Kinh Thi

Chia sẻ

Bình luận 0

Có lúc, người ta phải chờ ròng rã 8 năm để lại được xem các đội Nam Mỹ tranh ngôi vô địch. Có lúc, giải đấu diễn ra thường niên. Hồi năm 1959, lại có đến 2 giải, diễn ra ở hai nơi khác nhau, với hai nhà vô địch khác nhau. Thế còn năm nay?
Năm nay sẽ là giải đấu lần thứ 45, nếu bạn vẫn xem đấy là Copa America. Nhưng với tên gọi Copa America Centenario, đây là giải đấu chỉ có 1 lần trong... 100 năm! Hóa ra, Nam Mỹ mới đáng được xem là "cựu lục địa", ít nhất là trong bóng đá, và ít nhất là khi xét theo thâm niên của giải vô địch cấp lục địa.

Năm nay, châu Âu - mà nhiều người vẫn xem là kinh đô bóng đá thế giới - đang chuẩn bị cho VCK EURO 2016, tức giải vô địch cấp châu lục lần thứ 15 của họ. Hồi UEFA tổ chức xong kỳ EURO đầu tiên (1960), giải vô địch Nam Mỹ đã diễn ra 27 lần. Các đội Nam Mỹ cũng đã tranh ngôi vô địch ở lục địa của họ đến 12 lần trước khi FIFA tổ chức kỳ World Cup đầu tiên (1930).

Một giải đấu lớn có truyền thống lên đến 100 năm thì đáng phục quá rồi. Qua 100 năm phát triển, Copa America đã tiến bộ đến mức nào - đấy lại là câu hỏi không dễ trả lời.

Với một giải đấu tầm cỡ châu lục thì những giải đáp căn bản như giải gồm có những đội nào, do ai tổ chức, thoạt nghe có vẻ ngớ ngẩn. Kỳ thực, rất nhiều trang web đã viết những điều tưởng là căn bản như vậy về giải Copa America Centenario. 

Trên thực tế, không phải ai cũng biết đây là giải đấu mà CONMEBOL (LĐBĐ Nam Mỹ) và CONCACAF (LĐBĐ Bắc - Trung Mỹ và vùng Caribbe) đồng tổ chức. Hoặc giả, khi điểm qua điều lệ giải, nhất thiết phải nhắc rằng bóng đá Nam Mỹ xưa nay không chơi hiệp phụ. Đấu loại trực tiếp mà hòa thì lập tức sút luân lưu 11m. Không khác thường, không phải Nam Mỹ!

Trước đây, chẳng ai xem Brazil là cường quốc, xét trên thành tích ở giải Vô địch Nam Mỹ. Trong 79 năm hay 37 lần giải đầu tiên (1916 đến 1995), Brazil chỉ được đăng quang 4 lần. Trong 10 năm hay 5 lần giải kế tiếp (1997-2007), Brazil cũng vô địch 4 lần. Những câu chuyện lạ như thế nói lên màu sắc bóng đá Nam Mỹ. 

Dù sao đi nữa, nhìn vào các đội Brazil "cấp bang" dự giải vô địch châu lục suốt hàng chục năm trước đây, nhiều người không khỏi thắc mắc vì sao CONMEBOL có thể chấp nhận tính chất "phong trào" như vậy. Những chuyện như thế không làm cho bóng đá đỉnh cao tiến bộ.

Copa America Centenario xem ra cũng chưa tiến bộ bao nhiêu. Đúng 3 ngày trước khi khai mạc, Argentina mới khẳng định họ sẽ dự giải - chứ không tẩy chay vì tranh cãi quanh việc chia tiền nữa. 

Ngôi sao Neymar của đội Brazil thì khác. Anh không dự giải là để dành sức thi đấu tại Olympic Rio de Janeiro vào tháng 8. Với người Brazil, chiếc HCV Olympic quan trọng hơn giải vô địch châu lục - mà ở đây là giải vô địch châu lục "tròn 100 năm"? 

Có một quy luật đơn giản: vì bóng đá đỉnh cao quá quan trọng, quá hấp dẫn, quá nhộn nhịp, nên IOC và FIFA mới phải đi đến một thỏa thuận ngầm với nhau là phải... bóp nghẹt loại hình bóng đá Olympic. 

Bóng đá Olympic không thể phát triển vì đấy là cách bảo vệ World Cup, EURO, bảo vệ bóng đá đỉnh cao nói chung. Neymar và giới bóng đá Brazil có hiểu giá trị thực của chiếc huy chương (Olympic) mà họ khao khát đến mức độ ám ảnh ấy?

Neymar chọn tham dự Olympic và bỏ qua Copa America 2016Neymar chọn tham dự Olympic và bỏ qua Copa America 2016
Neymar chọn tham dự Olympic và bỏ qua Copa America 2016

Tóm lại, sẽ chẳng bao giờ Copa America thực sự vươn đến đẳng cấp tương đương EURO, về năng lực tổ chức. Năng lực tổ chức đi liền với tiền bạc, và tiền bạc lại đi liền với nỗ lực của các ngôi sao. Lionel Messi sẽ thể hiện đúng năng lực của siêu sao 5 lần đoạt Quả Bóng Vàng? Rất khó. 

Xem Copa America là xem những chuyện kỳ lạ, thậm chí điên rồ; xem văn hóa bóng đá Nam Mỹ - gồm cả bạo lực và tính chất cá nhân rất cao trong lối chơi. Thật ra, nếu như bóng đá Nam Mỹ không có những bước tiến lớn về năng lực tổ chức, thì điều đó cũng chẳng hề quan trọng.

Chia sẻ

Bình luận 0