“Giáo hoàng” Wenger và bi kịch của đức tin
Lam Nguyên (Theo EightbyEight)

Chia sẻ

Bình luận 0

Arsenal vừa thua thảm Liverpool 0-4 ở vòng 3 Ngoại hạng Anh, rơi xuống vị trí thứ 16 trên Bảng xếp hạng. Một trận thua toàn diện của Arsene Wenger và như thường lệ, có NHM Pháo thủ tiếp tục trưng bảng “Wenger out”. Đức tin về “lối đá đẹp” của Wenger thực sự đã chi phối ông quá nhiều, khiến ông mắc kẹt trong chiếc lồng của chính mình. Lương duyên Wenger-Arsenal đang đi vào bi kịch…

“GIÁO HOÀNG” TRÊN SÂN CỎ
Tháng 11/2014, mọi thứ trở nên tồi tệ với Arsenal: Họ thủng lưới 3 lần trong 30 phút cuối trận hòa 3-3 trước Anderlecht trên sân nhà, thua Swansea trên sân khách về để một “Manchester United chỉ 2 lần sút trúng đích” đánh bại ngay trên sân Emirates. Vấn đề không mới: Trong thập kỷ qua, đội bóng của Arsene Wenger hay thì thì rất hay mà tệ thì cũng rất tệ.

Không những thế, thái độ của Wenger sau mỗi trận đấu không tốt cũng khiến nhiều CĐV không hài lòng. Các HLV lớn thường dễ bộc lộ cảm xúc, và giới truyền thông đã quen với gương mặt thất vọng rõ nét của Mourinho hoặc “luôn đổ lỗi” kiểu Ferguson: mỗi cơn cáu giận của các HLV thường dẫn đến sự thay đổi tích cực.

Nhưng thường thì Wenger vẫn giữ sự đạo mạo. Ông chăm chú nghe các câu hỏi, đầu hơi cúi về phía trước như một cậu học trò. Trước khi trả lời, ông thường liếc nhanh lên, nhìn phía bên kia camera và cất lời giọng Anh kiểu Pháp ồm ồm. Trong hầu như tất cả cuộc họp báo, Arsene Wenger thường bình tĩnh. Trong 17 năm làm HLV Arsenal, phong cách  trả lời của Wenger luôn chuẩn chỉnh và một màu. “Trận đấu này rất chất lượng. Chúng tôi đã có thể chiến thắng dễ dàng… chúng tôi phải giữ đức tin của mình”, ông nói sau trận thua United.

Để dễ hình dung, Wenger trông giống như một đức Giáo hoàng ở Ngoại hạng Anh – người luôn trung thành với đức tin của bản thân. Với ông, việc tuân thủ các nguyên tắc mình đặt ra còn quan trọng hơn thành công, và trong bóng đá, lối đá đẹp mắt, ngẫu hứng và ma thuật của đội bóng còn quan trọng hơn những chiếc cúp.

Qua bao nhiêu năm, Wenger vẫn giữ phong cách trả lời phỏng vẫn đạo mạo quen thuộcQua bao nhiêu năm, Wenger vẫn giữ phong cách trả lời phỏng vẫn đạo mạo quen thuộc

Phong cách “giáo hoàng” của Wenger từng rất thành công. Trong cả chức vô địch Ngoại hạng đầu tiên của Wenger và mùa giải bất bại 2004, Arsenal vừa chơi đẹp vừa thống trị giải đấu. Wenger khi đó chẳng khác nào đấng cứu thế của Arsenal, thổi vào đội bóng này sự tinh tế nhưng vẫn đầy sức mạnh. Arsenal chọn đào tạo các tài năng trẻ giá rẻ thay vì chi mạnh vào những cầu thủ nổi danh và sử dụng khoản tiết kiệm để thay thế sân Highbury bé nhỏ.

Mọi thứ đáng lý ra sẽ suôn sẻ với Arsenal nếu không có… Roman Abramovich. Tỷ phú người Nga đưa Ngoại hạng Anh vào kỷ nguyên chi tiền tấn với nguồn vốn không nhỏ đổ vào Chelsea. Bỗng chốc Arsenal trở thành một đội bóng “trung lưu” trong thời kỳ bất bình đẳng ngân sách giữa các CLB càng bị đào sâu.

Arsenal không rơi tõm về trạng thái như trước khi Wenger đến. Bằng tài năng của mình, HLV người Pháp vẫn giữ cho CLB một suất dự Champions League trong nhiều năm. Nhưng hãy nhìn suốt một thập kỷ tái xây dựng CLB (hoặc xây như phá, theo lời vài CĐV quá khích), biết bao nhiêu cầu thủ đẳng cấp đã rời đi, kể cả những huyền thoại trong đội hình “Bất khả chiến bại”? Các CLB khác có những cầu thủ như Giggs, Gerrard, Terry… làm cây trường sinh “chống trời”; còn Arsenal chỉ có Arsene Wenger vẫn “trị vì” dài ngỡ trăm năm.

