Bóng đá Cuộc sống

Thời thống trị của Tiqui-Taca

Đâu là lối chơi để lại ấn tượng sâu đậm nhất trong lịch sử World Cup? Cho đến trước năm 2010, đấy có lẽ là lối chơi "tổng hợp" của đội tuyển Hà Lan hồi giữa thập niên 1970. Nhưng Hà Lan chỉ vào đến chung kết World Cup 1974. Lối chơi Tiqui-Taca của TBN được nói đến nhiều hơn, và cũng hiệu quả hơn, với chức vô địch World Cup 2010.

Nội dung khi không có video

Top 10 bàn thắng tại VCK

ĐỈNH CAO CỦA SỰ THỐNG TRỊ

Bây giờ, TBN là đội bóng duy nhất từng vô địch 3 lần liên tiếp ở 2 giải bóng đá lớn nhất thế giới (EURO 2008, World Cup 2010, EURO 2012). Trước TBN, chỉ có đội Đức từng vô địch World Cup (1974) khi đang giữ ngôi vô địch EURO (1972). Cũng chỉ có đội Pháp từng vô địch EURO (2000) khi đang giữ ngôi vô địch World Cup (1998). TBN không chỉ bắt kịp mà còn tổng hợp được cả hai điều vĩ đại mà đội tuyển Đức và đội tuyển Pháp từng làm.

Bấy nhiêu là đã quá đủ để nói về một sự thống trị. Với Xavi, Andres Iniesta, Carles Puyol, Sergio Busquets, nói chung là các hảo thủ Barcelona trong đội tuyển TBN, còn phải kể đến các ngôi vô địch Champions League 2009 và 2011. Nghĩa là suốt 5 năm liền, họ luôn chiếm ngôi quán quân ở giải đấu quan trọng nhất thế giới. Nhìn lại toàn bộ lịch sử bóng đá đỉnh cao, không có thế hệ cầu thủ nào khác thành công đến mức độ như thế.

Có sự tương đồng rất cao giữa cách chơi Tiqui-Taca của CLB Barcelona và đội tuyển TBN trong giai đoạn 2008-2012. Tiqui-Taca đáng phục chỗ ấy. Người ta thấy rõ, hiểu rõ cách vận hành của lối đá ấy. Trên lý thuyết, tìm cách khắc phục, chế ngự, thậm chí đánh bại Tiqui-Taca không bao giờ là việc khó khăn đối với các nhà cầm quân lỗi lạc hàng đầu thế giới.

Nhưng rút cuộc, vẫn chẳng ai ngăn cản được TBN liên tiếp vô địch World Cup và EURO. Càng phải nói về sự thống trị của bóng đá TBN là vì vậy. Một trong những chi tiết quan trọng nhất: TBN có hẳn một thế hệ ngôi sao rất xuất sắc, đồng đều và ăn ý, khiến đối phương dù muốn và biết cách vẫn không thể cản bước chinh phục của họ. World Cup 2010 chính là thời điểm mà thế hệ ấy đạt đến phong độ rực rỡ nhất.

Với dàn hảo thủ đồng đều và bộ khung của Barcelona, Tây Ban Nha đã thống trị không chỉ World Cup 2010 mà cả giai đoạn 5 năm từ 2008 đến 2012 với 2 chức vô địch EURO và 1 chức vô địch World Cup liên tiếp

Bóng luôn ở trong chân bạn thì đối phương lấy đâu ra cơ hội ghi bàn? Triết lý của Tiqui-Taca chỉ đơn giản như vậy. Nhưng tất nhiên, nói và làm là hai việc hoàn toàn khác nhau. Bản thân đội TBN hoặc CLB Barcelona trước đây cũng chơi như vậy, nhưng đâu có làm ai sợ hãi! Thế nên, phải nhắc lại rằng Tiqui-Taca gây được tiếng vang tại World Cup 2010 vì phong độ của Xavi và đồng đội quá rực rỡ, giống như lối chơi "tổng hợp" của Hà Lan ngày xưa thăng hoa nhờ có thế hệ của Johan Cruyff.

