Nỗi buồn sinh bất phùng thời của ‘bóng ma’ Roy Makaay
Hùng Quang (Theo TFT)

Chia sẻ

Bình luận 1

“Bố, kỷ lục của bố đã bị phá rồi”. Roy Makaay không thể tin điều đó xảy ra. Trong suốt 4 năm, cú đá nhanh như chớp của Makaay vào lưới Real Madrid vẫn là bàn thắng nhanh nhất lịch sử Champions League. Nhưng bây giờ, tin nhắn từ con trai cho biết kỷ lục của anh đã bị tiền đạo Jonas của Valencia phá bỏ với bàn thắng chỉ sau 10,96 giây. Makaay, người vốn có sự nghiệp bị đám đông lãng quên, đứng trước nguy cơ biến mất trong cuốn sách kỷ lục…

Nhưng không. Các nhà phân tích băng hình đặt 2 video cạnh nhau, tua chậm từng giây một để so sánh. Thật may mắn, cú sút của Makaay đã đưa bóng vào lưới trước Jonas gần 0,5 giây và kỷ lục của anh vẫn đứng vững. Nhưng ngay cả khi kỷ lục đó bị phá bỏ, Makaay xứng đáng được nhớ đến như một trong những tiền đạo tài năng nhất thế hệ của anh.

BỊ LOẠI VÌ MỎNG MANH
Cho đến ngày 9/3/1975, Wijchen chỉ được biết đến chủ yếu nhờ lâu đài Mannerist và là nơi sinh ra của cựu tuyển thủ Hà Lan Fred Rutten. Tuy nhiên vào ngày hôm ấy, thị trấn buồn tẻ sát bên biên giới với nước Đức đã chào đón Rudolphus Antonius Makaay.

“Roy” đã dành tuổi thơ của anh theo cách hầu hết các cầu thủ từng làm: chơi bóng mọi nơi, mọi lúc có thể. Tranh thủ giờ tan trường, Roy tụ tập với bạn bè đá bóng ở bãi đỗ xe cạnh nhà. Tiếng còi mãn cuộc chỉ vang lên khi bố mẹ gọi anh về ăn cơm tối. Khi Makaay 12 tuổi, Ruud Gullit và Marco van Basten đã đưa người Hà Lan lên đỉnh châu Âu năm 1988. Họ chính là người hùng trong lòng Makaay và là biểu tượng anh hướng đến.

Chơi như một tiền đạo, Makaay có cơ hội “thử việc” ở CLB địa phương NEC Nijmegen. Thế nhưng thể hình mỏng cơm khiến anh bị loại ngay từ vòng gửi xe. Lúc này, HLV đội nghiệp dư của Makaay giới thiệu anh đến đội bóng cũ của ông: Vitesse Arnhem. Ở đây, tài năng của anh được đánh giá đúng mức. Chỉ mất một buổi chiều, Makaay đã thuyết phục được HLV Bert Jacobs đưa anh về học viện của Vitesse. Ở tuổi 15, Makaay bắt đầu bước vào con đường bóng đá chuyên nghiệp.

Makaay từng bị nhiều đội trẻ không nhận vì thân hình mỏng cơmMakaay từng bị nhiều đội trẻ không nhận vì thân hình mỏng cơm

Sau những năm tháng tuyệt vời ở Ipswich và Vancouver, Frans Thijssen treo giày vào năm 1991 và trở thành HLV đội trẻ Vitesse ở thời điểm Makaay tìm đến. Tiền đạo có vẻ bề ngoài nhút nhát này đã nuốt từng lời của Thijssen và cố gắng làm mọi cách để gây ấn tượng với ông. Kết quả, anh được đền đáp xứng đáng. Thijssen nghiêm khắc, nhưng luôn biết cách chỉ cho Makaay những gì anh cần phải làm để trưởng thành hơn.

