Từ kẻ bán độ đớn hèn đến người chống gian lận dũng cảm
Hoàng Hải

Chia sẻ

Bình luận 0

Mỗi lần Nchimunya Mweetwa chuẩn bị chìm vào giấc ngủ, trong đầu của anh lại hiện lên hai phiên bản trái ngược của chính bản thân mình. Người đầu tiên là chàng tiền đạo dũng mãnh vừa mới lập công và đang chạy về phía khán giả đang gào thét điên cuồng để ăn mừng bàn thắng. Người còn lại là một kẻ thất bại toàn diện, người đã bị phá hỏng sự nghiệp vì scandal dàn xếp tỷ số và đang nỗ lực hết sức mình để ngăn chặn những điều tương tự có thể xảy ra trong tương lai.

GIẤC MƠ BIẾN THÀNH ÁC MỘNG
Mweetwa sinh ra tại Lusaka, thủ đô Zambia, vào năm 1984 trước khi cha anh, người làm việc cho công ty viễn thông Zambia Zamtel di chuyển cả gia đình đến thành phố Ndola ở tỉnh Copperbelt. Mweetwa sinh ra khi bóng đá đang có môi trường phát triển thuận lợi ở Zambia với hệ thống đào tạo cầu thủ từ lứa tuổi học sinh.

Mweetwa bắt đầu sự nghiệp chơi bóng từ năm 15 tuổi bất chấp việc bị cha mình phản đối dữ dội. Năm 2004, anh gia nhập đội bóng chuyên nghiệp đầu tiên là Ndola United. Chơi ở vị trí tiền đạo, Mweetwa nhanh chóng có những bước phát triển vượt bậc để thu hút những đội bóng lớn hơn. Anh lần lượt chuyển qua Kitwee Utd rồi Zesco Utd, một trong những đội bóng có tên tuổi tại Zambia. Mweetwa cũng được triệu tập vào ĐTQG và nhanh chóng để lại dấu ấn. 

Ở tuổi 22, cơ hội mà bất cứ một cầu thủ trẻ nào ở châu Phi nào cũng mơ ước đến với Mweetwa, đó là một lời mời từ châu Âu. Tháng 4/2007, đội bóng Phần Lan RoPs mời chàng tiền đạo trẻ người Zambia đến thử việc thông qua một cựu cầu thủ Zambia từng thi đấu rất thành công cho CLB, Zeddy Saileti.

Nchimunya Mweetwa (phải) từng là 1 tiền đạo được mến mộ trong màu áo RoPsNchimunya Mweetwa (phải) từng là 1 tiền đạo được mến mộ trong màu áo RoPs

Từ châu Phi đến Bắc Âu là một trải nghiệm thực sự khác lạ. Mweetwa nhớ lại: “Thời tiết ở Phần Lan lạnh khủng khiếp. Tôi phải bước vào tập luyện ngay hôm thứ 2 đặt chân đến đây và có cảm giác như bị chết cóng khi bước ra sân”.

Khí hậu và văn hóa khác biệt khiến Mweetwa gặp khó khăn trong việc thích nghi. Anh không lọt vào mắt xanh của HLV trưởng CLB, người cho rằng Mweetwa chạy quá nhiều và không phải mẫu tiền đạo săn bàn mà đội bóng mong muốn. Sau 3 tuần thử việc, trung phong người Zambia không được HLV của RoPs chấm. 

Nhưng chủ tịch của đội bóng thì lại muốn có anh. “Ngài chủ tịch nói rằng tôi có thể trở thành Zeddy thứ hai của đội bóng (Zeddy đã chơi 16 mùa giải cho RoPs từ 1994-2009 và ghi 92 bàn sau 381 lần ra sân)!” – Mweetwa nhớ lại.

