Roberto Baggio, đôi giày “Kẻ thắng trận” và ký ức về World Cup 94
Hải Sơn (theo The Independent)

Chia sẻ

Bình luận 0

Nước Anh đã bước vào những ngày cuối tháng 7. Roberto Baggio bay từ Italia tới. Anh chậm rãi bước vào phòng họp báo, giao lưu cùng người hâm mộ rồi giới thiệu về phiên bản giày đặc biệt chuẩn bị được ra mắt có tên Diadora Match Winner Roberto Baggio. Cái tên Diadora Match Winner bỗng gợi lại thật nhiều hoài niệm.

ĐƯA NGƯỜI MỸ LÊN THIÊN ĐƯỜNG
Baggio từng xỏ đôi giày mang nhãn hiệu ấy ra sân suốt kỳ World Cup 94 trên đất Mỹ. Nhưng trái khoáy thay, cái tên "Kẻ thắng trận" của đôi giày lại chẳng thể giúp anh thoát khỏi định mệnh nghiệt ngã trong trận chung kết gặp Brazil.

Baggio - Italia - World Cup 94, khi nhắc đến ba từ khóa ấy, tất cả đều nhớ ngay về cú sút phạt đền bay thẳng lên khán đài trong trận chung kết. Là người đá cuối cùng, Baggio bị mang danh tội đồ. Mọi chỉ trích đổ dồn lên Baggio dù anh đã ghi tới 5 bàn trong 3 trận đấu loại trực tiếp để đưa Italia lọt vào chung kết.

Nhưng những chỉ trích ấy chỉ phát ra từ phía cựu lục địa. Còn bên Tân thế giới, người hâm mộ Mỹ chẳng mấy quan tâm đến quả phạt đền định mệnh ấy. Baggio trong mắt họ là một chàng trai hào hoa, một quý ông lịch lãm khiến xứ cờ hoa phải thay đổi cách nhìn về môn bóng đá.


Mặc dù từng lọt vào bán kết kỳ World Cup đầu tiên tổ chức năm 1930, nhưng bóng đá Mỹ sau đó ngay lập tức chìm sâu vào quên lãng. Trong tiềm thức của họ, "football" chẳng phải là bóng đá. Kể từ sau năm 1950, bóng đá Mỹ vắng mặt ở sân chơi World Cup đúng bốn thập kỷ.

Để cố gắng vực dậy môn "thể thao vua" này, người Mỹ cố gắng bỏ không ít tiền của và công sức. Nhưng "Vua bóng đá" Pele cũng chẳng thể kéo khán giả tới sân trong 3 năm chơi cho New York Cosmos. Giải vô địch Bắc Mỹ thành lập năm 1984 cũng không thể gây tiếng vang.

Tài năng được phô diễn hết cỡ của Baggio đã thay đổi quan niệm về bóng đá của người Mỹ khi World Cup 1994 được tổ chức ở xứ cờ hoaTài năng được phô diễn hết cỡ của Baggio đã thay đổi quan niệm về bóng đá của người Mỹ khi World Cup 1994 được tổ chức ở xứ cờ hoa

Lý do rất đơn giản: Chẳng ai muốn đến sân bóng đá xem một trận đấu kết thúc với tỷ số hòa 0-0. Người Mỹ thích những môn thể thao bản địa của họ, những môn có thể ghi thật nhiều điểm số như bóng chày, bóng rổ, bóng bầu dục, khúc côn cầu. Với chừng đó thời gian và số tiền bỏ ra, đến xem Michael Jordan úp rổ, hay chứng kiến Ken Griffey Jr đánh một cú homerun chắc chắn bõ công hơn nhiều.

Nhưng rồi tất cả đã khác đi ở World Cup 94. Không phải Maradona, Romario hay vua phá lưới Stoichkov, chính Roberto Baggio mới là cái tên khiến khán giả Mỹ đổ xô đến sân bóng đá. Baggio biến mỗi trận đấu trên đất Mỹ trở thành ngày hội, nơi khán giả có thể thoải mái ăn bỏng ngô, uống Coca-Cola theo dõi từng pha bóng.

