệu bảng cho những người đại diện. Con số này tăng tới 38% chỉ sau 1 năm. Có thông tin cho biết người đại diện của Paul Pogba - Mino Raiola - kiếm tới 41 triệu bảng trong số tiền chuyển nhượng 89 triệu bảng đưa Pogba trở lại Manchester United.

Ngoài ra, các CLB Premier League từ lâu vốn được biết tới thường xuyên nhờ việc thuê những nhà đầu tư tư nhân giúp đỡ thực hiện những thương vụ chuyển nhượng. Một công ty như vậy từng giải thích phần lớn công việc của họ là tổ chức các buổi đối thoại "nhạy cảm". Tiền phí họ được nhận trả cho việc tìm kiếm, loại bỏ thiết bị nghe lén trong phòng, và để một người hỗ trợ cho buổi họp được suôn sẻ.

Nếu minh bạch hóa mọi chuyện chuyển nhượng như Preter đề xuất, những "phòng nhạy cảm" hay người đại diện sẽ chỉ là chuyện quá khứ. "Mọi người nói 'Ông là người đại diện, vậy tại sao lại nói chuyện đó ra?'. Tôi nói vì tôi quan tâm tới bóng đá", De Preter chia sẻ.

"Có quá nhiều tiền, quá nhiều thương vụ được thổi phồng giá trên thị trường. Do đó nó hút theo những kẻ mang âm mưu đen tối. Phải bỏ động cơ tiền bạc đó đi. Chẳng bình thường tí nào khi một CLB hỏi thuê một nhân viên với giá 100 triệu bảng cả. Đúng là thảm họa. Thể thao sẽ biến mất nếu không còn liêm chính. Tại sao việc đi đêm vẫn diễn ra? Vì luật pháp không chặt chẽ".

NHƯNG BÓNG ĐÁ THIẾU CHUYỂN NHƯỢNG CÓ ĐƯỢC KHÔNG?
Những âm mưu, đồn đoán xung quanh chuyện chuyển nhượng chưa bao giờ biến mất, giống như nhu cầu đọc tin chuyển nhượng của độc giả chưa bao giờ suy giảm vậy. Bạn thấy đấy, ngay cả khi thị trường chuyển nhượng mùa hè đóng cửa, phần tin chuyển nhượng vẫn tràn ngập mặt báo, thậm chí đầy đủ kế hoạch chiêu mộ cầu thủ cho tới tận kỳ chuyển nhượng mùa Đông.

Tin chuyển nhượng luôn có, và chỉ nóng hơn khi bước vào kỳ chuyển nhượng. Các CLB giờ cũng sản xuất những video tự làm tỉ mỉ, kỳ công nhằm chào mừng cầu thủ mới nhất họ vừa chiêu mộ. Mỗi "thông báo" họ đưa ra đều kéo theo một thông tin mới, đôi khi xoay quanh phản đối của CĐV về việc chi tiêu nhiều hay ít, như lời hậu vệ Danny Rose của Tottenham chia sẻ.

Trong game FIFA phát hành tháng 9 hàng năm, giờ đây người chơi còn có thể mô phỏng một buổi đàm phán chuyển nhượng với cầu thủ và người đại diện qua phòng họp thực tế ảo. Tại đó bạn đóng vai ông chủ và đưa ra các điều khoản liên quan đến tiền lương, phí ra sân và giải phóng hợp đồng.

LIỆU CÓ THAY ĐỔI?
Năm 2015, FIFA đã sửa đổi một điều luật mang tính cách mạng liên quan đến chuyển nhượng: Cấm bên thứ ba đồng sở hữu cầu thủ. Cũng trong năm này, FIFPRO (Hiệp hội cầu thủ chuyên nghiệp thế giới) đã đề xuất tới Ủy ban Châu Âu nhằm thay đổi cách thức thị trường chuyển nhượng vận hành.

Những đề xuất của FIFPRO đưa ra bao gồm việc cải thiện "đặc quyền" giữa cầu thủ và CLB. Các cầu thủ muốn được hỗ trợ pháp lý mạnh hơn nếu CLB không thực hiện nghĩa vụ trong hợp đồng, hoặc chậm trả lương. Nhưng họ cũng cho rằng phí chuyển nhượng thực chất là thuế đánh vào cầu thủ, một khoản ràng buộc nên được xem là phi pháp theo luật EU.

Sau thương vụ chuyển nhượng kỷ lục của Neymar tới PSG, FIFPRO lại kêu gọi Ủy ban Châu Âu một lần nữa xem đề xuất của họ.

 

"Tiền bạc trong bóng đá bị giữ lại quá nhiều ở trong một số ít giải đấu, số ít đội bóng. Nó có thể được phân phối lại nhằm đảm bảo cạnh tranh công bằng hơn", Tổng thư ký Theo van Seggelen chia sẻ. Ông mô tả luật chuyển nhượng của FIFA "không cạnh tranh, không phù hợp và trái pháp luật".

Hồi tháng 5, Chủ tịch FA Greg Clarke từng nói bóng đá cần tranh luận về công việc của người đại diện. Chủ tịch FIFA Gianni Infantino cũng kêu gọi minh bạch hóa chuyển nhượng cầu thủ.

Một số CLB tại Premier League mới đây cũng phát biểu họ muốn thị trường chuyển nhượng mùa hè đóng cửa trước khi mùa giải bắt đầu.

Rất nhiều thay đổi được đề xuất. Nhưng đến lúc này, tất cả vẫn chỉ biết đứng trong bóng tối và cười khẩy.

Chia sẻ

Bình luận 0