Mesut Oezil: Tiến hóa hay tuyệt chủng?
Anh Tú (theo The Times)

Chia sẻ

Bình luận 0

Diego Maradona, Zinedine Zidane, Michel Platini, Gheorghe Hagi hay Rui Costa là những cái tên mà chỉ cần nhắc đến, người ta cũng biết ngay được vị trí thi đấu làm nên tên tuổi của họ: số 10 cổ điển. Thế nhưng với sự chuyển biến không ngừng của bóng đá hiện đại, vị trí thi đấu vốn dành cho những cầu thủ hào hoa nhất ấy đã thay đổi rất nhiều. Mesut Oezil là một số 10 cổ điển còn sót lại hiếm hoi dù đẳng cấp của ngôi sao người Đức không thể tiệm cận những huyền thoại kia. Tuy nhiên, dường như tiền vệ của Arsenal đang “chết” dần cùng vị trí hết sức đặc thù kia…

SỐ 10 CỔ ĐIỂN ĐÃ KHÔNG CÒN TỒN TẠI
Giữa những tranh cãi vẫn chưa dứt về vấn nạn phân biệt chủng tộc tại Đức, điều khiến Mesut Oezil dứt bỏ màu áo đội tuyển quốc gia dù mới 29 tuổi là câu hỏi mang đậm tính chuyên môn: Liệu ai sẽ thay thế anh để trở thành “số 10” của Die Mannschaft? HLV Joachim Loew, trong buổi họp báo tại Munich vào thứ Năm tuần trước đã được hỏi về việc tìm kiếm một số 10, một cầu thủ dẫn dắt lối chơi thực thụ có cần thiết hay không. 

“Các cầu thủ dẫn dắt lối chơi hay ‘số 10’ thực tế không còn tồn tại nữa và đã biến mất trong một khoảng thời gian dài. Những người như Gunter Netzer, Michel Platini và Zinedine Zidane giờ đây không còn xuất hiện nữa. Ngày nay, những cầu thủ dẫn dắt lối chơi là người sẽ kiểm soát trận đấu, giữ bóng nhiều hơn và chơi ở vị trí lùi sâu hơn cùng thiên hướng phòng ngự nhiều hơn. Đó là những vị trí tối quan trọng. Số 10 cổ điển thực sự đã không còn tồn tại”, Loew phát biểu trước báo giới.

Sau kỳ World Cup 2018 thất vọng chính HLV Joachim Loew cũng khẳng định những số 10 cổ điển như Oezil đã không còn tồn tạiSau kỳ World Cup 2018 thất vọng chính HLV Joachim Loew cũng khẳng định những số 10 cổ điển như Oezil đã không còn tồn tại

Sẽ khá thú vị nếu biết liệu Loew đưa đến kết luận này vào thời điểm nào. Ở 2 trên 3 trận đấu trong kì World Cup thảm họa của Đức mùa Hè qua, Loew vẫn lựa chọn Oezil như cách ông đã làm vô số lần suốt gần một thập kỉ qua, ở vị trí số 10 cổ điển. Đã có vài lần ông sử dụng Oezil ở một vai trò chơi rộng hơn như chạy cánh phải nhưng cho đến giờ, Loew vẫn được biết đến nhưng một trong những huấn luyện viên hàng đầu luôn tin dùng một cầu thủ dẫn dắt lối chơi. Cũng mới chỉ năm ngoái, ông còn ca ngợi Oezil là “một trong những cầu thủ hay nhất ở vị trí số 10 trên thế giới”, một cầu thủ sở hữu “những đường chuyền và chạm bóng độc nhất”.

Có lẽ, việc Oezil gặp khó khăn suốt 1-2 năm qua là một phần lý do khiến Loew đi đến kết luận này. Hay cũng có thể đấy chỉ là phản ứng tự nhiên một cách đầy tiếc nuối với việc Oezil giã từ đội tuyển quốc gia? Hay còn là bởi Mario Goetze, tài năng “trăm năm có một” của bóng đá Đức, những “thần đồng mãi không lớn” Lewis Holtby và Max Meyer chưa bao giờ vươn tới được đẳng cấp xứng đáng với tiềm năng của mình? Hay do những Julian Draxler, Marco Reus lẫn Julian Brandt tỏ ra hiệu quả hơn khi đá rộng? Hay thậm chí là bởi Toni Kroos và Leon Goretzka đang rực sáng ở những vị trí lùi sâu hơn?

SỰ CHUYỂN MÌNH CỦA NHỮNG SỐ 10
Dù lý do dẫn đến bình luận của Loew có là gì đi chăng nữa, không thể phủ nhận những điều ông nói có phần chính xác. Có bao nhiêu cầu thủ ở Premier League từng được định danh là một số 10 cổ điển như Oezil? Kevin De Bruyne cùng David Silva đã từng nhưng cả hai đều được Pep Guardiola huấn luyện thành những tiền vệ trung tâm ở Manchester City trong khoảng thời gian 1-2 năm qua và đó chính là khoảng thời gian đẹp nhất trong sự nghiệp cầu thủ của bộ đôi này. 