ĐỨC TIN MÙ QUÁNG VỀ CÁI ĐẸP?
Nếu 2004-2014 là một thập kỷ khiến Wenger trở thành nhân vật không thể thiếu, thì đó cũng là một thập kỷ dày vò ông. Trong bài phỏng vấn với NBC hay Sky Sports, Wenger thường khẳng định mình cảm thấy thỏa mãn với đội hình hiện tại của Arsenal nhưng liệu ông có hạnh phúc thật sự không chứng kiến hết Mourinho rồi Mancini nâng cao chức vô địch? 

Hơn tất thảy, Wenger chắc chỉ cảm thấy vui khi đào tạo ra những cầu thủ chất lượng (dù đôi khi họ cũng bỏ ông ra đi). Bằng chứng đức tin của ông ấy nằm ở chỗ, ông vẫn ở lại Arsenal sau từng đấy năm. Manchester City, Real Madrid, Bayern và cả PSG đều được cho là từng liên hệ với Wenger, cho ông cơ hội chi tới 120 triệu euro mua sắm thoải mái và cả vinh quang ở Champions League. Nhưng ông vẫn chọn ở lại Arsenal. “Quen khổ rồi, sướng không chịu được” là một biểu hiện của đức tin. Wenger tìm thấy ở Arsenal đức tin của mình, như cái cách CLB thành London vẫn giữ lại “thương binh” Diaby – điều mà chẳng có đội bóng nào dám.

Dù đức tin đó có phải là sự trung thành đáng khen ngợi hay một kiểu bảo thủ vô trách nhiệm thì Wenger vẫn ở lại Arsenal, kiên định với Diaby, chịu mọi đau đớn tủi nhục vì ông ấy có niềm tin vào thứ gì đấy. Arsenal là CLB cả đời của Wenger, nơi cho ông cơ hội, nơi ông dốc toàn tâm trí và ít nhất, là nơi chia sẻ niềm tin với ông ấy.

Arsene Wenger bị ám ảnh bởi cái ĐẸP trên sân cỏ. “Tôi được truyền cảm hứng từ những người không chỉ muốn thắng mà còn muốn thắng có phong cách. Nếu một người hâm mộ Arsenal thức dậy và nghĩ họ sắp có một ngày đẹp trời với CLB tức là tôi đã hoàn thành công việc. Nếu chúng tôi thắng thì như kiểu tôi hoàn thành công việc rất tốt. Nhưng ít nhất, tôi phải cố gắng đưa mọi người đến một mức độ rằng NHM sẽ trải nghiệm cái gì đó đẹp đẽ một cách giàu cảm xúc”, ông từng nói.

 

Wenger không bao giờ thay đổi đức tin về bóng đá đẹp của mình cũng như niềm tin vào các cầu thủ ông lựa chọn, điển hình là việc giữ Abou Diaby dù cầu thủ này chấn thương dài hạnWenger không bao giờ thay đổi đức tin về bóng đá đẹp của mình cũng như niềm tin vào các cầu thủ ông lựa chọn, điển hình là việc giữ Abou Diaby dù cầu thủ này chấn thương dài hạn

Đọc kỹ lời Wenger nói trên: Vẻ đẹp là trên hết, chiến thắng chỉ là yếu tố phụ. Đây cũng là triết lý khiến Wenger vấp phải sự phản đối của không ít CĐV trung thành: Wenger chỉ chăm chăm tìm kiếm sự hoàn hảo, sự đẹp đẽ mà không mảy may quan tâm đến sự biến hóa của các đối thủ. Các mùa giải đều theo cùng một kịch bản đổ vỡ - đội bóng tràn lên thêu hoa dệt gấm nhưng không ghi được bàn thắng, rồi thủng lưới khi đối phương phản công. Họ muốn Wenger nên đổi triết lý đi: Theo đuổi chiến thắng trước khi theo đuổi cái đẹp.

Sau những tranh cãi, có vẻ Arsenal cũng có lúc chơi thực dụng, giữ bóng ít hơn và giành phần thắng như trận thắng Manchester City. Nhưng ngay cả trong trận đấu mà Arsenal chơi thực dụng ấy, Wenger thừa nhận chính cầu thủ yêu cầu đội bóng cần như vậy. Còn ngoài ra, Wenger đều muốn Arsenal phải kiểm soát bóng, chuyền và đẹp trước MỌI đội bóng.

Nhưng cái ĐẸP trong bóng đá là một thứ xa xỉ. Bóng đá là môn thể thao dùng chân cả 10 cầu thủ mà thường thì chân không phải bộ phận tượng trưng cho sự sáng tạo và đẹp đẽ như bàn tay. Suốt 90 phút, người ta thường chứng kiến nhiều tình huống chơi xấu, xoạc bóng, huých vai nhưng nếu có một siêu phẩm xuất hiện thì mọi sự khó chịu trước đó sẽ tan biến bằng sạch. Trong giây phút ngắn ngủi ồ òa trầm trồ, người ta vội cho rằng bóng đá là một môn thể thao hoàn hảo nhất trên đời.