Các chỉ số về tỷ lệ chuyền chính xác hoặc tỷ lệ giữ bóng của TBN tại World Cup 2010 đều cao đến mức gần như không thể tưởng tượng. Xavi chuyền chính xác trên dưới 100 đường bóng mỗi trận. Nguyên nhân không chỉ vì anh chuyền giỏi, mà còn vì các cầu thủ xung quanh luôn di chuyển một cách tuyệt vời để anh có nhiều giải pháp chuyền bóng, vừa chuẩn mà lại vừa dễ.

Cứ thế, các cầu thủ TBN đưa dần quả bóng về phía cầu môn đối phương, kiên nhẫn chờ cho đến khi hàng thủ đối phương lộ ra khoảng trống thì họ khai thác và tạo cơ hội ghi bàn. Điều quan trọng là, đá như vậy thì TBN yên tâm trong lĩnh vực phòng ngự vì đối phương có bóng quá ít.

TBN chính là nhà vô địch World Cup duy nhất không hề thủng lưới trong suốt giai đoạn knock-out. Họ cũng chỉ thủng lưới 2 bàn trong suốt giải (cả hai con số vừa nêu đều là kỷ lục World Cup). Phòng thủ bằng việc giữ bóng nhiều là cách phòng thủ cao cấp mà chỉ có những đội mạnh, hết sức tự tin và có kỹ thuật điêu luyện, đồng đều, mới dám áp dụng. Tính chủ động trong cách phòng thủ này rất cao.

NHƯNG CŨNG CÓ NHIỀU CHÊ BAI

Nhiều người chỉ trích: TBN vô địch World Cup 2010 nhưng chỉ ghi được vỏn vẹn 8 bàn trong 7 trận đấu (chưa có nhà vô địch World Cup nào lại ghi bàn ít như thế). Chỉ qua 2 trận knock-out đầu tiên để gặp TBN ở vòng bán kết, đội Đức cũng đã ghi đến 8 bàn, vào lưới các đối thủ rất mạnh là Anh và Argentina. Khác biệt ở chỗ: TBN ghi bàn ít vì đối thủ nào gặp họ cũng đều phòng ngự một cách thận trọng.

Vả lại, như đã nêu trên, TBN chủ trương giữ bóng nhiều còn để phòng ngự chứ không chỉ để tấn công. Khi người ta chỉ trích những đường chuyền "thêu hoa dệt gấm" ở khu giữa sân của TBN là kém hiệu quả vì nó gần như vô hại đối với khung thành đối phương, thì họ quên đi một điều: đấy chính là lúc TBN đang phòng thủ!

Dù sao đi nữa, Tiqui-Taca quả có không ít nhược điểm. Nếu đối phương biết cách buộc TBN cứ... phòng thủ mãi? Đội tuyển Thụy Sỹ của HLV Ottmar Hitzfeld chẳng những không thua mà còn đánh bại TBN ngay trận ra quân. Họ lập ra một phòng tuyến tưởng tượng, cách khung thành khoảng 30m, và đá thật rát, thật chặt, quyết không để con quái vật Tiqui-Taca vượt qua phòng tuyến ấy.

Tuy nhiên TBN vẫn chịu nhiều chỉ trích vì ghi ít bàn thắng cũng như lối chơi nhàm chán cùng với việc thua 0-1 trước Thụy Sỹ ngay trận ra quân

Ngược lại, khi Tiqui-Taca chưa tiếp cận cái phòng tuyến tưởng tượng ấy thì các cầu thủ Thụy Sỹ cũng chẳng cần chơi bóng. Họ để mặc các nghệ sĩ TBN chuyền nhuyễn "vô hại" ở khu giữa sân. Thi thoảng, Thụy Sỹ có bóng sau một nỗ lực tấn công bất thành của TBN. Họ nắn nót, chăm chút trong từng cơ hội quý báu của mình. Và họ ghi được 1 bàn!

Trận đấu không gây ảnh hưởng lớn đến toàn cục, nhưng nó làm bộc lộ những khiếm khuyết trong cách chơi Tiqui-Taca của TBN và khẳng định lần nữa một chân lý tuyệt vời trong bóng đá: không có lối chơi nào là tối ưu. Tiqui-Taca không thể mãi mãi trường tồn.