Vị chủ tịch đã có một quyết định chính xác. Sau 5 trận đầu tiên không ghi bàn, Mweetwa ghi 12 bàn trong 12 trận liên tiếp sau đó và kết thúc mùa giải với 17 bàn, đứng đầu danh sách lập công của đội bóng. Anh nhanh chóng chinh phục các CĐV của đội bóng Phần Lan, trở thành một thần tượng của các CĐV nơi đây.

Mọi chuyện chỉ bắt đầu trở nên tồi tệ ở mùa giải thứ 2. Phong độ đang lên của Mweetwa đột ngột bị chững lại bởi chấn thương đầu gối. Anh phải ngồi ngoài trong phần lớn thời gian của mùa giải và khi trở lại, những tai họa khủng khiếp hơn mới ập xuống đầu tiền đạo này.

KHÔNG CÓ GÌ LÀ MIỄN PHÍ
Những tay môi giới dàn xếp tỷ số bắt đầu tìm đến Mweetwa sau khi anh hồi phục chấn thương và trở lại trong một số trận đá cúp của RoPs. “Họ có vẻ là những người tử tế. Họ có cả thẻ đại diện của FIFA và chúng tôi không mảy may nghi ngờ khi họ tiếp cận mình” – Mweetwa nhớ lại.

Thủ đoạn đầu tiên của những tay môi giới này là cho các cầu thủ vay những khoản tiền lớn nhưng lại không đòi hỏi điều gì. “Những cầu thủ đến từ châu Phi và Đông Âu rất ngây thơ. Chúng tôi nhận những khoản tiền ấy một cách rất dễ dàng, bởi họ chẳng đòi hỏi gì, thậm chí cả lãi suất cũng không. Nhưng cũng vì thế mà chúng tôi bị ràng buộc với họ và không thể rút chân khỏi vũng lầy” – cựu tiền đạo Zambia chua chát.

Khi khoản tiền cho vay đã lên đến mức khó chi trả bằng đồng lương cầu thủ, những tay môi giới mới hiện nguyên hình là mafia thứ thiệt. “Họ đến sân tập đe dọa chúng tôi. Nếu chúng tôi không nghe theo lời của họ, họ sẵn sàng sử dụng đến bạo lực, kể cả giết người” – Mweetwa kể - “Họ gửi cho chúng tôi những thước phim chiếu cảnh họ trừng phạt những kẻ chống đối. Vài người bị buộc đá ném xuống sông, có người bị ném ra khỏi đoàn tàu hỏa đang chạy. Tất cả chúng tôi quá sợ hãi để nghĩ đến việc kháng cự”.

Tiền bạc chính là thứ cám dỗ nguy hiểm nhất với các cầu thủ và Mweetwa cũng đã không chống lại sự cám dỗ này để rồi tham gia đường dây bán độTiền bạc chính là thứ cám dỗ nguy hiểm nhất với các cầu thủ và Mweetwa cũng đã không chống lại sự cám dỗ này để rồi tham gia đường dây bán độ

Mweetwa và các đồng đội nghĩ ra một cách duy nhất để mọi thứ không bị bại lộ, đó ra đưa ra một điều kiện: “Chúng tôi sẽ làm bất cứ điều gì, miễn là đội bóng của chúng tôi vẫn phải thắng”. Những tay môi giới dàn xếp tỷ số “đáp ứng” bằng cách đưa ra những điều kiện cực khó như “phải ghi ít nhất 4 bàn trong mỗi trận đấu”.

Mweetwa và các đồng đội không còn cách nào khác. Họ phải dùng mọi cách để tăng cường thể lực, chạy như ngựa trên sân để “hoàn thành nhiệm vụ”. “Mỗi trận đấu chỉ có 90 phút nhưng khi kết thúc, chúng tôi có cảm giác đã dùng thể lực cực độ trong khoảng 130 phút. Liên đoàn bóng đá đã rất nhiều lần đột xuất kiểm tra doping cả đội vì nghĩ chúng tôi dùng chất kích thích. Chẳng có chất kích thích nào ngoài tiền, tiền và tiền” – Mweetwa chia sẻ.

