Giải mã bản lĩnh kỳ lạ của U23 Việt Nam trên chấm luân lưu
Hoàng Hải

Chia sẻ

Bình luận 1

 
Những loạt sút luân lưu 11m thường được so sánh với những loạt đấu súng bởi sự tàn nhẫn của nó. Không có thứ gì tạo ra nhiều cảm xúc như màn phân định thắng thua trên chấm phạt đền, nơi mà mọi thứ đều sòng phẳng trước số phận. U23 Việt Nam đã lọt vào chung kết nhờ chiến thắng đến hai lần sau những màn đấu trí khủng khiếp, điều mà ngay cả những đội bóng lớn trên thế giới cũng hiếm khi làm được. 

ĐÁ HAI LẦN… LÀ CHẾT
Tính từ EURO 1996, hầu như không có đội bóng nào có thể chiến thắng hai lượt luân lưu liên tiếp trong cùng một giải đấu. Tại EURO 1996, Anh và Pháp đã lần lượt vượt qua Tây Ban Nha và Hà Lan ở vòng tứ kết sau những loạt luân lưu. Thế nhưng tại vòng bán kết, họ lại bị loại sau màn đấu súng. Anh thua Đức còn Pháp bại trận trước CH Czech.

Đến World Cup 2002, Tây Ban Nha vượt qua CH Ireland ở vòng 1/8 nhờ sự xuất sắc của thủ thành trẻ tuổi Iker Casillas nhưng sau đó lại bị chủ nhà Hàn Quốc loại ở vòng tứ kết khi Joaquin không thể đánh bại thủ môn Lee Woon Jae trong cú sút quyết định.

Tại Champions League 2011/12, Bayern vượt qua Real Madrid ở bán kết sau loạt luân lưu mà Neuer chiến thắng cả Kaka lẫn Cristiano Ronaldo. Nhưng đến trận chung kết ngay trên sân nhà, “Hùm xám” lại bại trận cay đắng trước Chelsea cũng trên chấm 11m.

Hiếm có thủ môn và đội bóng nào thành công liên tiếp 2 lần ở loạt Penalty như Tiến Dũng cùng U23 Việt NamHiếm có thủ môn và đội bóng nào thành công liên tiếp 2 lần ở loạt Penalty như Tiến Dũng cùng U23 Việt Nam

Gần đây nhất, tại kỳ World Cup 2014 có đến hai đội bóng phải trải qua hai loạt luân lưu, đó là Costa Rica và Hà Lan. Costa Rica loại Hy Lạp ở vòng 1/8 trước khi thất bại trước Hà Lan, song “Cơn lốc màu Da cam” cũng không thể đi trọn hành trình với thất bại trong loạt đấu súng trước Argentina ở trận bán kết.

Nếu các bạn muốn tìm một đội bóng gần nhất chiến thắng ở hai loạt luân lưu liên tiếp trong một giải đấu lớn, câu trả lời là Paraguay ở Copa America 2011. Đội bóng này lần lượt loại Brazil và Venezuela ở tứ kết và bán kết giải năm đó đều trên chấm phạt 11m trước khi bị Uruguay ở trận chung kết.

Thật dễ hiểu vì sao các đội khó thắng trên chấm luân lưu ở hai trận liên tiếp. Chiến thắng trong loạt luân lưu đầu tiên làm họ “lộ bài” trước tất cả các đối thủ. Những cầu thủ lĩnh trách nhiệm sút luân lưu đứng trước áp lực rất lớn khi tiếp tục phải làm nhiệm vụ ngay trận đấu sau đó. Sút như cũ hay đổi hướng?

Quay lại trận đấu với Argentina và Hà Lan ở bán kết World Cup 2014, chúng ta sẽ thấy rõ vấn đề. Thủ môn Sergio Romero của Argentina hẳn đã nghiền ngẫm kỹ cách sút của các cầu thủ Hà Lan ở trận gặp Costa Rica và có phương án đối phó với từng người.

Hà Lan đã thay Van Persie, người lĩnh xướng lượt đầu tiên ở trận gặp Costa Rica, trước loạt sút luân lưu. Vì thế người đá quả đầu cho “Cơn lốc màu Da cam” trước Argentina là Ron Vlaar. Hậu vệ này dứt điểm quá lộ ý và bị Romero cản phá. 3 người sau đó đều đã tham gia loạt luân lưu ở trận đấu với Costa Rica, lần lượt là Sneijder, Robben và Dirk Kuyt.