Christian Eriksen khởi nghiệp là một số 10 ở Ajax Amsterdam nhưng đã nỗ lực không ngừng và giờ đây “tiến hóa” trở thành một tiền vệ hết sức toàn diện ở Tottenham. Luka Modric, cũng từng có xuất phát điểm như vậy ở Dinamo Zagreb và thời gian đầu tại Tottenham nhưng qua năm tháng, giờ anh đã vươn lên một đỉnh cao mới trong màu áo Real Madrid. Dele Alli ở Tottenham cũng thường được sử dụng ở vị trí số 10 nhưng chủ yếu anh hoạt động như một cây săn bàn, rình rập cơ hội thay vì kiến tạo cho các đồng đội.

Eden Hazard, người khoác áo số 10 và là niềm cảm hứng của Chelsea cũng thường xuyên xuất phát ở cánh trái hoặc chơi như một “số 9 ảo”. Ở Manchester United, những cầu thủ thường được trao nhiệm vụ đá số 10 lại là “công nhân” như Jesse Lingard và Marouane Fellaini thay vì một Juan Mata tinh tế, kĩ thuật hơn. 

Rất nhiều cầu thủ số 10 đã phải chuyển hóa đa năng hơn như (trái qua) De Bruyne, Eriksen hay David SilvaRất nhiều cầu thủ số 10 đã phải chuyển hóa đa năng hơn như (trái qua) De Bruyne, Eriksen hay David Silva

Philippe Coutinho, chơi như một số 10 trong đội hình tuyển Brazil tại World Cup mùa Hè qua nhưng trong màu áo Liverpool rồi Barcelona hiện tại, anh lại thường xuyên chơi trên hàng công hoặc tuyến tiền vệ 3 người. Nhiều huấn luyện viên hàng đầu hiện rất chuộng sơ đồ 4-3-3 hoặc 3-4-3 và những biến thể của chúng. Tất cả đều không có chỗ cho một số 10 cổ điển như Oezil.

Thực tế, vẫn có thể chỉ ra những minh chứng cho sự chói sáng của Oezil trong thời đại mà những số 10 cổ điển đang biến mất, anh vẫn khiến tất cả phải nhớ đến ma thuật của mình. Bảng vàng thành tích của ngôi sao người Đức có thể kể tới chức vô địch World Cup 2014, cầu thủ Đức hay nhất trong suốt 6 năm liên tiếp (từ 2011 đến 2016), lên đỉnh La Liga và Cúp Nhà Vua trong màu áo Real Madrid, vô địch Cúp Quốc gia Đức với Werder Bremen cùng 3 FA Cup có được với Arsenal. 

Kể từ khi Oezil rời Real sang Arsenal mùa Hè 2013, anh có 50 đường kiến tạo tại Premier League, con số không cầu thủ nào ở giải đấu sánh bằng trong cùng khoảng thời gian. Tương tự, anh cũng không có đối thủ xét trên khía cạnh số cơ hội tạo ra. Ngay cả trong chiến dịch World Cup hổ thẹn của Đức mà Oezil là tâm điểm hứng chịu vô vàn soi xét và thù địch, anh vẫn tạo ra số cơ hội mỗi 90 phút (5,5) nhiều hơn bất cứ ai.

OEZIL, THAY ĐỔI HAY BỊ QUÊN LÃNG?
Dù vậy, có một thực tế không thể chối cãi là hiệu suất của Oezil có xu hướng giảm dần đều. Tháng Ba vừa rồi, anh đã có 50 đường kiến tạo tại giải đấu hấp dẫn nhất hành tinh và là cầu thủ đạt cột mốc này nhanh nhất trong kỉ nguyên Premier League. Nhưng đi sâu vào có thể thấy được sự đi xuống: 9 kiến tạo mùa 2013/14, 5 kiến tạo mùa 2014/15, 19 kiến tạo mùa 2015/16, 9 kiến tạo mùa 2016/17 và 8 kiến tạo mùa 2017/18. 

Mùa giải 2015/16 chứng kiến số đường kiến tạo tăng đột biến của Oezil nhưng 16 trong số 19 đường chuyền dọn cỗ đó đến ở giai đoạn lượt đi. Đó là lúc Oezil đạt đỉnh cao phong độ giúp Arsenal từng có lúc trở thành ứng cử viên nghiêm túc cho ngôi vô địch. Thế nhưng cả anh lẫn Pháo thủ lại trượt dài kể từ tháng Hai cho đến cuối mùa.

Làm một phép so sánh tương đối thì nửa đầu mùa, Oezil góp 1 đường kiến tạo gần như ở tất cả những trận anh ra sân trong khi ở nửa sau, phải mất tới 4 trận để anh có một đường kiến tạo. Con số đằng sau sẽ đáng chú ý hơn bởi thông thường đó vẫn là thông số chấp nhận được nhưng với một cầu thủ dẫn dắt lối chơi đẳng cấp thế giới và là trung tâm trong mọi đường lên bóng của đội, mang trách nhiệm sáng tạo nặng nề hơn bất kì cầu thủ nào cùng giải đấu thì không ổn. 