Nội dung khi không có video

Khoảnh khắc đáng nhớ

ĐỘI HẠT GIỐNG GẶP THẢM HOẠ

FIFA quyết định tổ chức World Cup 2010 tại châu Phi, và vinh dự lịch sử đã thuộc về Nam Phi khi nước này dễ dàng thắng các đối thủ Morocco, Ai Cập trong vòng bỏ phiếu duy nhất. Rút cuộc, nước chủ nhà cũng đã chứng tỏ được năng lực tổ chức, dù năng lực chuyên môn của đội tuyển Nam Phi quá kém.

Từng đưa Brazil lên ngôi vô địch World Cup 1994, nhưng HLV Carlos Alberto Parreira đã không thể cứu Nam Phi khỏi thực tế bẽ bàng: đấy là đội chủ nhà duy nhất xưa nay không vượt qua được vòng đầu tiên tại World Cup. Không chỉ có đội chủ nhà, mà cả ĐKVĐ Italia lẫn đương kim á quân Pháp đều xách va ly về nước ngay sau vòng bảng, ở một kỳ World Cup nhìn chung là có khá nhiều bất ngờ.

Chỉ có một đội không thua trận nào tại World Cup 2010. Trớ trêu thay, đấy là một trong những đội yếu nhất giải và họ phải về nước ngay sau vòng bảng. Đó là New Zealand (hòa cả 3 trận, xếp trên cả ĐKVĐ Italia)!

Ngược lại, TBN thua Thụy Sỹ ngay trận ra quân nhưng rút cuộc lại trở thành đội đầu tiên trong lịch sử vô địch World Cup dù thua ở trận đầu tiên. TBN cũng là đội thứ 8 xuất hiện trong danh sách những nhà vô địch World Cup. Họ lần lượt thắng BĐN, Paraguay, Đức, Hà Lan ở giai đoạn knock-out, đều với tỷ số 1-0.

World Cup 2010 ghi nhận sự sa sút của các ông lớn, điển hình là cả ĐKVĐ và đương kim Á quân Italia và Pháp đều về nước ngay sau vòng bảng

Vì đội chủ nhà Nam Phi được miễn vòng loại trong khi châu Phi vẫn được FIFA cấp 5 suất vào vòng chung kết nên World Cup 2010 có đến 6 đội châu Phi - một kỷ lục. Nhưng Ghana là đội châu Phi duy nhất vượt qua vòng bảng. Lần đầu tiên kể từ khi World Cup có vòng 1/8 sau vòng bảng (năm 1986), chỉ có 6 đội châu Âu lọt vào giai đoạn knock-out.

Đến vòng tứ kết thì số đại diện châu Âu còn ít hơn Nam Mỹ (3 so với 4). Nhưng rút cuộc thì trận chung kết lại diễn ra giữa 2 đội bóng châu Âu. Thua TBN 0-1, Hà Lan trở thành đội bóng đầu tiên 3 lần vào đến chung kết World Cup mà vẫn không thể vô địch Đấy cũng là lần đầu tiên trong lịch sử World Cup, trận chung kết không có mặt đội nào trong hàng ngũ "tứ đại gia" (Brazil, Argentina, Đức, Italia).

World Cup 2010 còn ghi nhận sự trở lại, lần đầu tiên từ năm 1966, của đội tuyển CHDCND Triều Tiên. Argentina dự giải với cầu thủ huyền thoại Diego Maradona ngồi ghế HLV trưởng, cho dù Maradona thực tế có huấn luyện hay không thì ít ai biết.

Ở trận thua Đức, đội Anh có một bàn thắng rõ ràng đến mức không còn gì để tranh cãi. Vậy mà trọng tài lại cho rằng bóng chưa qua vạch và không công nhận. Đấy là một trong những nguyên nhân khiến FIFA quyết định sử dụng hệ thống kỹ thuật để xác định tình huống bóng qua vạch hay chưa tại kỳ World Cup 2014 sau đó.