Ở Baggio hội tụ "hoàn hảo" những điểm cộng khiến người Mỹ phải phát rồ, đặc biệt là những cô gái tóc vàng mắt xanh: Vóc người không quá thấp như Romario hay Maradona, khuôn mặt điển trai, mái tóc đuôi ngựa lãng tử, đi bóng như múa trên sân, và hơn tất thảy, anh ghi rất nhiều bàn thắng.


Ở kỳ World Cup năm ấy, mỗi khi Baggio có bóng, bốn góc khán đài đều ồ lên. Họ trông mong những pha rê bóng kỳ diệu, dứt điểm thành bàn chỉ Baggio mới làm được. Baggio cho người Mỹ thấy bóng đá không chỉ tuyệt diệu hơn rất nhiều so với khái niệm "môn thể thao nghiệp dư học đường" trong tiềm thức của họ, mà còn đẹp đẽ tới nhường nào. Đúng với mô tả của Aldo Agroppi, cựu HLV trưởng Fiorentina, Baggio ở World Cup 94 "như một thiên thần ca hát bằng đôi chân".

Trước khi Baggio đến, nước Mỹ gần 4 thập kỷ không thể lọt vào vòng chung kết World Cup. Nhưng từ đó đến giờ, bóng đá xứ cờ hoa thay đổi chóng mặt. Không chỉ thường xuyên góp mặt và lọt vào vòng loại trực tiếp World Cup, nhiều cầu thủ Mỹ đã lột xác "nghiệp dư" để trở thành cầu thủ đẳng cấp cao, đủ trình độ chơi ở những câu lạc bộ hàng đầu thế giới. Đằng sau những thành công ấy là nguồn cảm hứng không nhỏ từ World Cup 94, nơi Roberto Baggio là người để lại nhiều ký ức sâu đậm đến tận ngày nay.

BỊ NGƯỜI ITALIA LÔI XUỐNG ĐỊA NGỤC
Đưa người Mỹ lên thiên đường, nhưng sau kỳ World Cup ấy, sự nghiệp bóng đá của Baggio lại dần trở thành địa ngục. Italia năm ấy trồi sụt theo phong độ của Baggio. Khi anh tịt ngòi ở vòng bảng, Italia chỉ ghi được 2 bàn sau 3 trận và lọt vào vòng trong nhờ suất vé vớt cuối cùng. Đến vòng loại trực tiếp, họ thắng như chẻ tre với 5 bàn thắng của Baggio.

Baggio đưa người Ý lên mây, rồi lại kéo tụt họ xuống đất. Trên sân Rose Bowl, Franco Baresi và Daniele Massaro cũng sút hỏng, nhưng người ta chỉ nhắc đi nhắc lại về Baggio. Bởi anh là ngôi sao sáng nhất, và cũng là người sút phạt đền cuối cùng. Đến giờ, đó vẫn là cú đá hỏng được nhắc tới nhiều nhất trong lịch sử bóng đá.

Hai tháng sau trận chung kết, Baggio phải ngồi dự bị xem các đồng đội không thể giành chiến thắng trước Slovenia ở vòng loại EURO 96. Quan hệ giữa anh và HLV Arrigo Sacchi xấu tới mức dù giúp AC Milan giành Scudetto năm 1996, Sacchi vẫn loại Baggio khỏi đội tuyển tham dự EURO năm ấy với lý do "chưa hoàn toàn bình phục chấn thương". "Baggio ngồi dự bị ư? Đời tôi chẳng bao giờ hiểu nổi chuyện ấy", Zidane từng phải thốt lên như thế.

