Hậu vận nghiệt ngã của triệu phú ít học Eboue
Hải Sơn (These Football Times)

Chia sẻ

Bình luận 0

Giới thể thao quốc tế mới đây đã chấn động trước thông tin Emmanuel Eboue, danh thủ một thời của Arsenal nay phải sống trong cảnh thất nghiệp, vô gia cư tại Anh, thậm chí có ý định tự sát. Câu chuyện thật nghe như bịa khi chỉ vài năm trước, lúc còn chơi bóng đỉnh cao, Eboue có đầy đủ biệt thự, siêu xe, tiêu tiền như nước. Tuy nhiên, Eboue không phải cầu thủ đầu tiên, càng không phải trường hợp cá biệt.

Rất nhiều đồng nghiệp của Eboue, nhất là những cầu thủ châu Phi, đã phải sống cảnh "nghèo vẫn hoàn nghèo" sau khi giải nghệ. Hàng triệu đô la họ kiếm được trong những năm chơi bóng đỉnh cao bỗng chốc không cánh mà bay. Toàn bộ tài sản, nhà cửa nay bỗng thuộc về người khác. Trước Eboue, một cựu cầu thủ Arsenal khác cũng sống cảnh vô gia cư sau khi giải nghệ: Kenny Sansom.

Nếu xét đến những môn thể thao khác ngoài bóng đá, vận động viên nổi tiếng nhất từng phá sản không ai khác ngoài Mike Tyson. Thời kỳ đỉnh cao, mỗi lần thượng đài của "Võ sỹ thép" có giá cả trăm triệu đô la. Nhưng giờ đây anh sống ngập trong nợ nần với hàng triệu đô la tiền thuế chưa trả. Tyson nay kiếm tiền bằng cách nhận làm... diễn viên truyền hình thực tế và đóng phim hài.

Vì đâu những Eboue, Mike Tyson và Kenny Samson lại có thể tiêu sạch sành sanh hàng chục, hàng trăm triệu đô la họ kiếm được dễ dàng như thế? Học vấn kém và cả tin là nguyên nhân chính yếu khiến họ phải trả giá. Bài viết này sẽ cho ta thấy những cầu thủ như Eboue dễ dụ đến như thế nào, để rồi tự thân "nộp tiền" cho những kẻ muốn bòn rút họ mà không hề hay biết.

CƠN ÁC MỘNG Ở THẾ GIỚI THỨ NHẤT
"Tôi mới 16 tuổi, rất trẻ dại, và rất sợ hãi". Fabrice (sử dụng tên giả để giấu danh tính) ngồi trong phòng một khách sạn tồi tàn gần sân bay Charles de Gaulle. Đó là nơi cậu mới đặt chân khi đến Pháp vài giờ trước đó sau hành trình từ Cameroon. Cậu đến vì có lời hứa giúp thử việc ở một trong những đội bóng hàng đầu nước Pháp.

Đêm đầu tiên trôi qua thật dài và không thể ngủ nổi. Người đại diện bảo Fabrice hãy chờ, hắn sẽ sớm quay lại ngay. Nhưng Fabrice cứ chờ, chờ mãi. Khi tiếng gõ cửa phòng khách sạn cuối cùng cũng vang lên, người quản lý khách sạn nói Fabrice phải rời khỏi đây - tên đại diện kia chỉ trả tiền ở lại đúng 1 đêm. Cậu nhanh chóng trở thành một trong hàng ngàn thanh niên châu Phi bị lừa đến châu Âu mỗi năm dưới mác "người đại diện của những CLB lớn".

"Tôi không biết phải làm gì nữa", Fabrice nói. "Tôi gọi về cho mẹ và bà bắt đầu khóc. Bà gọi cho cô tôi, cô có bạn ở Paris. May mắn cho tôi, người bạn đó tới đưa tôi đi".

Fabrice đến Pháp với hành trang vô cùng giản tiện: Vài bộ quần áo, giày đá bóng và khoảng 500 euro. Tên "người đại diện" kia giữ cả hộ chiếu lẫn visa của cậu. Fabrice ở lại nhà người bạn của cô trong 2 tuần, rồi cũng bị đuổi ra ngoài. Cậu ngủ ở vỉa hè, đôi lúc khá khẩm hơn sẽ tìm được chỗ nằm ở trạm xe bus trung tâm thành phố.

Câu chuyện của Fabrice không phải chuyện lạ đối với hàng ngàn cậu bé châu Phi mỗi năm. Họ và gia đình hoa mắt trước lời hứa "thử việc cho các CLB giàu có và danh tiếng". Cuối cùng họ ngoan ngoãn nộp tiền cho bọn lừa đảo mang danh "người đại diện", để con mình tới châu Âu trong cảnh không nhà cửa.

