Zola - Gã lùn người Ý thay đổi vận mệnh Chelsea
Hải Sơn

Chia sẻ

Bình luận 0

Một thiên tài bóng đá được chính Diego Maradona thừa nhận. Một cầu thủ giúp Chelsea chuyển mình thành CLB lớn từ một đội bóng trung bình yếu. Dù chưa từng vô địch Premier League hay Champions League, nhưng khi bình chọn cầu thủ xuất sắc trong lịch sử Chelsea, tất cả đều xướng vang tên anh. Anh là Gianfranco Zola.

“TIỂU MARADONA” Ở SARDINIA
Mùa hè 2003, bóng đá thế giới xôn xao trước thông tin Roman Abramovich mua lại Chelsea. Ngay sau khi tiếp quản ghế Chủ tịch, vị tỷ phú dầu mỏ lập tức dốc hầu bao tăng cường lực lượng cho The Blues. Hàng loạt bản hợp đồng bom tấn được đưa về liên tiếp: Juan Veron, Hernan Crespo, Claude Makelele, Adrian Mutu và Damien Duff. Bằng túi tiền không đáy từ nước Nga, tưởng như Chelsea có thể sở hữu bất cứ cầu thủ nào họ muốn bằng tiền.

Nhưng sự thực lại không như vậy. Bởi tiền đã không thể giữ chân Zola trong mùa hè năm đó.

Trong 7 mùa giải có Zola, Chelsea thâu tóm 6 danh hiệu. Trước đó, họ chỉ là đội bóng làng nhàng ngụp lặn giữa bảng xếp hạng Premier League. Đó là lý do khiến Abramovich muốn giữ chân Zola bằng mọi giá khi ông tiếp quản CLB. Một bản hợp đồng mới được soạn sẵn cùng khoản tiền lương được gia tăng đáng kể, tất cả chỉ còn chờ Zola ký tên. Nhưng anh từ chối để trở về quê nhà giúp Cagliari... thăng hạng Serie A.

Dù chỉ thi đấu ở các hạng đấu thấp nhưng Zola vẫn được nhiều người thán phục và "Bố già" Luciano Moggi phát hiện đưa về NapoliDù chỉ thi đấu ở các hạng đấu thấp nhưng Zola vẫn được nhiều người thán phục và "Bố già" Luciano Moggi phát hiện đưa về Napoli

Với Zola, tiền bạc có thể quan trọng nhưng không phải là tất cả. Lối đá nghệ sĩ, hoa mỹ trên sân cỏ dường như đã thấm cả vào máu thịt của tiền đạo người Italia. Thay vì đầu quân ở những miền đất xa lạ để nhận về thật nhiều đô la, anh muốn trở về thi đấu cho quê hương, cho xứ sở nơi anh thực sự thuộc về: Sardinia.

Sinh ra và lớn lên ở Sardinia, Zola khởi đầu sự nghiệp ở vị trí khiêm tốn hơn rất nhiều so với các ngôi sao đồng trang lứa sau này. Trong 5 năm đầu thi đấu chuyên nghiệp, anh chỉ khoác áo các đội bóng ở Serie C1 và Serie C2. Thời điểm ấy chưa phát triển mạng Internet, các giải đấu hạng thấp cũng không phát sóng qua truyền hình nên tài năng của Zola chưa thể biết tới rộng rãi như các ngôi sao YouTube ngày nay.

Nhưng đến năm 1989, khi Zola 23 tuổi, một nhân vật tầm cỡ đã tới quan sát và phát hiện ra Zola: "Bố già" Luciano Moggi. Chứng kiến Zola chơi bóng, ông đã phải thốt lên kinh ngạc khi cảm thấy mình vừa tìm ra được "tiểu Maradona": vóc người thấp, đi bóng khéo léo, sút phạt điêu luyện và vô cùng nhanh nhẹn. Moggi khi ấy đang làm việc ở Napoli, và ông nhanh chóng thuyết phục ban lãnh đạo Napoli bỏ ra 2 tỷ lire để đưa Zola về sát cánh cùng Maradona thứ thiệt.

NGƯỜI THAY THẾ HOÀN HẢO “CẬU BÉ VÀNG”
Ngày chứng kiến Zola cập bến Napoli, Maradona hài hước bình luận: "Cuối cùng đội bóng cũng chịu mua một người lùn hơn tôi". Nhưng cầu thủ trẻ này không chỉ gây ấn tượng với Maradona ở vóc dáng. Maradona nhìn thấy được tố chất thiên tài ở Zola. Sau mỗi buổi tập cùng cả đội, Diego không ngần ngại tiếp tục bỏ ra hàng giờ đồng hồ trên sân bóng để dạy Zola sút phạt. Giữa hai người phát triển một tình cảm còn mạnh mẽ, thân thiết hơn cả tình bạn thông thường.