Phải đến tháng 4/1997, Baggio mới trở lại đội tuyển Italia ở tuổi 30. Anh lập tức ghi bàn sau khi vào sân từ băng ghế dự bị, như một cách để chứng minh đẳng cấp của "đuôi ngựa thần thánh". Mùa giải 1997/98, Baggio ghi 23 bàn thắng trong màu áo Bologna, qua đó được gọi vào ĐT Italia tham dự World Cup 98 trên đất Pháp.

Hành trình tại France 98 không hề dễ chịu với đội tuyển Italia, và cả cá nhân Baggio. Trận mở màn bảng B, dù Vieri mở tỷ số từ rất sớm nhưng Italia lại để thua ngược Chile 1-2 đến tận phút 84. Marcelo Salas khuấy đảo hàng thủ Italia, ghi liên tiếp hai bàn ở cuối hiệp 1 và đầu hiệp 2.

Phút 84, Italia hưởng một quả phạt đền. Người được chọn lên sút là Baggio. Lại là một cú sút định mệnh trong khi trận đấu chỉ còn ít phút nữa. Anh bước lên, sút vào, gỡ hòa cho Italia. Nhưng mọi chuyện không chỉ có thế. Liệu trong đầu anh lúc đó có gợn lại những ký ức ở World Cup 94 không?

Là đầu tàu đưa Italia vào đến chung kết nhưng chỉ vì 1 cú sút penalty hỏng mà Baggio trở thành tội đồ trong mắt người ItaliaLà đầu tàu đưa Italia vào đến chung kết nhưng chỉ vì 1 cú sút penalty hỏng mà Baggio trở thành tội đồ trong mắt người Italia

"Ôi, dĩ nhiên là có chứ", Baggio thẳng thắn thừa nhận. Đôi mắt xanh sáng của anh ánh lên như 4 năm trước, chòm râu vẫn lãng tử như vậy. Nhưng Baggio của năm 1998 không còn để mái tóc đuôi ngựa thần thánh nữa. Nó được cắt ngắn, và tóc anh dần chuyển sang màu xám bạc. "Dĩ nhiên tôi có nhớ về nó, chuyện ấy không thể tránh khỏi. Hình ảnh ấy lướt qua rồi mắc lại trong tâm trí tôi".

Nhưng Baggio là một cầu thủ lớn, một siêu sao từng giành Quả bóng vàng. Thay vì cố lẩn tránh khỏi ký ức đau thương ấy, anh chọn cách đối mặt với nó: "Tôi bước lên chấm phạt đền và nghĩ: 'Chỉ cần sút thật căng thôi'. Tôi biết mình phải ghi bàn (khi bước lên chấm phạt đền trận gặp Chile - PV). Nếu không, tôi sẽ tự đào hố chôn mình và chẳng bao giờ thoát ra nổi mất".

Nhưng nói vậy không có nghĩa là Baggio không... sợ phải sút. Anh cúi đầu, tay chống lên đầu gối một lúc thật lâu trước khi cầm bóng cúi gằm bước về chấm phạt đền. Cú sút ấy rất căng, làm tung lưới Nelson Tapia. Nhưng đó lại là một cú sút chìm vào góc khung thành - hình ảnh đối lập hoàn toàn so với quả "bắn chim" năm 1994. Chỉ với một cú sút, Baggio đã tự tay xóa bỏ hoàn toàn "bóng ma năm 1994 ám ảnh suốt 4 năm", như lời anh thừa nhận.

Nhưng điều đó không thể chối cãi sự thật là quả phạt đền của Baggio trước Brazil sẽ còn được nhắc đi nhắc lại trong nhiều năm tới. Bản thân Baggio gói gọn khoảnh khắc ấy trong vài từ ngắn ngủi nhưng vô cùng ý nghĩa: "Cảm giác đúng như những gì bạn mong đợi".