Sneijder sút y như trận tứ kết, Romero tiếp tục cản phá thành công. Robben và Dirk Kuyt nhận ra việc họ bị bắt bài. Hai cầu thủ này đều đổi hướng sút ngược với trận gặp Costa Rica và đều hoàn thành nhiệm vụ, nhưng mọi thứ đã quá muộn cho Hà Lan.

Trở lại với U23 Việt Nam, 4/5 cầu thủ đá luân lưu trước Qatar đã tham gia loạt luân lưu với Iraq, trừ Văn Đức thay cho Tiến Dũng. Trong 4 người đó, Xuân Trường và Đức Chinh đã chủ động đổi hướng sút để tránh bị bắt bài. Quang Hải và Văn Thanh vẫn đá vào hướng như ở trận gặp Iraq. Quang Hải thất bại nhưng Văn Thanh thành công, lựa chọn thể hiện bản lĩnh sắt đá và cả kỹ thuật của hậu vệ số 17.

Hà Lan ở World Cup 2014 là một ví dụ khi loạt penalty ở trận sau bị lộ bàiHà Lan ở World Cup 2014 là một ví dụ khi loạt penalty ở trận sau bị lộ bài

Người còn lại là Văn Đức chưa bị lộ bài và anh đã dễ dàng đánh lừa thủ môn Qatar. Việc thay đổi thứ tự sút bóng cũng được xem là lựa chọn khôn ngoan của HLV Park Hang Seo. Nếu trong trận gặp Iraq, thứ tự lần lượt là Văn Thanh, Quang Hải, Xuân Trường, Đức Chinh, Tiến Dũng thì ở trận gặp Qatar là Quang Hải, Xuân Trường, Đức Chinh, Văn Đức, Văn Thanh. Một chút thay đổi đó đủ để tạo ra bối rối cho các cầu thủ Qatar.

BẢN LĨNH BÙI TIẾN DŨNG
Mỗi thủ môn đều có một phong cách bắt penalty khác nhau, nhưng họ đều hiểu mấu chốt vấn đề là tâm lý. Trong điều kiện không có áp lực, ví dụ như trên sân tập, cơ hội cản phá một cú sút ở khoảng cách 11m với khung thành rộng hơn 7m là cực kỳ khó.

Nhưng như Stuart Pearce, người sút hỏng quả 11m quyết định trong trận bán kết giữa Anh và Tây Đức năm 1990, thừa nhận: “Quãng đường từ vòng tròn giữa sân đến chấm đá phạt chẳng khác nào hành trình của tử tù đến chiếc cột”, các cầu thủ sút bóng mới là người căng thẳng hơn thủ môn. Phải, chẳng thủ thành nào bị trách móc nếu thất bại trong một quả phạt đền; trong khi người sút hỏng có thể là “tội đồ của dân tộc”.


Nắm được yếu tố cốt lõi này, các thủ môn luôn cố gắng tạo ra thêm áp lực khiến các cầu thủ thực hiện luân lưu bị ảnh hưởng. Cách thức thực hiện cũng muôn hình muôn vẻ. Người thì chủ động dằn mặt người sút bằng những lời đe dọa, người thì múa may điên loạn để làm đối phương mất tập trung (hãy nhớ cách Jerzy Dudek làm trong loạt luân lưu trận chung kết Champions League 2005).

Bạn có thể xem trên You Tube lượt luân lưu giữa Hà Lan và Costa Rica ở World Cup 2014 để hiểu vì sao Van Gaal có quyết định thay người bất ngờ ở phút cuối cùng hiệp phụ: thủ môn dự bị Tim Krul vào thay thủ môn chính Jasper Cillessen.

Xét về mọi mặt, Krul không thể sánh với Cillessen nhưng anh lại hơn ở một điểm: Krul cao 1m93, hơn Cillessen 5 phân và nhìn dữ dằn hơn hẳn. Trước mỗi cú sút của Costa Rica, Krul lừng lững như con gấu tiến đến từng cầu thủ, chỉ vào mặt họ đe dọa kiểu: “Tao biết mày sút bên nào rồi!”. Anh bay đúng hướng cả 5 cú sút và đẩy được 2 lần.