Phong độ thiếu ổn định của Oezil là nguyên nhân khiến anh khó tồn tại với vị trí số 10Phong độ thiếu ổn định của Oezil là nguyên nhân khiến anh khó tồn tại với vị trí số 10

Trong số 8 pha kiến tạo của Oezil mùa trước, có tới 7 đến trong khoảng thời gian từ 22/10 đến 30/1, khi cả anh lẫn Arsenal đều có phong độ khá tốt. Tuy nhiên, phong độ của Oezil đã giảm sút khủng khiếp ngay sau khi anh kí hợp đồng mới vào ngày 31/1, giúp anh trở thành cầu thủ nhận lương cao nhất lịch sử Pháo thủ, được cho là vào khoảng 350 nghìn bảng/tuần.

Có thể nhận thấy, với một cầu thủ có tài năng và sức sáng tạo vô hạn như Oezil, khi anh có phong độ tốt thì mọi thứ đều hoàn hảo nhưng vấn đề, việc này không diễn ra thường xuyên và cũng không đủ. Những màn trình diễn của Oezil suốt vài mùa giải qua khiến câu hỏi được đặt ra phải chăng các cầu thủ dẫn dắt lối chơi, hay số 10 cổ điển đã lỗi thời hay nói cách khác, cần sự cải tiến? Lionel Messi, Eriksen, Hazard và Coutinho đều là những số 10 theo phong cách khác nhau và cách rất xa khái niệm về số 10 cổ điển. Real thì sở hữu Kroos, Modric cùng Isco và từ chính xác nhất để gọi họ là một từ mà Jose Mourinho không thích, “đa năng”.

Oezil rất hiếm khi được yêu cầu phải trở nên đa năng dưới thời Arsene Wenger tại Arsenal. Nhưng anh sẽ không có được sự ưu ái ấy dưới thời Unai Emery, người đã thử các sơ đồ chiến thuật khác nhau và đặc biệt yêu cầu mọi cầu thủ, kể cả Oezil phải tham gia hỗ trợ phòng ngự. Năm cuối cùng của triều đại Wenger, Arsenal dường như đã trở thành một “khu vực an toàn” nhưng với sự xuất hiện của Emery, chắc chắn điều đó sẽ không còn nữa.

Thực tế, mùa giải trước từng có vài lần Wenger thử nghiệm Oezil ở một vai trò thấp hơn và đáng chú ý nó đã mang lại vài điểm sáng và bước ngoặt đến từ trận hòa 2-2 với Chelsea tháng 11 năm ngoái, khi Giáo sư quyết định chuyển sang sơ đồ 3-5-2. 

Dưới thời tân HLV Emery, nhiều khả năng Oezil sẽ phải tự tiến hóa để tồn tạiDưới thời tân HLV Emery, nhiều khả năng Oezil sẽ phải tự tiến hóa để tồn tại

Trong trận giao hữu giữa Đức và Italia năm 2016, Loew thậm chí còn thử để Ozil đá cặp tiền vệ trung tâm với Kroos trong sơ đồ 3-4-3. Kết quả, Oezil và Kroos có một màn trình diễn siêu hạng giúp Die Mannschaft vùi dập đối thủ 4-1. Oezil sau trận nói anh "rất hứng thú" với vai trò đó, rằng "sẽ dễ dàng hơn bởi có nhiều thời gian để hướng lên phía trước hơn khi luôn có 2 hoặc 3 cầu thủ khác xung quanh", nhưng vẫn kết luận “vị trí của tôi chắc chắn phải là số 10”.

Có lẽ Silva, De Bruyne, Eriksen và nhiều cầu thủ khác cũng từng cảm thấy như vậy lúc đầu, nhưng tất cả đều đã chấp nhận một vai trò khác và tiếp tục gặt hái thành công. Liệu Oezil, giờ đây đã ở tuổi 29, với bản hợp đồng kếch xù còn thời hạn 3 năm rưỡi nữa có còn đủ khao khát và động lực dưới thời Emery hay không? Thời gian sẽ trả lời nhưng điều quan trọng là anh cần phải thích nghi với mọi yêu cầu. 

Wenger luôn bảo lưu quan điểm rằng sẽ luôn có chỗ cho một số 10 cổ điển và cầu thủ ấy sẽ hoàn thành những gì mình được giao phó. Nhưng cuộc chơi đã thay đổi từ rất lâu rồi. Nếu Oezil muốn là ngoại lệ, màn trình diễn của anh đơn giản là phải ở mức phi thường để mọi người có thể chấp nhận chứ không phải như hiện tại. Bằng không, Oezil phải thay đổi, phải tiến hóa nếu không muốn cái tên của mình dần đi vào quên lãng như vị trí số 10 cổ điển kia.

Chia sẻ

Bình luận 0