HUYNH ĐỆ ĐỐI ĐẦU

Ngay từ lần giải đầu tiên, World Cup 1930, anh em Juan và Mario Evaristo đã cùng nhau khoác áo Argentina đá trận chung kết. Thế rồi, anh em Ottmar và Fritz Walter của đội tuyển Đức cùng nhau vô địch World Cup 1954. Jack và Bobby Charlton (Anh) lại cùng nhau vô địch World Cup 1966. Đến năm 1978 thì Rene và Willy Van der Kerkhoff của đội Hà Lan còn lập kỷ lục hy hữu hơn: họ là cặp anh em song sinh đầu tiên đá trận chung kết World Cup.

Tóm lại, chuyện anh em ruột cùng ra sân ở đấu trường World Cup bình thường đến nỗi chưa bao giờ VCK World Cup không có vài cặp như thế. Tại Nam Phi 2010, đội tuyển Bờ Biển Ngà có anh em Kolo và Yaya Toure. Ghana có Ibrahim và Andre Ayew. Paraguay có Edgar và Diego Barreto. Đặc biệt, đội Honduras có đến 3 anh em ruột cùng dự giải: Jerry, Johnny và Wilson Palacios. Đấy là một kỷ lục. Tuy nhiên, kỷ lục của anh em nhà Boateng đáng chú ý hơn.

Ngày 23/6/2010, Jerome Boateng ra sân trong đội hình chính của Đức. Kevin-Prince Boateng cũng có mặt trong đội hình chính của Ghana. Thế là họ trở thành cặp anh em ruột đầu tiên đối đầu với nhau trên sân cỏ World Cup.

Anh em nhà Boateng lập kỷ lục khi trở thành cặp anh em ruột đầu tiên đối đầu với nhau trên sân cỏ World Cup

Kevin-Prince và người em ruột Jerome (nhỏ hơn 1 tuổi) đều sinh tại Tây Berlin, xuất thân từ lò trẻ của CLB Hertha Berlin và khoác áo đội này khi bước vào làng bóng chuyên nghiệp. Theo dòng máu bên ngoại thì họ chính là cháu của huyền thoại Helmut Rahn - người ghi bàn quyết định giúp Đức vô địch World Cup 1954. Đến khi thành danh thì Jerome Boateng lọt vào đội tuyển Đức, nhưng Kevin-Prince Boateng lại chọn màu áo Ghana, theo nguồn gốc của bố.

Đức và Ghana cùng lọt vào VCK World Cup 2010 và cùng rơi vào bảng D. Khi đôi bên gặp nhau trong trận cuối cùng của vòng bảng thì anh em nhà Boateng trở thành đối thủ của nhau. Đức thắng Ghana 1-0, nhưng cả hai đội đều đi tiếp.

Rút cuộc, họ đều có một kỳ thành công. Jerome cùng đội tuyển Đức vào đến bán kết. Kevin-Prince cùng đội Ghana vào đến tứ kết. Họ được hưởng phạt đền vào đúng phút chót, nhưng sút hỏng nên phải nhường vé vào bán kết cho Uruguay sau khi thua ở loạt sút luân lưu 11m. Giả sử Ghana thắng trận ấy, họ đã trở thành đội bóng châu Phi đầu tiên vào đến bán kết World Cup. Và, thú vị hơn, anh em nhà Boateng có thể lại đối đầu lần nữa trong trận tranh hạng 3 (thay vì là Đức - Uruguay trên thực tế).

Nội dung khi không có video

Trận Chung kết

CHÚ BẠCH TUỘC NỔI TIẾNG NHẤT THẾ GIỚI

Tên của nó là Paul, được đặt theo một bài thơ của Boy Lornsen. Nó được nuôi ở một trung tâm hải dương học tại Oberhausen, Đức. Và nó "tiên đoán" kết quả của 8 trận đấu thuộc World Cup 2010 với kết quả chính xác 100%. Còn có chú bạch tuộc nào trên thế giới nổi tiếng hơn bạch tuộc Paul?

Thật ra, bạch tuộc Paul đã "trổ tài" từ EURO 2008, nhưng chỉ "đoán" đúng kết quả của 4/6 trận. Nó "đoán" đúng các trận Đức thắng Ba Lan, Áo, BĐN, TNK nhưng đoán sai kết quả của các trận Đức thua Croatia và TBN. Đến World Cup 2010 thì cái tên "Paul the Octopus" được cả thế giới biết đến. Cần lưu ý: chọn lựa của bạch tuộc Paul luôn được truyền hình trực tiếp!