Thái độ của thủ môn là một nguồn áp lực với cầu thủ sút penaltyThái độ của thủ môn là một nguồn áp lực với cầu thủ sút penalty

Cillessen có cơ hội tham gia loạt luân lưu ở trận gặp Argentina nhưng không cản phá được lần nào. Thủ môn số 1 của Hà Lan không có động thái gì để đe dọa những chân sút đối phương, dĩ nhiên đó cũng chỉ là một phần nguyên nhân.

Những đoạn clip ngắn quay từ khu kỹ thuật của U23 Việt Nam trong trận đấu với Iraq cho thấy ai đó đã yêu cầu Tiến Dũng bước lên để làm “tiểu xảo tâm lý” với chân sút đối phương, nhưng thủ thành người Thanh Hóa đã không làm điều đó trong cả hai loạt luân lưu. Chia sẻ sau đó, Tiến Dũng nói rằng bí kíp bắt penalty của mình là… làm mặt thật ngầu!

Trên thực tế, Tiến Dũng cũng có tiểu xảo riêng. Những động tác chân, hông liên tục của anh đã làm mất tập trung của các cầu thủ đối phương và chỉ cần một cú sút không đủ hiểm hóc, Tiến Dũng với phản xạ rất tốt sẽ có cơ hội. Tiến Dũng là một trong rất ít thủ môn đủ bản lĩnh để phản xạ sau khi cầu thủ ra chân, lý do giúp anh bay đúng hướng trong hầu hết các cú sút và cản phá được những quả panenka hay sút vào giữa khung thành.

Đây là cách bắt penalty gợi nhớ đến Ricardo, thủ thành của ĐT Bồ Đào Nha đánh bại ĐT Anh trên chấm luân lưu tại EURO 2004 và World Cup 2006. Những người lựa chọn cách bắt phạt đền này thường có phản ứng nhanh như điện bởi họ chỉ tung người khi nhìn rõ hướng sút.

Tiến Dũng đã làm tốt mọi điều đó, khiến Iraq, Qatar phải khóc hậnTiến Dũng đã làm tốt mọi điều đó, khiến Iraq, Qatar phải khóc hận

Với những thủ môn kiểu này, cơ hội cản phá là bằng… 0 với những cú sút đủ lực hoặc vào góc chết, trái ngược với những thủ môn thích chủ động bay người trước để bắt bài - những người có thể bắt được những quả penalty vào góc cực khó nhưng lại dễ dàng bị lừa trước các cầu thủ bình tĩnh.

Phong cách bắt penalty của Tiến Dũng tạo ra áp lực rất lớn cho các cầu thủ trẻ lứa tuổi U23 chưa dày dạn kinh nghiệm, càng những người sút sau càng bị sức ép khi với suy nghĩ: “Hắn ta đọc được suy nghĩ tất cả!”. Sai lầm sớm muộn gì cũng xảy ra, và quả thật nó đã đến, vậy là đủ để Tiến Dũng trở thành người hùng.

KIÊNG CẦU THỦ CHÂN TRÁI
Cả 3 cầu thủ sút hỏng trong trận bán kết giữa U23 Việt Nam và U23 Qatar đều là những người thuận chân trái (Quang Hải của Việt Nam và hai cầu thủ số 8, số 13 của Qatar). Đó không phải là sự trùng hợp ngẫu nhiên khi ngay cả cầu thủ thuận chân trái vĩ đại nhất lịch sử Lionel Messi cũng là người sút penalty rất tệ. 

Lý do là bởi các cầu thủ thuận chân trái có xu hướng lấy đà, độ nghiêng cơ thể và cách ra chân lộ ý đồ hơn hẳn so với các đồng nghiệp thuận chân phải. Để tham khảo, 3/4 lần cản phá penalty thành công của thủ môn David De Gea trong màu M.U ở các trận đấu chính thức đều là trước các cầu thủ thuận chân trái (Robin Van Persie ở Arsenal, Leighton Baines và Romelu Lukaku ở Everton).

Chia sẻ

Bình luận 1