Năm 1993, Makaay có cơ hội ra mắt đội một cùng các tài năng trẻ nổi danh khác là Raimond van der Gouw và Phillip Cocu. Mọi thứ không dễ dàng cho tiền đạo mỏng cơm này. Anh cần đến 10 trận đấu để có bàn thắng đầu tiên cho Vitesse. Nhưng kể từ đó, Makaay không bao giờ nhìn lại phía sau. Anh nhanh chóng trở thành chân sút hàng đầu của Vitesse trong 2 mùa giải tiếp theo.

Năm 1995, Louis van Gaal nhận ra tài năng của Makaay. Cho dù Ajax vừa giành chức vô địch Champions League, HLV này vẫn muốn có một “sát thủ” có thể ghi bàn từ bất cứ nơi nào trên sân. Tuy nhiên, cá tính quá mạnh của Van Gaal cùng đội hình trong mơ của Ajax khiến Makaay từ chối. Anh tin rằng vụ chuyển nhượng sẽ không giúp anh phát triển đúng hướng. Làm thế nào anh có thể có cơ hội trong hàng ngũ đã có Finidi George, Marc Overmars và Patrick Kluivert? Van Gaal vốn là HLV thành công nhất Hà Lan thời điểm đó, nhưng ông đã phải trở về Amsterdam tay không. Makaay ở lại Vitesse và một lần nữa kết thúc mùa giải với tư cách vua phá lưới của CLB khi ghi 22 bàn thắng sau 39 trận đấu. Bước ngoặt của Makaay chỉ đến sau đó.

BẤP BÊNH NƠI ĐẢO XA
Jupp Heynckes là HLV huyền thoại ở nhiều CLB và ông đặc biệt được tôn kính ở Tenerife. Trong 2 năm giữa những năm 1990, vùng đất được biết đến với các bãi biển tắm nắng và rượu cocktail đã chạm vào tình yêu bóng đá nhờ Jupp. HLV người Đức đã đưa đội bóng xứ đảo leo lên giữa bảng xếp hạng La Liga trước khi giúp họ lọt vào đến bán kết cúp UEFA. Năm 1996, ông cử trợ lý đến Gelderland “xem giò” tiền đạo không biết làm gì ngoài… ghi bàn: Roy Makaay.

Hồi đó, Makaay thậm chí không biết Tenerife là một hòn đảo. Anh cũng không biết Heynckes đồng ý đến Real Madrid vào mùa hè năm 1997, thời điểm anh cập bến Tenerife. Đội bóng xứ đảo đã chi ra 10 triệu bảng để có chân sút người Hà Lan, nhưng HLV mới của họ Víctor Fernández không thể lập lại kỳ tích của người tiền nhiệm.  

Sau khi nổi danh ở Hà Lan, Makaay chuyển đến Tenerife nhưng không thực sự thành côngSau khi nổi danh ở Hà Lan, Makaay chuyển đến Tenerife nhưng không thực sự thành công

Tenerife sa sút không phanh, rơi vào cuộc chiến trụ hạng suốt cả mùa giải trong khi tiền đạo đắt giá của họ ghi được vỏn vẹn 7 bàn. Makaay đã phải vật lộn để thích nghi với La Liga, nơi có chất lượng cao hơn hẳn giải Hà Lan. Sau này anh thừa nhận: “Tôi buộc phải xử lý nhanh hơn, đưa ra quyết định thông minh hơn… Tôi phải cho bọn họ thấy tôi tồn tại và không hề sợ hãi”.

Mùa giải thứ 2 của Makaay tại Tây Ban Nha thành công hơn. Anh có gấp đôi số bàn thắng, nhưng điều đó lại trở nên vô nghĩa khi nó không đủ giúp Tenerife trụ lại La Liga. Mặc dù Makaay đã ký hợp đồng 6 năm hoành tráng khi mới đến, ai cũng biết rằng anh sẽ ra đi khi đội bóng xứ đảo xuống hạng. 5 triệu bảng là số tiền Tenerife thu lại được khi bán tiền đạo người Hà Lan cho Deportivo, nơi HLV Javier Irureta đang tạo ra cuộc cách mạng đầy hứa hẹn.  