Các cậu bé nghèo mê đá bóng ở châu Phi vẫn đang là mồi ngon cho bọn lừa đảoCác cậu bé nghèo mê đá bóng ở châu Phi vẫn đang là mồi ngon cho bọn lừa đảo

Ngay từ khi còn rất nhỏ, Fabrice đã được CLB địa phương ở Yaoundé, Cameroon để mắt tới. Cậu bé mơ được chơi bóng như thần tượng, người đồng hương Samuel Eto'o. Fabrice muốn giống như Eto'o, đến châu Âu chơi bóng cho những CLB như PSG, Barcelona, và cả Chelsea nữa.

Một kẻ xưng là người đại diện đến nói với Fabrice hắn có thể biến ước mơ của cậu thành hiện thực. "Hắn nói với tôi hắn có thể dàn xếp. Hắn nói tôi là một cầu thủ rất giỏi và có thể giúp tôi được thử việc tại Pháp, vậy nên tôi rất vui", Fabrice nói. "Hắn nói hắn cần nói chuyện với bố mẹ tôi vì tôi còn nhỏ quá, vậy nên tôi và hắn tới gặp họ".

"Để Fabrice trở thành cầu thủ chơi bóng chuyên nghiệp, cậu bé cần tới châu Âu. Cứ ở Cameroon mãi tài năng sẽ thui chột mất", tên người đại diện giải thích. Hắn nói có thể trao cho cậu bé cơ hội xứng đáng, nhưng cần phải có 5.000 euro. "Hắn nói đó là tiền vé máy bay và làm visa giúp tôi rời Cameroon", Fabrice nói.

Ở một quốc gia thuộc thế giới thứ ba như Cameroon, tiền lương hàng tháng trung bình của người dân chỉ vào khoảng 80 euro. 5.000 euro là cả một gia tài, và mẹ Fabrice đã quyết định chi ra vì thấy đây là cơ hội quá tốt cho con trai bà, cho gia đình bà. Không thể bỏ lỡ được.

"Quá nhiều tiền, vậy nên bà phải tới ngân hàng vay để trả cho tên đại diện. Bà nói bà biết cơ hội đó đáng phải bỏ nhiều tiền như thế", Fabrice nói. Nhưng khi tiền trao tay, Fabrice mất 7 giờ đồng hồ để đến Pháp, và nhanh chóng gặp cơn ác mộng ở thế giới thứ nhất.

VẤN ĐỀ NGÀY CÀNG LỚN
Jean-Claude Mbvoumin hiểu quá rõ câu chuyện của Fabrice và những cậu bé như anh bị bỏ rơi ở châu Âu bởi bọn "người đại diện" mạo danh. Cựu tuyển thủ Cameroon đang đứng đầu Foot Solidaire, một tổ chức từ thiện tại Paris lập ra với mục đích khắc phục tình trạng đó.

"5 năm trước chúng tôi nhận khoảng 10 đứa trẻ mỗi tháng. Giờ đây ngày nào cũng có những trường hợp như vậy", Mbvoumin nói. Không chỉ tăng lên về số lượng, phạm vi các nạn nhân bị đưa tới cũng ngày một rộng hơn. Anh chia sẻ: "10 năm trước chúng tôi nhận yêu cầu từ Pháp, Bỉ, Ý, Tây Ban Nha, đôi lúc là Bồ Đào Nha. Giờ có cả nạn nhân bị đưa tới Đông Âu, Bắc Phi, thậm chí cả Na Uy nữa".

Có những đứa trẻ mới 12 tuổi cũng bị lừa sang châu Âu. Phần lớn họ bị quyến rũ trước lời mời của những kẻ tự xưng "người đại diện" khoe khoang chúng có liên hệ tốt với những nhân vật quan trọng, có ảnh hưởng trong bóng đá. Chúng hứa hẹn giúp các cậu bé thử việc, ký hợp đồng với các CLB lớn ở châu Âu.

Chúng dụ dỗ, mời mọc, khẳng định đó là cơ hội giúp các gia đình nghèo khó thoát khỏi tình cảnh hiện tại. Những bậc phụ huynh như bố mẹ Fabrice hy vọng con trai họ sẽ trở thành siêu sao bóng đá châu Phi, giúp gia đình thoát nghèo.