Một cầu thủ vô cùng tài năng như Baggio cuối cùng lại chỉ được phán xét bởi một khoảnh khắc thất bại trong sự nghiệp. Điều đó có thể khiến những người yêu mến "đuôi ngựa thần thánh" cảm thấy khó chịu, nhưng mọi chuyện đều có nguyên do của nó. Cú sút hỏng ấy đã trở thành một dấu mốc lịch sử trong bóng đá, và cũng đánh dấu một chương đặc biệt trong sự nghiệp Baggio.

TÌNH CHỈ ĐẸP KHI CÒN DANG DỞ
Baggio của World Cup 94 là người nâng tầm hình ảnh của một cầu thủ lên tầm thẩm mỹ, như một bức tranh theo trường phái ấn tượng. Hình ảnh Baggio chống tay hai bên hông, đứng cúi gằm bên cạnh với thủ thành Claudio Taffarel vung tay vào không khí ăn mừng chiến thắng, cùng vạch vôi trắng kẻ trên nền cỏ xanh phản chiếu ánh nắng đã khắc họa một khung cảnh đối lập đầy cảm xúc.

Nhưng đó chưa phải là tất cả về Baggio. Người hâm mộ nhớ anh với mái tóc buộc đuôi ngựa, với chiếc khăn choàng tím Fiorentina anh cầm lên sau khi từ chối sút phạt đền vào lưới The Viola, đội bóng anh từng chơi trước khi sang Juventus. Họ nhớ về khoảnh khắc ngập ngừng ở vòng bảng World Cup 94 gặp Na Uy, lúc Sacchi bất đắc dĩ thay anh ở phút 24 vì thủ môn Gianluca Pagliuca nhận thẻ đỏ. Đôi giày từng đồng hành với bao thăng trầm của Baggio thời đó giờ được tái sản xuất, như khiến ta nhớ về những khoảnh khắc ma thuật kỳ ảo Baggio vẽ ra trên sân bóng.

Baggio thường khiến người ta phải ngất ngây với những pha bóng hoa mỹ anh làm nên bất chấp tuổi tác. Năm 2001, một Baggio đã 34 tuổi trong màu áo Brescia vẫn có thể phá bẫy việt vị hàng phòng ngự Juventus, đỡ bóng dính chặt vào chân từ một đường chuyền dài phía sau lưng rồi nhẹ nhàng vượt qua Edwin Van der Sar để sút vào lưới trống. 

Trớ trêu thay, cả sự nghiệp CLB Baggio chỉ giành được 4 danh hiệu, bao gồm 2 Scudetto và không có Champions League nào. Một cầu thủ lịch sử trong một giai đoạn lịch sử, đã giành Quả bóng vàng nhưng danh hiệu tập thể lại vô cùng ít ỏi dù chơi cho các đội hàng đầu Serie A. Nhưng đó lại càng là dẫn chứng cho thấy trong bóng đá, những số liệu thống kê đôi khi là vô nghĩa. Bởi chẳng mấy cầu thủ lại ghi được nhiều bàn thắng giàu cảm xúc như Baggio cả.

Từng giành danh hiệu cá nhân cao quý nhất là Quả bóng vàng nhưng các danh hiệu tập thể luôn lần tránh BaggioTừng giành danh hiệu cá nhân cao quý nhất là Quả bóng vàng nhưng các danh hiệu tập thể luôn lần tránh Baggio

5 bàn thắng trong số đó được ghi tại World Cup 94. Vòng 1/8, Italia bị Nigeria dẫn trước ngay trong hiệp 1. Sang hiệp 2, Zola được tung vào sân tăng cường hàng công nhưng bị đuổi chỉ sau 12 phút. Giữa chồng chất khó khăn, Baggio ghi bàn gỡ hòa ở phút 88, rồi sau đó tiếp tục ghi bàn quyết định trong hiệp phụ. Tứ kết gặp Tây Ban Nha, Baggio lại đóng vai người hùng khi ghi bàn ấn định chiến thắng 2-1 ở phút 88. Đến bán kết, một mình anh lập cú đúp chỉ trong 5 phút để hạ gục Bulgaria.