Người Arsenal hẳn phải biết rằng cái gì đẹp thì thường mong manh dễ vỡ. Wilshere chơi hay và 2 năm chấn thương mắt cá, Diaby tài năng bị Dan Smith phá hoại, Eduardo chấn thương nặng vì Taylor, còn Szczesny và Koscielny dâng League Cup cho Birmingham. Không phải lúc nào cũng có bóng để triển khai lối chơi, và bạn càng muốn có bóng bao nhiêu thì càng dễ tổn thương bấy nhiêu khi mất bóng. “Làm gì khi không có bóng trong chân?” là câu hỏi còn quan trọng hơn câu “Có bóng rồi làm gì?”. Bóng đá cần niềm tin nhưng không có chỗ cho người cuồng tín: không thể dùng chân tập vẽ mãi, không thể cứ theo đuổi cái đẹp một cách mù quáng khi mà đẹp không “mài” ra mà ăn được.

KHI SỰ ĐÃ MUỘN MÀNG
Năm 2013, sau trận thua 0-6 trước Chelsea, Wenger nói đại ý rằng đội hình thua trận từng hòa Bayern Munich và đánh bại Spurs “khi bạn thắng trận lớn thì họ quên, còn khi bạn thua họ lại đòi bạn thay đổi lối chơi” – là cách HLV người Pháp tư duy. Nhưng kết quả thì sao? Arsenal từ hòa đến thua trong 1/3 số trận đấu với các đội chơi tệ hơn.

Những người bảo vệ Wenger thì cho rằng chơi đẹp là một triết lý của ông, mỗi HLV đều có triết lý của riêng mình. Nhưng khác với những Mourinho, Ancelotti, Pellegrini… Wenger lại muốn gắn bó lâu dài với vận mệnh CLB chứ không chịu phụ thuộc vào các ông chủ hay giám đốc thế thao. 

Và lạ thay, con người mơ mộng cái đẹp như Wenger lại trở nên thực dụng đáng kể khi ông cố gắng cân bằng tài chính bằng việc bán các ngôi sao khi được giá để trả nợ xây SVĐ và tiếp tục theo đuổi chính sách mua sao trẻ.  Tuy nhiên, hẳn ai cũng hiểu rằng, người hâm mộ bóng đá không phải ai cũng thấu hiểu hết những “tâm tư” của Wenger vì xét cho cùng, bóng đá vẫn cần chiến thắng để nuôi chính nó. Không chỉ trong khuôn khổ bóng đá mà cuộc đời cũng vậy, số đông luôn muốn giành phần thắng và không muốn đời mình mất phương hướng vì một đức tin mù quáng nào khác.

 

Làn sóng phản đối Wenger đã lên rất cao nhưng ông vẫn kiên trì tại vìLàn sóng phản đối Wenger đã lên rất cao nhưng ông vẫn kiên trì tại vì

Đức tin từng là thứ giúp Wenger gầy dựng lại Arsenal – mơ một con đường bằng phẳng gọn gàng như kiểu một người sinh ra, đi học, đi làm, lấy vợ sinh con, sống hạnh phúc và… chết. Nhưng rất tiếc, cuộc đời cũng như bóng đá, không bằng phẳng và nhàm chán như thế. Wenger dường như chưa chấp nhận được việc phải thay đổi chính mình để phù hợp với xu thế mới. Ngay cả khi Arsenal đã chi 132 triệu bảng trong những mùa giải trước để mang về những cầu thủ đẳng cấp, Arsene Wenger đều tỏ ra lạ lẫm với kiểu chi tiền tấn như thế.

Arsene Wenger vẫn sẽ cứng đầu với Đức tin của mình, thứ ông xem là lý tưởng sống. Và cũng không nhiều HLV chịu thay đổi khi đã ở độ tuổi này (vấn đề là triết lý chứ không hẳn Wenger kém về chuyên môn). Rất nhiều năm qua, người hâm mộ Arsenal họ tự nhủ rằng bóng đá đẹp là một thành quả rồi, chưa cần biết có thắng hay không. Nhưng sự bấu víu vào cái đẹp đó rõ ràng chẳng thể tồn tại được lâu, khi người ta có thể chịu đựng thất bại nhưng không thể thỏa hiệp với tư tưởng “đá đẹp đã, thắng sau”. Cái họ muốn là “đá đẹp để chiến thắng”.

Bi kịch cho cả Wenger và Arsenal. Họ tưởng như đã cùng chia sẻ triết lý cái ĐẸP cùng nhau nhưng hóa ra, họ chỉ đang chịu đựng nhau mà thôi.

Chia sẻ

Bình luận 0