"Các gia đình tin bất cứ kẻ nào đưa cho họ một tia hy vọng", Mbvoumin nói. "Nhưng bọn mạo danh người đại diện đó chỉ cần tiền thôi. Khi chúng nói 'Tôi có thể đưa con trai anh chị đến PSG, AC Milan hay Barcelona', các gia đình đều tin chúng. Họ để con mình đi với một kẻ họ chưa từng gặp, bởi họ hy vọng đây là cơ hội đổi đời".

Cựu cầu thủ Jean-Claude Mbvoumin đã lập ra Foot Solidaire, một tổ chức từ thiện để giúp đỡ những cậu bé châu Phi bị lừa sang châu ÂuCựu cầu thủ Jean-Claude Mbvoumin đã lập ra Foot Solidaire, một tổ chức từ thiện để giúp đỡ những cậu bé châu Phi bị lừa sang châu Âu

Nhiều gia đình đã phải chi ra phần tiền tiết kiệm cả đời, bán nhà cửa, thậm chí vay tiền để chi trả cho chuyến đi đến châu Âu của con mình. Họ cầu mong cuộc mạo hiểm đó sẽ giúp con trai họ tiếp nối bước đi của những người hùng bóng đá châu Phi như Yaya Toure, Michael Essien hay Emmanuel Adebayor.

Không may, hiếm ai lên đường như thế có kết thúc tốt đẹp. Nhiều cậu bé bị bọn người đại diện mạo danh bỏ lại ở vỉa hè, khách sạn. Họ cứ chờ người đại diện tới, nhưng chúng biến mất. Hiếm ai được các CLB thử việc. Do khủng hoảng tài chính châu Âu, chỉ có các CLB nhỏ hạng dưới ở vài quốc da dám phá luật cho họ thử việc.

"Bọn người đại diện mạo danh đó chém gió nói làm việc cho các CLB chuyên nghiệp châu Âu. Thực tế ngoài các CLB lớn, các CLB nhỏ đều cần cầu thủ chấp nhận hưởng lương thấp. Nhưng họ sẽ tuyển mộ cầu thủ ở châu Phi trước, sau đó bán lại cho các CLB lớn để lấy lãi".

Nhưng hiếm ai được như thế. Hầu hết các "tài năng trẻ" này trượt cơ hội thử việc, vì thực tế họ không có đủ khả năng như lời bọn "người đại diện" huyễn hoặc. Họ bị bỏ rơi, sống cảnh vô gia cư trên đường phố châu Âu. Không tiền, không visa, họ không còn nơi nương tựa. Một số tìm cách tồn tại bằng việc trở thành tội phạm, mại dâm.

Họ bị mắc kẹt ở nơi cách xa quê nhà cả vạn dặm, nhưng vẫn ước mơ một ngày nào đó sẽ trở thành cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp ở những CLB hàng đầu. Đó là lý do khiến ngày càng nhiều cậu bé châu Phi bị lừa đến châu Âu. "Rất khó về nhà bởi chúng thấy xấu hổ. Chúng phải thành công trước khi nghĩ đến chuyện về nhà. Bọn trẻ thành tù nhân bị giam cầm trong ước mơ của chúng", Mbvoumin nói.

CÂU CHUYỆN TOÀN CẦU
Nhưng tên "người đại diện" giả danh không chỉ hứa đi đến châu Âu. Phố Tây Sài Gòn, với không ít người da đen đang sinh sống, cũng là một nơi có hàng trăm, hàng ngàn người bị mắc kẹt với ước mơ chơi bóng chuyên nghiệp. Họ cũng bị lừa sang đây và không thể về nhà.

Rất khó ước tính số trẻ em bị bọn "người đại diện" lừa, nhưng trong cuốn sách có tên "Viên Kim Cương Thất Lạc", hai nhà báo Na Uy Lars Madsen và Jens Johansson ước tính con số có thể lên tới 20 ngàn người mỗi năm.

Foot Solidaire nói họ đang nỗ lực làm việc để hạn chế tình trạng này. Năm 2008 họ được FIFA và UEFA hỗ trợ, nhưng Mbvoumin còn tin nghĩa vụ này thuộc về cả chính phủ ở những quốc gia khác. Anh tin đây là một vấn đề mang tính toàn cầu, là mối lo chung của toàn dân.

FIFA đã ban hành luật cấm việc chuyển nhượng cầu thủ trẻ từ quốc gia này tới quốc gia khác trừ một số ngoại lệ đặc biệt. Tuy nhiên điều này không hề hiệu quả, vì các gia đình nghèo ở châu Phi đâu có biết đến quy định đó. Biện pháp đơn giản nhất - giúp các cầu thủ trẻ và gia đình có hiểu biết để không bị lừa - lại không được thực hiện.