BÙNG NỔ VỚI SUPER DEPOR
Riazor có thể cách xa Wijchen hơn 1.200 dặm nhưng đường phố xung quanh nó quen thuộc với Makaay một cách lạ kỳ. Anh cảm giác như được sống ngay tại quê hương. Cảm giác đó có ảnh hưởng quan trọng đến tiền đạo bị xem là nhút nhát này. Anh hòa nhập ngay lập tức với Deportivo và trở thành người hùng giúp họ hạ bệ Real Madrid cũng như Barcelona. Ngay trong trận ra mắt, Makaay đã lập hat-trick vào lưới Alaves và cái tên Super Depor bắt đầu xuất hiện từ đó…

Barcelona vẫn là ứng cử viên vô địch La Liga hàng đầu trước vòng đấu thứ 10. Họ sở hữu tiền đạo được coi là xuất sắc nhất thế giới lúc đó (Rivaldo) và được Van Gaal, người từng lôi kéo Makaay về Ajax 4 năm trước, dẫn dắt. Nhưng ngày hôm ấy, Van Gaal một lần nữa “ôm hận” trước Makaay. Tiền đạo người Hà Lan lập cú đúp giúp Deportivo đánh bại Barcelona với tỉ số 2-1. Cuộc đua bắt đầu đổi hướng.

Deportivo năm đó vẫn được ca ngợi đến ngày nay. Đội hình 4-2-3-1 của họ chơi thứ bóng đá thực dụng, hiệu quả đến tàn nhẫn nhưng cũng không thiếu những khoảnh khắc bùng nổ. Noureddine Naybet giống như một maestro ở vị trí trung vệ, hoạt động rộng và gieo rắc không ít sự sợ hãi lên đối thủ. 2 bên của anh là Romero và Manuel Pablo, những hậu vệ cánh siêng năng nhất La Liga. Ngay phía trên, Flávio Conceição có màn trình diễn tuyệt vời giúp anh chuyển đến Real Madrid sau này, trong khi Mauro Silva và Donato cùng nhau kiến tạo lối chơi. 2 bên cánh, Victor và Frán không chỉ có tốc độ mà còn có những quả tạt chính xác từng milimet. Ở hàng tiền đạo, Pauleta luôn sẵn sàng chia lửa mỗi khi Makaay bất ngờ im tiếng. 

Chỉ đến khi sang Deportivo, tài năng của Makaay với bùng nổ mạnh mẽ, cùng đội bóng thành hiện tượng ở La LigaChỉ đến khi sang Deportivo, tài năng của Makaay với bùng nổ mạnh mẽ, cùng đội bóng thành hiện tượng ở La Liga

Và quan trọng nhất là Djalminha. Với tiền vệ tấn công người Brazil chơi ngay sau lưng, Makaay thường xuyên có những bàn thắng mang tính quyết định cho Deportivo. Djalminha là cầu thủ có cá tính đặc biệt và khó kiểm soát. Anh từng bị chính Deportivo treo giò khi cả gan húc đầu vào HLV Irureta trên sân tập. Thế nhưng tài năng quá dị của Djalminha khiến các đồng đội phải cầu xin CLB cho anh trở lại. Khi chơi bóng đúng khả năng, Djalminha giống như thiên tài không thể ngăn cản. Makaay là người hưởng lợi trực tiếp từ điều đó, với 26 bàn thắng ngay ở mùa giải đầu tiên giúp Deportivo lên ngôi vô địch La Liga.