Maradona không chỉ coi Zola như một thiên tài. Đích thân ông chọn Zola làm người kế thừa nếu một ngày nào đó rời Napoli. Trước trận đấu gặp Pisa ở mùa giải 1989/90, Zola được xếp đá chính cùng Maradona. Trước con mắt đầy bất ngờ của toàn đội, Diego đến bên Zola, trao cho Zola chiếc áo số 10 và nói: "Rồi sẽ tới một ngày cậu là người vĩnh viễn mặc nó".

Mùa giải năm ấy, Zola sát cánh bên cạnh Maradona giúp Napoli giành cú đúp vô địch Serie A và Siêu Cúp Italia. 3 năm sau, Maradona rời Napoli. Trước ngày vĩnh viễn không trở lại nước Ý, ông nhắn nhủ đến các fan: "Napoli sẽ không cần phải tìm ai để thay thế tôi cả, bởi đội bóng đã có sẵn Zola rồi".

Chuyển sang Napoli, Zola đã học được rất nhiều từ Maradona rồi dần thay thế "Cậu bé vàng" trong vai trò số 10 của độiChuyển sang Napoli, Zola đã học được rất nhiều từ Maradona rồi dần thay thế "Cậu bé vàng" trong vai trò số 10 của đội

Còn đối với Zola, Maradona là một người bạn, người thầy, và cũng là cầu thủ ảnh hưởng sâu sắc nhất đến sự nghiệp của anh. Kỹ năng đi bóng, rê dắt, nhãn quan chiến thuật và cú đá phạt vòng cung trứ danh của Zola được hoàn thiện khi anh chơi bên cạnh Maradona. "Tôi học hỏi được mọi thứ từ Diego, bao gồm cả việc lén xem anh ấy đá phạt vòng cung như thế nào rồi tập làm theo", Zola thẳng thắn chia sẻ.

Tuyên bố của Maradona trước kia giờ trở thành sự thật. Cùng chơi vị trí "số 10" tương tự Maradona, Zola đã thay thế hoàn hảo cho "Cậu bé vàng" khi Maradona bị treo giò 15 tháng do sử dụng chất gây nghiện. Dù Napoli-không-Maradona kết thúc mùa giải 1990/91 ở vị trí thứ 8, những gì Zola thể hiện đã giúp anh được gọi lên tuyển Italia. Anh chơi trận đấu đầu tiên cho Italia ở vòng loại EURO 1992 gặp Na Uy vào ngày 13/11/1991.

Tại Napoli những năm đầu thập niên 90, Zola là cầu thủ chủ chốt dù anh ghi bàn ít hơn Careca hay Daniel Fonseca. Chơi tự do ở vị trí "số 10", Zola là cầu nối giữa hàng tiền vệ và tiền đạo chủ lực của đội. Nhưng một mình Zola không đủ xốc dậy một Napoli đang trên đà tụt dốc không phanh cả trong lẫn ngoài sân cỏ. Đội bóng thành phố cảng Naples gặp rắc rối về mặt tài chính, nợ nần chồng chất. Kết quả là mùa hè năm 1993, sau khi kết thúc Serie A ở vị trí thứ 12, họ buộc phải bán Zola sang Parma với giá 13 tỷ lire.

NHỮNG NỐT TRẦM KHÓ QUÊN
Đầu quân cho Parma, Zola lập tức có danh hiệu đầu tiên là Siêu Cúp châu Âu. 18 bàn thắng trong 33 trận khoác áo Parma ở mùa giải đầu tiên giúp anh tiếp tục được HLV Arrigo Sacchi điền tên trong danh sách tham dự World Cup 1994. Nhưng 1 tháng trên đất Mỹ là một kỷ niệm buồn với Zola. 

Anh phải ngồi dự bị từ đầu giải, chỉ được vào sân thay người ở trận vòng 2 gặp Nigeria. Trong ít phút ngắn ngủi thi đấu, Zola phạm lỗi với hậu vệ đội bạn. Trọng tài không ngần ngại rút thẻ đỏ. Đó cũng là khoảnh khắc cuối cùng Zola góp mặt trong một kỳ World Cup.

