Bóng đá Hà Lan xuống cấp vì mâu thuẫn của những triết lý
Huyền Linh

Chia sẻ

Bình luận 1

Thua trận trước một đội bóng mạnh như ĐT Pháp không phải là một kết quả quá thất vọng, nhưng những gì mà Hà Lan thể hiện trong trận đấu trên sân nhà trước á quân EURO 2016 thực sự chỉ ra vấn đề của cả một nền bóng đá từng sản sinh ra rất nhiều nhân tài và những triết lý tạo ảnh hưởng đến cả thế giới túc cầu trong lịch sử.

HÀ LAN TẦM THƯỜNG
Hãy nhìn vào đội hình của Hà Lan trong trận đấu với Pháp để thấy được bộ mặt hiện tại của ĐT từng giành hạng 3 tại kỳ World Cup gần nhất. Trong khung thành là Maarten Stekelenburg, thủ môn từng được đánh giá là người kế cận của Edwin Van der Sar nhưng trải qua sự nghiệp vô cùng lận đận tại AS Roma, Fulham, Monaco, Southampton trước khi làm lại tất cả ở tuổi 33 tại Everton. Cặp trung vệ của họ là Jeffrey Bruma, hàng thải từ Chelsea và Virgil Van Dijk, một hậu vệ hạng khá từng chơi cho Celtic và hiện khoác áo Southampton.

Ở tuyến giữa, Kevin Strootman được đeo băng thủ quân dù trong suốt 2 năm vừa qua dính chấn thương và đóng vai trò khán giả tại AS Roma. Davy Propper hoàn toàn vô danh, Davy Klaassen chỉ được biết đến với vai trò thủ quân của Ajax. Vincent Jannsen hiện đang là tiền đạo dự bị của Tottenham còn Memphis Depay thì coi như đã là người thừa ở Man United.

Ngoại trừ Daley Blind và Wijnaldum chơi tốt ở Man United và Liverpool, đội hình trong tay của Danny Blind khó có thể coi là một tập thể mạnh, xứng đáng đại diện cho một nền bóng đá có truyền thống bậc nhất thế giới. Họ không có một cái tên nào thực sự ở đẳng cấp hàng đầu, điều mà Hà Lan luôn thừa mứa ở những giai đoạn trước.

Bóng đá Hà Lan xuống cấp thể hiện rõ nhất ở lực lượng cầu thủ có đẳng cấp hàng đầu đang quá khan hiếm khi nhìn vào đội hình của họ trong giai đoạn nàyBóng đá Hà Lan xuống cấp thể hiện rõ nhất ở lực lượng cầu thủ có đẳng cấp hàng đầu đang quá khan hiếm khi nhìn vào đội hình của họ trong giai đoạn này

Nhìn rộng hơn, trong số 23 cái tên được Blind triệu tập, chỉ có 5 người được dự Champions League mùa này và 4 trong số đó đến từ nhà vô địch Eredivisie, PSV Eindhoven. Một sự xuống cấp trầm trọng về mặt chất lượng!

Bóng đá Hà Lan đang trải qua giai đoạn khan hiếm tài năng nghiêm trọng, đến mức những “ông già” như Sneijder, Rooben vẫn được xem là những niềm hy vọng chính của Oranje. Chính Wesley Sneijder, trong một bài phỏng vấn gần đây cũng phải than thở: “Tôi nhìn sang bên trái thì thấy Huntelaar, nhìn bên phải là Robben. Mọi thứ không có gì thay đổi trong suốt một thời gian dài”.

Vì sao một nền bóng đá từng sản sinh ra những lứa cầu thủ “cây nhà lá vườn” xuất chúng giờ lại đến “nông nỗi” này? Câu trả lời nằm ở mâu thuẫn giữa triết lý làm bóng đá tại Hà Lan và nguồn lực thực tế của họ.

LỖI Ở CỐNG HIẾN
Eredivisie là một giải đấu bùng nổ bàn thắng. Thống kê cho thấy tính từ năm 2010, giải VĐQG của Hà Lan luôn đạt mốc trung bình hơn 3 bàn thắng/trận. Trong 5 giải VĐQG hàng đầu châu Âu, chỉ có Bundesliga là có được thống kê này vào mùa 2014/15.

Đừng để những con số đánh lừa bạn. Trong bối cảnh bóng đá đang ngày càng thực dụng và chặt chẽ, sự cống hiến ở Eredivisie thực ra lại phản ánh tư duy bảo thủ của người Hà Lan. Cách làm bóng đá thiên vệ duy mỹ của họ trở nên quá ngây thơ và lạc hậu, khiến các cầu thủ trẻ không có được sự thích ứng tốt khi chuyển sang các giải đấu khác nặng tính chiến thuật hơn.

Hầu hết các đội bóng ở giải VĐQG Hà Lan vẫn ưa chuộng sơ đồ kinh điển của nền bóng đá nước này, đó là hệ thống 4-3-3 cùng một lối đá tổng lực thực chất đã trở thành khiên cưỡng. Các đội bóng của Eredivisie vào trận với tư tưởng tận hiến, kiểu “đối thủ ghi một bàn thì chúng ta phải ghi được hai bàn”. Họ tấn công một cách ồ ạt không có tư duy mảng miếng cụ thể, chủ yếu dựa vào sức sáng tạo của hai tiền đạo cánh; trong khi phòng ngự một cách hời hợt và thiếu khoa học.

Chính cách chơi ấy ảnh hưởng lớn đến chất lượng nguồn cầu thủ trẻ của Hà Lan. Trong một giải đấu cống hiến như vậy, chuyện một tiền đạo có thể ghi 25, 30 bàn/mùa là điều bình thường và không thể nói lên đẳng cấp đích thực của anh ta. Những vua phá lưới của Eredivisie gần đây đều gặp rất nhiều khó khăn trong việc phát triển sự nghiệp ngoài Hà Lan.     

