Thành Trần

Chia sẻ

Bình luận 0

Copa America là một giải đấu đặc biệt. Nó đặc biệt vì múi giờ thi đấu khác người, đặc biệt vì thời gian tổ chức không theo bất kỳ tiêu chuẩn nào, và còn đặc biệt vì tính “làng xã” điển hình, nơi những người đứng đầu ra sức vơ vét, làm giàu bản thân mặc cho sự tồn vong của giải đấu.
TRIỆT TIÊU KINH DOANH LÀNH MẠNH 
Là giải đấu thể thao hấp dẫn hàng đầu hành tinh, không khó hiểu khi tiền bản quyền truyền hình tăng phi mã theo thời gian. Cách đây 29 năm, giá trị sở hữu gói phát sóng giải đấu này là 1,7 triệu USD. Còn bây giờ, nó là 75 triệu USD. 



Năm nay, khi Copa America kỷ niệm 100 năm ngày thành lập, mở rộng format từ 12 lên 16 đội (gộp cả các đội thuộc CONCACAF), giải hứa hẹn sẽ thu hút 9 tỷ lượt xem trên toàn cầu, kéo theo mức lợi nhuận cho nhà tổ chức lên 112,5 triệu USD. 

Tuy nhiên, kênh phân phối của gói bản quyền này là độc quyền, sở hữu bởi công ty Traffic Sport đặt trụ sở tại Brazil. Gần 3 thập kỷ qua, các hoạt động khai thác thương mại thuộc quyền kiểm soát của công ty này. 

Hướng kinh doanh này đi ngược lại xu thế của thế giới. Như Premier League, có 3 nhà đài chia nhau gói bản quyền, kích thước gói phụ thuộc vào vốn đầu tư. Làm vậy, tất cả các bên, từ BTC, liên đoàn tới CLB đều hưởng lợi thay vì trông chờ và phụ thuộc vào một cá thể như Copa America. 

MỞ ĐƯỜNG CHO QUAN THAM
Có một lý do cơ bản giải thích cho cơ chế kinh doanh trên của BTC Copa America. Dù biết rằng để một công ty thao túng giá trị thương mại sẽ ảnh hưởng tới tiến trình phát triển của giải đấu nhưng với giới quan chức, đấy là vấn đề của… Copa America. 

Còn lại, một khi trao đặc quyền cho một bên đơn phương khai thác các khoản lợi nhuận liên quan tới hình ảnh và thương quyền, những người đứng đầu đổi lại sẽ nhận được phần trăm hoa hồng tương thích, hay nói chính xác là tiền hối lộ từ Traffic Sport. 

Vì Traffic Sport muốn duy trì cơ chế làm việc hiện hành, nghĩa là không đơn vị bên ngoài nào có thể can thiệp vào lãnh thổ làm ăn Copa America của họ mà phải “cống nạp” cho những người điều hành giải đấu.

Cụ thể, Traffic Sports cam kết đổ vào tài khoản của chủ tịch CONMEBOL đương thời, LĐBĐ Argentina và Brazil mỗi bên 3 triệu USD/giải. 7 vị phó chủ tịch trực thuộc hội điều hành Copa America, mỗi người nhận 1,5 triệu USD/giải. Phần còn lại mỗi bên nhận 500.000 USD. 




Ngoài ra, cứ trước thềm mỗi kỳ Copa, Traffic Sport sẽ tham gia đàm phán xin giấy ủy quyền từ CONMEBOL cho phép họ tiếp tục công việc làm ăn của mình tại Copa America. Với mỗi chữ ký xác nhận, chủ tịch CONMEBOL, chủ tịch LĐBĐ Argentina và Brazil, mỗi người lại đút túi thêm 3 triệu USD. 

Như vậy, gần 3 thập kỷ qua, thực lĩnh của Copa America từ gói bản quyền truyền hình chỉ là 217,5 triệu USD dù trên thực tế, hợp đồng giữa giải đấu và Traffic Sports trị giá 317,5 triệu. 100 triệu USD thất thoát, tất nhiên, là khối tài sản cá nhân của giới chóp bu.    

NGUY CƠ DÀN XẾP TỶ SỐ 
Vì quyền lợi kinh tế quá lớn nên bất kỳ cá nhân nào cũng muốn có “ghế” trong hội quản trị CONMEBOL, và ghế càng “to” thì khả năng trục lợi càng lớn. 

Giả như đã leo lên vị trí cao nhất, tức chủ tịch thì những người này sẽ cố gắng vận động, kéo quyền đăng cai Copa America hay những giải đấu khác về quê hương của mình. Nguyên nhân: Gây dựng danh tiếng, tiện bề làm giàu cho bản thân. 

Nicolas Leoz, chủ tịch CONMEBOL giai đoạn 2014-2015 là một ví dụ điển hình. Với việc Chile là chủ nhà của giải đấu năm ngoái, Leoz hẳn nhiên muốn ĐTQG nước mình đứng trên bục podium. Nếu Chile không thể vô địch thì đừng hòng Traffic Sports giữ được “nồi cơm”. 

Theo FBI, Leoz đã bay sang Cayman (quốc gia miễn trừ luật dẫn độ) và nán lại hai ngày để bàn việc cùng Traffic Sports. Tại đây, ông ta được cho rằng đã nhận món quà là chiếc thuyền kayak phiên bản giới hạn sản xuất tại Đức, giá 5.000 USD. Phải hiểu rằng, đó chỉ là khởi đầu cho mọi phi vụ đen tối sau này. 

Ở Copa America 2015, với tư cách chủ nhà, Chile đăng quang. Một sự trùng hợp không hề ngẫu nhiên với vị chủ tịch đồng hương Leoz. Bóng đá Nam Mỹ xưa nay vốn là tụ điểm hành nghề của dân cá cược, nay lại lún sâu hơn trong đám bùn lầy do chính người Nam Mỹ tạo ra. 

Chia sẻ

Bình luận 0