Mọi chuyện chỉ bắt đầu vỡ lở khi Wilson Raj Perumal, tay môi giới dàn xếp tỷ số khét tiếng ở Phần Lan bị bắt ở sân bay Helsinki vì sử dụng hộ chiếu giả. Từ manh mối này, cảnh sát bắt đầu lần ra manh mối của đường dây dàn xếp tỷ số đang lũng đoạn giải bóng đá quốc gia.

Đó là những ngày căng thẳng nhất trong cuộc đời Mweetwa. “Mỗi tiếng chuông cửa đều làm tôi giật mình thon thót bởi tưởng đó là cảnh sát tới bắt giữ mình” – cầu thủ Zambia kể lại. Điều gì phải đến cũng đã đến, trong một buổi tập của RoPs, cảnh sát Phần Lan đã vào tận sân để bắt anh cùng 7 đồng đội khác. 6 cầu thủ Zambia và 2 cầu thủ người Gruzia bị bắt giữ trong scandal lớn nhất từ trước tới nay của bóng đá Phần Lan.
NỖ LỰC HOÀN LƯƠNG
Mùa Xuân năm 2011, FIFA công bố lệnh cấm tham gia mọi hoạt động bóng đá trong 2 năm đối với tất cả các cầu thủ nằm trong đường dây dàn xếp tỷ số, trong đó có Mweetwa. Ở tuổi 27, sự nghiệp cầu thủ từng rất hứa hẹn của chân sút Zambia coi như kết thúc. Anh trở lại quê nhà Zambia trong sự tủi hổ và bắt đầu cuộc sống không bóng đá.

Một trong những điều làm Mweetwa day dứt nhất chính là món nợ với RoPs và các CĐV của họ. “Tôi mắc nợ những người đã ủng hộ tôi, các CĐV đã dành tình cảm cho tôi và cả đội bóng. Niềm tin đã hoàn toàn không còn và đó mới là hình phạt lớn nhất” – Mweetwa nói rằng anh chưa bao giờ ngủ ngon khi nhớ về những tháng năm cuốn theo vòng xoáy của đồng tiền.

Trong hai năm bị cấm hoạt động bóng đá, Mweetwa tập trung nghiên cứu về những hành vi gian lận trong thể thao. Anh trở thành một chuyên gia có sự hiểu biết sâu về doping, bán độ, dàn xếp tỷ số. Sau khi mãn án, Mweetwa đăng ký chương trình đào tạo HLV bằng B của liên đoàn bóng đá châu Phi CAF. 

Các cầu thủ trẻ tại châu Phi cần có một nền tảng kiến thức vững chắc hơn và Mweetwa đang nỗ lực góp sức vào công cuộc nàyCác cầu thủ trẻ tại châu Phi cần có một nền tảng kiến thức vững chắc hơn và Mweetwa đang nỗ lực góp sức vào công cuộc này

Trong bài tốt nghiệp của mình, cựu tiền đạo Zambia đã có một bản tham luận nói về các phương án chống gian lận ở bóng đá châu Phi. Nhờ bản tham luận này, Mweetwa đã được mời vào bộ phận kỹ thuật của liên đoàn bóng đá Zambia ngay sau khóa học với nhiệm vụ giáo dục và nâng cao nhận thức cho các cầu thủ trẻ về các hành vi phạm pháp luật trong thể thao.

“Đó là cách tốt nhất để cho thấy sự hối cải của tôi. Ở tuổi 27, tôi đã ném cả sự nghiệp của mình xuống vực vì sự thiếu hiểu biết của mình. Những trải nghiệm thực tế của bản thân chính là bài học lớn nhất mà tôi muốn truyền cho thế hệ kế cận. Các cầu thủ trẻ của châu Phi cần có được một nền tảng kiến thức đủ để chống lại những cám dỗ khiến họ sa ngã khi bước chân đến một môi trường khác xa quê nhà” – Mweetwa kết luận.

Chia sẻ

Bình luận 0