Sự vùng lên của Deportivo được duy trì, nhưng vận may không còn mỉm cười với họ. Trong 2 mùa giải liên tiếp sau đó, Super Depor đều về nhì ở giải quốc gia. Số phận của Makaay cũng theo đó trở nên ẩm ương hơn. Sự xuất hiện của Diego Tristán ở vị trí trung tâm khiến tiền đạo người Hà Lan phải dạt ra xa khung thành đối phương. Cùng với đó, Juan Carlos Valerón được đưa về chia sẻ vai trò nhạc trưởng với Djalminha. Makaay mất quyền ưu tiên, nhưng anh vẫn kịp có 17 bàn thắng cho riêng mình. 

Mùa sau đó, mọi chuyện tệ hơn khi Makaay chỉ ghi được 14 bàn thắng mọi mặt trận. Câu hỏi về tương lai của anh tại Riazor xuất hiện ngày càng nhiều hơn. Đáp lại, Makaay bùng nổ ở năm thứ 4 khoác áo Deportivo. Với 39 bàn thắng trên mọi đấu trường, tiền đạo này không chỉ giành danh hiệu Vua phá lưới ở La Liga mà còn đoạt luôn Chiếc giày vàng châu Âu. Nhưng đáng buồn thay, đó cũng là thời điểm Makaay chia tay Deportivo. Quá chán nản với các lời hứa suông của chủ tịch Augusto Lendoiro, tiền đạo người Hà Lan quyết định dứt áo ra đi. Điểm đến của anh là Bayern Munich.

SỰ MẶC KHẢI CỦA BÓNG MA
Makaay đã có những kỉ niệm tuyệt vời ở Đức trước đó. Năm 2002, anh giúp Deportivo trở thành đại diện đầu tiên của Tây Ban Nha đánh bại Die Roten ngay tại Olympiastadion với 3 bàn thắng đơn giản vào lưới Oliver Kahn.

Bị thuyết phục vì tầm nhìn của bộ đôi Uli Hoeness và Karl-Heinz Rumenigge, Makaay không mất đến 2 giây để gật đầu với Bayern vào tháng 11 năm 2003. Đó là thời điểm Bayern đang thực hiện cải tổ sâu rộng. Những người hùng ở Champions League 2000 như Stefan Effenberg và Carsten Jancker ra đi. Họ được thay thế bằng những tài năng sáng chói như Michael Ballack và Zé Roberto. Bên cạnh các hợp đồng đắt giá, Bayern cũng giới thiệu các tài năng “cây nhà lá vườn” như Philipp Lahm và Bastian Schweinsteiger. Mọi thứ đầy hứa hẹn với Makaay.

Ở tuổi 28, Makaay bước vào độ chín của sự nghiệp và anh nhanh chóng tạo ra tầm ảnh hưởng tại Bayern. Ngay ở mùa giải đầu tiên, tiền đạo này đã có 31 bàn thắng. Tháng 9 năm 2004, huyền thoại Franz Beckenbauer phải thốt lên: “Roy ghi bàn chẳng khác nào Gerd Mueller”. Đó là thời điểm ông được chứng kiến Makaay lập hat-trick vào lưới Ajax ở Champions League.

Trong 4 mùa giải chơi cho Bayern, Makaay đã ghi 102 bàn thắng, chủ yếu là từ nhưng pha chạm bóng trong vòng cấmTrong 4 mùa giải chơi cho Bayern, Makaay đã ghi 102 bàn thắng, chủ yếu là từ nhưng pha chạm bóng trong vòng cấm

Biệt danh “Bóng ma” cũng xuất hiện như sự mặc khải ở Bundesliga, nơi các hậu vệ không biết làm cách nào để Makaay ngừng ghi bàn. Tiền đạo người Hà Lan đáng sợ đến mức các đối thủ phải cắt cử 2-3 người theo kèm anh. Sau này, Makaay tự hào nhớ lại “không CLB nào trên thế giới dám chơi một đối một với tôi”.