Phương pháp dự đoán rất đơn giản: người ta cho vào bể 2 hộp thức ăn, có in quốc kỳ của 2 đội chuẩn bị gặp nhau. Paul chọn hộp nào thì đội có quốc kỳ in ở hộp đó sẽ thắng. Kết quả cụ thể: bạch tuộc Paul đoán đúng các trận Đức thắng Australia, Serbia, Ghana, Anh, Argentina, Uruguay; TBN thắng Đức và TBN thắng Hà Lan.

Chú bạch tuộc Paul nổi danh toàn thế giới nhờ tài dự đoán chính xác 100% các trận đấu của ĐT Đức và trận chung kết

Hàng loạt giáo sư nhảy vào phân tích với lập luận đơn giản rằng xác suất đoán đúng kết quả 8 trận liên tiếp là 1/256 (hay 0,39%). Nói vậy là sai, bởi một trận bóng đá còn có thể hòa, nghĩa là có đến 3 cửa (chứ không phải 2). Bỏ qua vấn đề chuyên môn, nếu cho rằng xác suất thắng, hòa, thua của một đội bóng trong một trận đấu là ngang nhau thì cơ hội đoán đúng 8 trận liên tiếp chỉ là 1/6.561 - thấp hơn rất nhiều so với xác suất 1/256 vừa nêu.

Vì sao các trận đấu mà bạch tuộc Paul dự đoán đều không hòa? Đấy đã là chuyện thú vị rồi. Vì sao Paul luôn chọn Đức, trừ trận bán kết gặp TBN? Lại càng bí ẩn. Và khi TBN gặp Hà Lan trong trận chung kết (không có đội Đức), bạch tuộc Paul vẫn đoán đúng!

Các nhà khoa học cho biết thêm: loại bạch tuộc Octopus vulgaris (như bạch tuộc Paul) vốn... mù màu, nên không phân biệt được màu cờ. Còn nếu cho rằng loài bạch tuộc có thể phân biệt được những vật thể có đường kẻ theo chiều ngang (?) thì thật ra, cờ TBN, Hà Lan, Áo, Serbia, Croatia, Ghana... cũng gồm có 3 sọc ngang như cờ Đức.

Vả lại, cứ cho rằng bạch tuộc Paul luôn chọn hình quốc kỳ Đức, theo một sự liên kết bí ẩn nào đó, thì càng bí ẩn khi đến trận bán kết thì nó bất ngờ bỏ Đức, chọn TBN!. Khi bạch tuộc Paul "phán" TBN thắng Đức, nhiều cổ động viên Đức nổi cơn thịnh nộ, đòi đưa nó ra làm thịt, trong khi người TBN lại đề nghị được nuôi nó với tiêu chuẩn "như ở thiên đường"! Bạch tuộc Paul đã... chết già vào tháng 10/2010.

KẾT QUẢ WORLD CUP 2010


(từ 11/6 đến 11/7/2010, tại Nam Phi)
- Vô địch: TBN.
- Á quân: Hà Lan.
- Hạng 3: Đức.
- Hạng 4: Uruguay.
- Vua phá lưới: Thomas Mueller (Đức), Diego Forlan (Uruguay), Wesley Sneijder (Hà Lan), David Villa (TBN): cùng có 5 bàn. FIFA trao giải cho Mueller vì đấy là cầu thủ có số đường chuyền thành bàn nhiều nhất.
- Cầu thủ trẻ xuất sắc nhất: Thomas Mueller (Đức).
- Thủ môn xuất sắc nhất: Iker Casillas (TBN).
- Cầu thủ xuất sắc nhất: Diego Forlan (Uruguay).
- Đội đoạt giải phong cách: Tây Ban Nha
- Đội hình tiêu biểu
+ Thủ môn: Iker Casillas (TBN)
+ Hậu vệ: Sergio Ramos (TBN), Carles Puyol (TBN), Maicon (Brazil), Philipp Lahm (Đức)
+ Tiền vệ: Xavi Hernandez (TBN), Andres Iniesta (TBN), Bastian Schweisteiger (Đức), Wesley Sneijder (Hà Lan)
+ Tiền đạo: Diego Forlan (Uruguay), David Villa (TBN)
+ HLV Vicente Del Bosque