Zola không có duyên với ĐT Italia và điển hình là pha sút hỏng penalty trong trận đấu với ĐT Đức ở EURO 1996Zola không có duyên với ĐT Italia và điển hình là pha sút hỏng penalty trong trận đấu với ĐT Đức ở EURO 1996

Trở lại Parma, Zola tiếp tục thi đấu ấn tượng trong mùa giải 1994/95. Nhưng sau đó là thời điểm sự nghiệp của anh bắt đầu trải qua những nốt trầm. Mùa hè 1995, Parma đưa về Hristo Stoichkov, một "số 10" khác. Zola mất vị trí chính thức. Đến EURO 1996, Zola được trọng dụng, đá chính cả 3 trận vòng bảng nhưng lại không thể ghi bàn thắng nào. 

Tồi tệ hơn, anh còn đóng vai tội đồ một lần nữa. Ở trận gặp Đức, Italia được hưởng một quả phạt đền. Nếu sút thành công, Zola sẽ đưa đội nhà vượt qua vòng bảng. Nhưng giống như Baggio, anh lại thất bại trên chấm phạt đền, khiến đương kim Á quân World Cup phải về nước sớm.

Trở về Parma, Zola tiếp tục nhận thêm hung tin. Carlo Ancelotti tiếp quản đội bóng và xếp đội hình 4-4-2, ưu tiên sử dụng những cầu thủ to khỏe, mạnh mẽ. Mỗi khi Zola ra sân, anh được xếp đá... tiền vệ cánh trái. Không thể thích nghi với vị trí mới và triết lý của HLV mới, Zola buộc phải lựa chọn rời Parma để cứu vãn sự nghiệp ở tuổi 30.

NGƯỜI THAY ĐỔI CHELSEA
Trước nhiều lựa chọn đầu quân ở Italia, Zola bất ngờ quyết định xuất ngoại. Điểm đến của anh là Chelsea, nơi đang trọng dụng những ngôi sao một thời của Serie A như Ruud Gullit, Gianluca Vialli và Roberto Di Matteo. Gullit lúc ấy là cầu thủ kiêm HLV của Chelsea, và ông quyết tâm biến The Blues trở thành đội bóng có lối đá hoa mỹ thay vì chơi "sút và chạy" theo kiểu Anh truyền thống. Và Zola là mảnh ghép hoàn hảo cho triết lý ấy.

Trước khi Zola tới, Chelsea chưa từng ngoi lên được nửa trên BXH Premier League và trắng tay suốt nhiều năm. Nhưng mọi thứ lập tức thay đổi. The Blues liên tiếp giành chiến thắng ở Premier League, tiến sâu ở các giải đấu cúp. Mùa giải đó Chelsea kết thúc ở vị trí thứ 6, vô địch FA Cup, chấm dứt cơn khát danh hiệu kéo dài 26 năm. Anh ghi 12 bàn trong 30 trận của mùa giải, nhận giải thưởng Cầu thủ xuất sắc nhất do các nhà báo Anh bầu chọn. Chứng kiến Zola thi đấu ở đội bóng mới, Carlo Ancelotti phải thừa nhận việc bán đứt anh là quyết định cực kỳ sai lầm.

Bị thất sủng tại Italia, Zola chuyển sang Chelsea và đã nâng tầm The Blues thành 1 đội bóng hàng đầu nước AnhBị thất sủng tại Italia, Zola chuyển sang Chelsea và đã nâng tầm The Blues thành 1 đội bóng hàng đầu nước Anh

Một trong những dấu ấn đậm nét nhất Zola ghi lại trong mùa giải đầu tiên là bàn thắng vào lưới Manchester United. Nhận bóng từ đường chọc khe bên cánh phải, Zola băng xuống, giật gót loại bỏ hậu vệ kỳ cựu Denis Irwin, vượt qua Gary Pallister rồi sút tung lưới Peter Schmeichel. 

Chứng kiến pha bóng ấy, HLV Alex Ferguson chỉ biết chép miệng tán dương: "Cậu ấy đúng là một cầu thủ nhỏ con nhưng thật khéo léo". Còn "nạn nhân" Peter Schmeichel thì lên tiếng: "Tôi chẳng bao giờ đoán được anh ấy sẽ sút vào góc nào. Chẳng thể đấu lại được Zola. Anh ấy đọc trận đấu chẳng giống ai cả". Ryan Giggs sau này tiết lộ kể từ trận đấu đó, mỗi khi gặp lại Zola, Manchester United sẽ có một cầu thủ kèm riêng anh. Rất ít cầu thủ được Sir Alex "chăm sóc" kỹ như vậy.