Giống như biệt danh của mình, Makaay không phải mẫu cầu thủ có thể làm điều gì đó đẹp mắt với trái bóng trong chân. Nhưng ngược lại, anh luôn biết cách có mặt đúng lúc, đúng chỗ để đưa nó vào lưới một cách đơn giản nhất. Các pha chạm bóng đầu tiên của Makaay không đẹp mê người, nhưng luôn là chạm hợp lý nhất. Điểm nổi bật của anh là luôn đưa ra quyết định chính xác và chọn đúng vị trí như thể anh là người rất may mắn. Nếu bạn nói đệm bóng cận thành như Chicharito hay Ronaldo là nghệ thuật, thì Makaay chính là một trong những nghệ sĩ đầu tiên.

Trong hơn 100 bàn thắng của Makaay cho Bayern, chỉ có 1 bàn đến từ đá phạt trực tiếp. Và thú vị thay, nó lại đến trong trận đấu cuối cùng của anh ở Olympiastadion, trước Hertha Berlin. Năm 2007, Makaay biết rằng thời gian của anh ở Đức đã đi đến hồi kết. Bàn thắng vào lưới Real Madrid chỉ 10 giây sau tiếng còi khai cuộc giống như dấu ấn hiếm hoi của “Bóng ma” tại cúp châu Âu. Cho dù 4 mùa giải tại Bayern, anh đều là cầu thủ ghi bàn hàng đầu của CLB, nhưng thành tích giảm dần theo từng năm. Từ 31 bàn đến 34 bàn rồi rơi xuống 19 bàn và cuối cùng là 18 bàn.

Thế nhưng Makaay vẫn không nhận được sự thừa nhận đúng mức, đặc biệt là ở ĐT Hà LanThế nhưng Makaay vẫn không nhận được sự thừa nhận đúng mức, đặc biệt là ở ĐT Hà Lan

2 danh hiệu Bundesliga và 102 bàn thắng vì thế không giúp Makaay thực sự được nhớ đến như anh xứng đáng. Cùng thời điểm, Miroslav Klose nổi lên ở Werder Bremen và có kỳ World Cup đặc biệt trước đó. Việc tiền đạo gốc Ba Lan chuyển đến Bayern là không tránh khỏi, và Makaay ở tuổi 32 biết rằng anh không còn chỗ đứng. Rất nhanh chóng, Makaay quyết định hồi hương khoác áo Feyenoord với giá 3 triệu bảng.

De Kuip là nơi không dễ chịu như Makaay tưởng tượng. Anh phải vật lộn với làn sóng cầu thủ trẻ và sự xuống cấp của cơ thể. Tuy vậy, với đẳng cấp vốn có, Makaay vẫn kết thúc 3 mùa giải chơi cho De Stadion Club bằng 50 bàn thắng tròn trịa cùng chức vô địch KNVB Cup 2008. Và giống như thú vui khó bỏ, Makaay đã treo giày vào cuối mùa giải 2009/10 bằng cách lập hat-trick vào lưới Heerenveen. Đó là cái kết không thể tuyệt vời hơn cho tiền đạo được ít người nhớ đến này.

Nếu sinh ra và chơi bóng vào lúc truyền thông bùng nổ như hiện tại, Makaay có lẽ sẽ tạo ra câu chuyện hấp dẫn bậc nhất về cuộc đua của anh với các tiền đạo khác ở ĐTQG Hà Lan. Sự nghiệp quốc tế của Makaay không được tròn vẹn như ở cấp CLB. Cho dù thể hiện là chân sút hiệu quả bậc nhất châu Âu trong giai đoạn của mình, Makaay vẫn bị danh tiếng của những Patrick Kluivert, Dennis Bergkamp và Ruud van Nistelrooy che mờ. Và đến tận bây giờ, người Hà Lan vẫn tự hỏi nếu họ có “Bóng ma” trong đội hình, liệu họ có phải ôm hận tại EURO 2000 và 2004 hay ngồi nhà xem World Cup 2002 hay không?

Chia sẻ

Bình luận 1