Nguyên nhân cho sự sa sút của bóng đá Hà Lan nằm ở giải VĐQG vẫn nặng về tính cống hiến và các vua phá lưới của họ rất khó thành công khi sang các giải đấu khácNguyên nhân cho sự sa sút của bóng đá Hà Lan nằm ở giải VĐQG vẫn nặng về tính cống hiến và các vua phá lưới của họ rất khó thành công khi sang các giải đấu khác

Bast Dost, vua phá lưới mùa 2011/12 với 32 bàn thắng trong màu áo Heerenveen, chưa khi nào ghi quá phân nửa thành tích đó trong 5 mùa giải chơi cho Wolfsburg và hiện đang ở Bồ Đào Nha khoác áo Sporting Lisbon. Wilfried Bony, vua phá lưới mùa 2012/13 với 31 bàn, chơi khá tốt ở Swansea nhưng gây thất vọng lớn khi chuyển tới một đội bóng lớn hơn là Man City. 

Hai vua phá lưới gần nhất là Memphis Depay (22 bàn, mùa 2014/15) và Vincent Janssen (27 bàn, mùa 2015/16) đều gặp rất nhiều khó khăn khi chuyển tới chơi ở Premier League. Từ việc ghi bàn quá dễ dàng, họ phải đối đầu với những hàng phòng ngự được tổ chức chặt chẽ hơn và dần dần trở nên mất tự tin.

Điều tương tự cũng xảy ra khi mặt trận phòng ngự không được chú trọng. Tại World Cup 2010, Bert Van Marjiwick phải triệu tập hai hậu vệ đã 35 tuổi là Andre Ooijer và Giovani Van Bronkhrost. Trong khi đó, Van Gaal lại phải dùng những Joel Veltman, Terence Kongolo và Paul Verhaegh, những cầu thủ mới có tổng cộng 5 lần lên tuyển ở thời điểm ấy, đi dự World Cup 2014. Với chất lượng Eredivisie hiện tại, việc xuất hiện những Jaap Stam hay Frank de Boer mới gần như là điều không tưởng.

HÀ LAN HAY “PHẢN HÀ LAN”?
Với một nền bóng đá từng sản sinh ra rất nhiều chiến lược gia tài ba như Hà Lan, không phải không có những người nhận ra vấn đề. Bert Van Marwijk và Louis Van Gaal đã sử dụng lối chơi chặt chẽ để giúp Oranje tiến rất sâu tại hai kỳ World Cup gần nhất.

Tại World Cup 2010, Bert Van Marwijk có cặp tiền vệ trụ khét tiếng chơi rắn Nigel de Jong và Mark Van Bommel. Hai cầu thủ này sẵn sàng triệt hạ đối thủ bằng những pha vào bóng không khoan nhượng mà ví dụ nổi tiếng nhất là cú đá kungfu của Nigel de Jong vào ngực Xabi Alonso trong trận chung kết với Tây Ban Nha.

Lâm vào bế tắc khiến 2 kỳ World Cup gần nhất Hà Lan đều quay sang lối đá thực dụng đến phản cảm mà minh chứng là cú đá thô bạo của De Jong với Alonso của ĐT Tây Ban NhaLâm vào bế tắc khiến 2 kỳ World Cup gần nhất Hà Lan đều quay sang lối đá thực dụng đến phản cảm mà minh chứng là cú đá thô bạo của De Jong với Alonso của ĐT Tây Ban Nha

Louis Van Gaal thì áp dụng sơ đồ 3 trung vệ cho Hà Lan tại World Cup 2014. Sự chặt chẽ của Oranje ở việc họ không để thua một trận nào trong thời gian thi đấu chính thức và không để thủng lưới trong 3 trận cuối cùng của vòng knock-out.

Điều trớ trêu là dù đem đến thành tích ấn tượng cho Hà Lan nhưng Van Marwijk hay Van Gaal lại bị chỉ trích ngay tại quê nhà vì sử dụng một lối chơi không đúng với truyền thống đá đẹp. Mâu thuẫn giữa việc đảm bảo thành tích và duy trì truyền thống giờ đây trở thành áp lực khổng lồ cho những chiến lược gia dẫn dắt Oranje. Ngay cả một người lão luyện như Guus Hiddink cũng không chịu nổi sức ép này và phải nhường chỗ cho Danny Blind.

Bây giờ thì Danny Blind lại đang loay hoay. Chỉ kiếm được 4 điểm sau 3 trận đầu tiên vòng loại World Cup 2018, viễn cảnh phải ngồi nhà ở giải đấu lớn thứ 2 liên tiếp đang ám ảnh người Hà Lan.

Họ có hai lựa chọn. Một là thay đổi triệt để tư duy để trở nên thức thời hơn trong bối cảnh bóng đá thế giới hiện tại, sẵn sàng chấp nhận từ bỏ truyền thống để theo đuổi thành tích. Hai là hy sinh những giải đấu lớn trước mắt để ươm mầm và chờ đợi một lứa cầu thủ tài năng mới xuất hiện. Hà Lan từng vắng mặt ở hai kỳ World Cup 1982, 1986 và một kỳ EURO 1984 để rồi đăng quang tại EURO 1988 với Marco Van Basten, Ruud Gullit và Frank Rijkaard.

Dù với lựa chọn nào, có lẽ còn khá lâu nữa chúng ta mới được chứng kiến một ĐT Hà Lan mạnh mẽ và tràn đầy hứng khởi. 

Chia sẻ

Bình luận 1