Tuy vậy, mùa giải 1996/97 chỉ là bước đệm cho thành công của Zola cùng Chelsea một năm sau đó. Dù Gullit bị sa thải giữa mùa giải, Chelsea vẫn thi đấu đầy ấn tượng. Họ xếp thứ 4 ở Premier League, vô địch League Cup và Cúp C3. Đối đầu đương kim vô địch Champions League Real Madrid ở Siêu Cúp châu Âu, Chelsea thi đấu đầy kiên cường để lên ngôi vô địch với thắng lợi tối thiểu. Chính Zola là người châm ngòi cho Gus Poyet ghi bàn thắng duy nhất của trận đấu.

CẢM XÚC VĨNH CỬU
Mùa giải 1999/00, Zola tiếp tục là nhân tố chủ chốt cho chức vô địch FA Cup của Chelsea. Nhưng lúc này anh đã 34 tuổi và The Blues cần chuyển giao thế hệ. Eidur Gudjohnsen cùng Jimmy Floyd Hasselbaink cập bến Stamford Bridge. Zola phải vào sân chủ yếu từ băng ghế dự bị, nhường chỗ cho các cầu thủ trẻ hơn, khỏe hơn.

Tuổi tác có thể ảnh hưởng đến tốc độ, thể lực và sức bền của Zola; nhưng kỹ thuật của anh vẫn còn nguyên đó. Ở tuổi 35, một lần nữa khoảnh khắc thiên tài lại lóe sáng lên. Đó là ngày 16/1/2002, Chelsea đón tiếp Norwich trên sân nhà ở vòng 4 FA Cup. Phút 63, Le Saux đá phạt góc bên phía cánh phải. Zola chạy cắt mặt, nhảy lên đón bóng. Tưởng như Zola sẽ đón bóng hụt thì bất ngờ anh xoay gót chân thực hiện một pha đá nối. Thủ môn của Norwich bất lực nhìn bóng bay thẳng vào khung thành. Có lẽ ngoài Zola, không cầu thủ nào dám thử nhảy vô lê ngay trên không bằng gót chân như vậy.

Mùa giải 2002/03, Zola chuẩn bị bước sang tuổi 37 nhưng vẫn là cầu thủ quan trọng bậc nhất trong đội hình Chelsea. Anh thi đấu đủ 38 trận cho The Blues ở Premier League. Tính trên tất cả các đấu trường, năm đó Zola ra sân 46 trận, nhiều hơn bất cứ tiền đạo nào của Chelsea. 

Bàn thắng vào lưới Norwich là minh chứng rõ nét nhất cho thấy sự ngẫu hứng của Zola, thứ khiến ông luôn là 1 trong những huyền thoại được yêu mến nhất tại ChelseaBàn thắng vào lưới Norwich là minh chứng rõ nét nhất cho thấy sự ngẫu hứng của Zola, thứ khiến ông luôn là 1 trong những huyền thoại được yêu mến nhất tại Chelsea

Trận đấu cuối của mùa giải gặp Liverpool, Chelsea cần có điểm để chắc suất dự Champions League. Khi The Blues dẫn 2-1, một mình Zola cầm bóng dắt về phía cột cờ phạt góc, quyết không cho các cầu thủ Liverpool cướp bóng phản công. 4 cầu thủ Liverpool vây quanh anh, nhưng không thể lấy bóng từ một cầu thủ 37 tuổi. Zola đã thành công trong việc giúp Chelsea đảm bảo một vị trí trong top 4, và giờ là lúc anh giữ lời hứa trở về quê hương giúp Cagliari thăng hạng.

Năm 2003, người hâm mộ Chelsea đã bình chọn Zola là cầu thủ xuất sắc nhất từng thi đấu cho The Blues. 7 mùa giải, 312 trận thi đấu, 80 bàn thắng; những con số ấy dường như quá nhỏ bé khi đặt bên cạnh những cảm xúc Zola mang lại cho cổ động viên Chelsea mỗi khi anh có bóng. 

Chelsea là đội bóng ngoại quốc duy nhất trong sự nghiệp của Zola nhưng cũng là nơi anh được yêu mến nhất, tôn trọng nhất. Người hâm mộ yêu mến Zola tới mức lấy tên anh làm cảm hứng sáng tác âm nhạc. Ngày anh trở lại Stamford Bridge dưới cương vị HLV trưởng West Ham United, những tràng pháo tay vang lên không ngớt. 

Đến tận bây giờ, khi hàng công Chelsea sở hữu những chân sút thượng thặng như Eden Hazard hay Diego Costa, thì đâu đó trên khán đài sân Stamford Bridge vẫn vang lên bài hát về cầu thủ tên "Zola". Bởi trong trái tim người hâm mộ Chelsea, cảm xúc Zola mang lại cho họ là vĩnh cửu.

Những hình ảnh đáng nhớ của Zola trong màu áo Chelsea

 

Chia sẻ

Bình luận 0