Kết quả cụ thể
Vòng bảng
Bảng A (1.Uruguay, 2.Mexico, 3.Nam Phi, 4.Pháp)
Nam Phi – Mexico: 1-1
Uruguay – Pháp: 0-0
Nam Phi – Uruguay: 0-3
Pháp – Mexico: 0-2
Mexico – Uruguay: 0-1
Pháp – Nam Phi: 1-2

Bảng B (1.Argentina, 2.Hàn Quốc, 3.Hy Lạp, 4.Nigeria)
Hàn Quốc – Hy Lạp: 0-2
Argentina – Nigeria: 1-0
Argentina – Hàn Quốc: 4-1
Hy Lạp – Nigeria: 2-1
Nigeria – Hàn Quốc: 2-2
Hy Lạp – Argentina: 0-2

Bảng C (1.Mỹ, 2.Anh, 3.Slovenia, 4.Algerie)
Anh – Mỹ: 1-1
Algerie – Slovenia: 0-1
Slovenia – Mỹ: 2-2
Anh – Algerie: 0-0
Slovenia – Anh: 0-1
Mỹ – Algerie: 1-0

Bảng D (1.Đức, 2.Ghana, 3.Australia, 4.Serbia)
Serbia – Ghana: 0-1
Đức – Australia: 4-0
Đức – Serbia: 0-1
Ghana – Australia: 1-1
Ghana – Đức: 0-1
Australia – Serbia: 2-1

Bảng E (1.Hà Lan, 2.Nhật Bản, 3.Đan Mạch, 4.Cameroon)
Hà Lan – Đan Mạch: 2-0
Nhật Bản – Cameroon: 1-0
Hà Lan – Nhật Bản: 1-0
Cameroon – Đan Mạch: 0-1
Đan Mạch – Nhật Bản: 1-3
Cameroon – Hà Lan: 1-2

Bảng F (1.Paraguay, 2.Slovakia, 3.New Zealand, 4.Italia)
Italia – Paraguay: 1-1
New Zealand – Slovakia: 1-1
Slovakia – Paraguay: 0-2
Italia – New Zealand: 1-1
Slovakia – Italia: 3-2
Paraguay – New Zealand: 0-0

Bảng G (1.Brazil, 2.Bồ Đào Nha, 3.Bờ Biển Ngà, 4.CHDCND Triều Tiên)
BBN – BĐN: 0-0
Brazil – CHDCND Triều Tiên: 2-1
Brazil – BBN: 3-1
BĐN – CHDCND Triều Tiên: 7-0
BĐN – Brazil: 0-0
CHDCND Triều Tiên – BBN: 0-3

Bảng H (1.Tây Ban Nha, 2.Chile, 3.Thụy Sỹ, 4.Honduras)
Honduras – Chile: 0-1
TBN – Thụy Sỹ: 0-1
Chile – Thụy Sỹ: 1-0
TBN – Honduras: 2-0
Chile – TBN: 1-2
Thụy Sỹ - Honduras: 0-0

Vòng 1/8
Uruguay – Hàn Quốc: 2-1
Mỹ – Ghana: 1-2
Đức – Anh: 4-1
Argentina – Mexico: 3-1
Hà Lan – Slovakia: 2-1
Brazil – Chile: 3-0
Paraguay – Nhật Bản: 0-0 (pen: 5-3)
TBN – BĐN: 1-0

Vòng tứ kết
Hà Lan – Brazil: 2-1
Uruguay – Ghana: 1-1 (pen: 4-2)
Argentina – Đức: 0-4
Paraguay – TBN: 0-1

Vòng bán kết
Uruguay – Hà Lan: 2-3
Đức – TBN: 0-1

Tranh hạng Ba
Uruguay – Đức: 2-3

Chung kết
Hà Lan – TBN: 0-1

Bình luận của bạn

Sử dụng tài khoản Facebook của bạn để thêm bình luận cho bài viết. Tên, hình ảnh và thông tin cá nhân khác của bạn công khai trên Facebook sẽ xuất hiện với bình luận của bạn, và có thể được sử dụng trên nền tảng truyền thông của Báo Bóng đá Cuộc sống!

More Stories