Hiếm có ai như Baggio và Maradona, những cầu thủ biến sân chơi World Cup trở thành sân khấu trình diễn của riêng họ. Nhưng không như Maradona, Baggio vẫn còn thiếu vắng vinh quang, thiếu vắng Cúp vàng. Dường như điều đó lại càng khiến ta yêu mến anh nhiều hơn, bởi "tình chỉ đẹp khi còn dang dở".

Từ một cậu bé 18 tuổi ở Vicenza tưởng như phải sớm từ bỏ nghiệp quần đùi áo số vì chấn thương, Baggio đã vươn lên trở thành cầu thủ số một thế giới chỉ để chứng minh lời khuyên ngày xưa của bác sĩ là sai lầm. Ngày đó, chính Fiorentina đã dang tay đón nhận Baggio dù biết anh gặp chấn thương. Nặng tình với The Viola, Baggio dù sau đó chuyển sang Juventus với mức phí kỷ lục thế giới vẫn không nỡ đứng trên chấm phạt đền sút tung lưới đội bóng cũ.

Ngồi trong cửa hàng giày ở phố Carnaby, Baggio xác nhận câu chuyện trên bằng một giọng nhỏ nhẹ nhưng vẫn rõ ràng. Rồi Baggio chia sẻ một câu chuyện khác đáng ngạc nhiên về lòng dũng cảm của bản thân: Trong sự nghiệp, Baggio chưa từng dùng tới thuốc giảm đau. Bởi anh dị ứng với nó. "Tôi đã phải học cách sống với đau đớn", Baggio thừa nhận.

CHƠI BÓNG VƯỢT QUA NỖI ĐAU
Câu nói ấy của Baggio mang rất nhiều tầng nghĩa. Suốt sự nghiệp, Baggio đã dính phải không ít chấn thương, nhưng vẫn có thể tận hưởng trận đấu và biến nó thành sân khấu của riêng mình. "Chơi bóng vượt qua nỗi đau" là không đủ khi nói về Baggio. Anh chơi thật hoa mỹ, coi đó là cơ hội thể hiện bản thân, làm những điều khác biệt. Vẻ đẹp khi chứng kiến Baggio chơi bóng là vẻ đẹp chỉ có anh mới làm được, và anh thường xuyên tạo ra những khoảnh khắc tinh tế như vậy.

Dáng vẻ tao nhã trong mỗi lần chạm bóng của Baggio không hề rườm rà, mà vẫn mang lại hiệu quả chết người. "Giá như tôi có thể cố làm điều kỳ diệu thì tôi sẽ làm", anh nói, "nhưng nó (khống chế bóng) luôn đi theo hướng tích cực. Nếu pha bóng đó đẹp, nó sẽ càng đẹp hơn. Tôi làm điều mình cảm thấy thích, đó mới đúng bản chất của tôi".

Một điều khác làm nên sức hấp dẫn từ những cầu thủ như Baggio, đó là họ nghĩ gì trong đầu mỗi khoảnh khắc lập nên siêu phẩm. Baggio đã tính toán gì lúc anh nhận bóng rồi vượt qua thủ thành Andoni Zubizarreta ở World Cup 94 trước khi ngả người sút tung lưới Tây Ban Nha? Anh mất bao lâu để quyết định tâng bóng qua đầu thủ thành Angelo Peruzzi của Lazio trong vòng cấm địa lúc khoác áo Brescia?

Nhiều cầu thủ khác sẽ nói họ chẳng nghĩ gì và chỉ làm theo bản năng khi đó. Họ vốn có khả năng tạo ra những khoảnh khắc xuất thần như vậy, nên chỉ có thể nhắc lại mình đã làm gì và như thế nào, chứ không thể giải thích tại sao. Với Dennis Bergkamp, anh chia sẻ mỗi khoảnh khắc xuất thần như thế, thời gian với anh dường như trôi rất chậm.