Để giải quyết trọn vẹn vấn đề này, việc giáo dục nhận thức cho các gia đình là yếu tố quan trọng nhấtĐể giải quyết trọn vẹn vấn đề này, việc giáo dục nhận thức cho các gia đình là yếu tố quan trọng nhất

"Không có quy định nào trừng phạt bọn lừa đảo. Các gia đình không biết báo cho ai, gửi đơn kiện thế nào. Họ sợ làm việc với cơ quan chức trách vì lo người đại diện quen biết cảnh sát. Đôi lúc những kẻ như vậy còn là quan chức thể thao, quan chức bóng đá một số quốc gia. Chúng có địa vị", Mbvoumin nói.

Thực sự, để trở thành một người đại diện có chứng chỉ của FIFA không hề đơn giản. Họ phải bỏ tiền đi học luật bóng đá. Nhưng để trở thành người đại diện ở châu Phi, họ chỉ cần bỏ tiền mua bằng. Đó là lý do khiến bọn "người đại diện" lừa đảo có ở khắp mọi nơi.

Những cậu bé như Fabrice ngày càng nhiều ở châu Âu, và cậu vui mừng quá đỗi khi biết có những tổ chức như Foot Solidaire giúp cho họ thoát kiếp sống vất vưởng. Giờ Fabrice đã 20 tuổi, anh vẫn ở lại Paris, sống tại ngoại ô phía Bắc Saint-Denis. Anh sống cùng khoảng 10 cậu bé khác cùng tuổi trong một căn hộ được Foot Solidaire chi trả. Cậu nhận làm bán thời gian ở các công trình xây dựng.

"Có ngày tốt, có ngày xấu. Tôi không có việc chính thức. Tôi biết mình không nên ở đây, không muốn bị bắt. Tôi chẳng biết chuyện gì xảy ra với mình nữa. Đôi lúc tôi nói chuyện với mẹ, bà muốn tôi về nhà nhưng tôi không thể. Tôi không thể về chừng nào chưa đạt được giấc mơ trở thành cầu thủ chuyên nghiệp. Tôi biết sẽ rất khó khăn, nhưng là một người đàn ông, tôi sẽ thử xem sao", cậu nói.

THÀNH CÔNG PHÙ DU
Trường hợp của Emmanuel Eboue lại hoàn toàn khác, khi anh đi theo con đường "chính ngạch". Eboue chơi bóng ở quê nhà Bờ Biển Ngà, sau đó tới Bỉ và được Arsenal chiêu mộ. Tại Arsenal, và sau đó là Galatasaray, anh kiếm được cả chục triệu đô la mỗi năm. Nhưng đó cũng là lúc rắc rối kéo đến.

Trong 2 năm chơi bóng ở Bỉ, Eboue gặp một người phụ nữ bản địa và kết hôn với thị. Eboue kể ngày còn chơi bóng đỉnh cao, anh gần như gửi hết tiền về cho vợ. Ngay cả khi vợ nhờ luật sư làm mọi thủ tục, giấy tờ sang nhượng tài sản, anh ký hết mà không mảy may suy nghĩ.

Trường hợp của Eboue không phải chuyện cá biệt. Những ngôi sao bóng đá, những vận động viên thể thao nổi tiếng "từ trong gian khó" đều có xuất phát điểm học vấn thấp. Trước Eboue, Mike Tyson cũng tin tưởng những người xung quanh như vậy. Họ chỉ biết ra sân đấu, còn lại ủy quyền hết tiền bạc, tài sản cho người khác quản lý.

Trường hợp của Eboue là lời cảnh tỉnh sâu sắc cho các cầu thủ châu PhiTrường hợp của Eboue là lời cảnh tỉnh sâu sắc cho các cầu thủ châu Phi

Những người may mắn tìm được người đại diện tốt như Jorge Mendes có thể thoải mái sống sung túc giàu sang như Ronaldo. Nhưng nếu gặp người đại diện và quản lý tệ, kẻ đó sẽ biến cuộc đời bạn trở thành Eboue hay Mike Tyson: Kiếm hàng chục triệu rồi phá sản trong nháy mắt.

Sau khi hết thời, Mike Tyson hay Eboue mới ngỡ ra toàn bộ tiền họ kiếm được đã "không cánh mà bay" dưới dạng ủy quyền tài sản cho người khác. Mọi giấy tờ sang nhượng đều đứng tên người khác với giá... 0 đồng. Bản chất đây là trò lừa đảo, nhưng không ai có thể kiện được, bởi chữ ký của họ vẫn hiện rõ trên từng tờ văn bản.

Chia sẻ

Bình luận 0