Baggio lại không như vậy. "Thời gian chẳng bao giờ đứng yên vì tôi cả", anh cười lớn. "Nó trôi qua rất nhanh, thật tệ lại là vậy. Không, luôn có một suy nghĩ thành kịch bản thoáng qua đầu tôi chứ không phải bản năng. Khoảnh khắc đó tôi có nhiều lựa chọn, tùy vào tình huống trước đó ra sao, mọi thứ giờ xảy ra thế nào. Đôi lúc mọi chuyện diễn ra suôn sẻ, đôi lúc lại không. Tôi thích ghi bàn, nhưng cũng muốn giúp đồng đội làm được. Làm chuyện gì đó cùng nhau luôn khiến ta cảm thấy thỏa mãn".

Tuy sự nghiệp dang dở nhưng Baggio vẫn có vị trí trang trọng trong ngôi đền những huyền thoại bởi những kỹ năng thiên tài và những bàn thắng làm nức lòng những người yêu bóng đáTuy sự nghiệp dang dở nhưng Baggio vẫn có vị trí trang trọng trong ngôi đền những huyền thoại bởi những kỹ năng thiên tài và những bàn thắng làm nức lòng những người yêu bóng đá

Sự nghiệp của Baggio trải qua nhiều đội bóng khác nhau: từ Vicenza tới Fiorentina, rồi Juventus, Milan, Bologna, Inter. Nhưng rồi anh lại chọn Brescia làm bến đỗ cuối cùng, và cho rằng 4 năm ở đó là thời gian hạnh phúc nhất. Anh chơi 101 trận, ghi 46 bàn và giúp đội bóng "tí hon" ấy 2 lần dự UEFA Cup. Cảm giác thật thú vị khi hỏi trong sự nghiệp, anh từng chơi dưới thời các HLV mang nặng chiến thuật như Lippi và Sacchi, vậy thời điểm nào anh cảm thấy hạnh phúc nhất?

Đáp lại câu hỏi đó, Baggio trả lời đơn giản: "Tôi luôn có niềm vui chơi bóng ở từng trận đấu. Điều ấy hiển hiện trong mắt tôi ở bất kỳ đâu. Đó là điều tuyệt nhất, nhưng Brescia là nơi ít áp lực nhất. Mọi người có thể thấy ở Brescia niềm vui thú lớn hơn vì ít áp lực hơn, nhưng cũng như nhau cả thôi. Có áp lực thì tôi cũng tận hưởng nó, chẳng có vấn đề gì cả".

Đó có lẽ cũng là lý do khiến Baggio vẫn có thể ghi nhớ ký ức về kỳ World Cup ấy.

Khi được hỏi về quãng thời gian thích thú nhất, Baggio không ngần ngại trả lời đó là giai đoạn 1993-1994: "Khi ấy tôi vừa giành Quả bóng Vàng, cầu thủ xuất sắc nhất thế giới, và tới World Cup. Ừm, trận chung kết đã diễn ra như vậy, tôi tưởng chắc mình sẽ lại giành Quả bóng vàng nhưng mọi chuyện lại rẽ sang hướng khác. Đó chắc chắn là 2 năm tôi thích thú với bóng đá nhất: Thua rất nhiều trận chung kết, mọi chuyện rất khó khăn. Tôi rất buồn, và nỗi buồn đó cứ nán lại, nhưng tôi luôn tận hưởng từng trận đấu".

Chưa từng giành Champions League hay World Cup trong sự nghiệp, nhưng đối với Baggio, anh không coi đó là mục tiêu chính của bản thân. "Tôi chỉ muốn mọi người thấy vui khi tôi chơi bóng", câu nói ấy của Baggio đã tóm tắt cả sự nghiệp anh từng thi đấu. Cảm xúc vui buồn giống như bất cứ một quả phạt đền nào anh từng sút.

Chia sẻ

Bình luận 0