Bóng đá Cuộc sống

Khi Cúp Vàng là thần dược hàn gắn xã hội

Vì sao tổng thống Đức Christian Wulff phải trao những huân chương cao quý nhất nước Đức cho thầy trò Joachim Loew, dù họ chỉ xếp thứ 3 tại World Cup 2010? Đấy là vì đội bóng đa sắc tộc trong tay Loew rất hợp ý các chính trị gia ở Đức. Hạng 3 đã thế, huống gì thành tích vô địch World Cup trên sân nhà? Chức vô địch World Cup 1998 của thầy trò Aime Jacquet có tầm quan trọng vượt xa những giới hạn thông thường của môn bóng đá.

Nội dung khi không có video

Tổng hợp VCK World Cup 1998

“HÃY TRẢ LẠI ĐT PHÁP CHO NGƯỜI PHÁP”

Đấy là khẩu hiệu của thủ lĩnh đảng cực hữu Mặt trận dân tộc Jean-Marie Le Pen, một gương mặt quen thuộc trên chính trường Pháp và châu Âu. Xã hội Pháp trong những năm trước World Cup 1998 phải đối diện với hàng loạt vấn đề nhức nhối, liên quan đến dân nhập cư. Đấy cũng là nước Tây Âu có tỷ lệ dân nhập cư cao nhất, đa chủng tộc nhất. Xã hội phân hóa. Báo giới chỉ trích. Phần mình, Le Pen tuyên bố dõng dạc: "Hãy trả lại đội tuyển Pháp cho những người Pháp chính gốc".

Vấn đề là ở chỗ: Le Pen lên chân một cách kỳ lạ trước và sau World Cup 1998. Thực tế cho thấy, ông từng lọt vào vòng 2 trong cuộc bầu cử tổng thống Pháp năm 2002 (lần đầu tiên một nhân vật cực hữu đến mức quá khích như Le Pen tiến xa như thế trong một cuộc bầu cử tổng thống Pháp). Cũng không riêng gì nước Pháp. Cả châu Âu đã có cái nhìn quan ngại về "phong độ" trên chính trường của Le Pen hồi cuối thập niên 1990. Ông ta mà thắng, chủ nghĩa phân biệt chủng tộc sẽ phát triển và lan tràn đến mức độ nào?

Marcel Desailly nhớ lại: anh cùng đồng đội từng xem TV và thấy khách qua đường trả lời phỏng vấn theo hướng đồng tình với Le Pen: có quá nhiều cầu thủ Ả rập hoặc cầu thủ da đen trong đội tuyển Pháp. Chủ tịch LĐBĐ Pháp cũng nhận không ít lá thư phàn nàn về tình trạng ấy. Đấy thực sự là một khung cảnh tranh tối tranh sáng cho xã hội Pháp, cho cả nước Pháp. "Les Bleus" bước vào World Cup 1998 trong khung cảnh ấy, ngay tại sân nhà.

ĐT Pháp giành chức vô địch thế giới lần đầu tiên với 1 đội hình đa chủng tộc đã giúp nước Pháp chiến thắng nguy cơ phân hóa, chiến thắng sự chia rẽ sắc tộc

Dĩ nhiên, ai cũng muốn cản bước Le Pen. Nhưng người ta thường nói, bóng đá có thể làm được những việc lớn lao mà các chính khách giỏi nhất cũng không làm được. Đấy cũng là ý nghĩa lớn nhất khi đội tuyển Pháp của ngôi sao Zinedine Zidane nâng cao chiếc cúp vô địch World Cup 1998 ngay tại sân nhà, khi dân Pháp đổ xô ra đại lộ Champs Elysees để chào mừng chiến thắng.

Báo chí liên tục đăng sự chỉ trích của Marcel Desailly hoặc bình luận của Thierry Henry, dĩ nhiên đều là lời lẽ chống lại, lên án Le Pen. Lilian Thuram dọa sẽ rút khỏi đội Pháp. Nhưng, để làm gì khi đấy chính là ý muốn của Le Pen? Và để làm gì, khi mà những chuyện bạo động, quậy phá quả thật đang leo thang khắp nơi, đúng là cái cớ để nhà phân biệt chủng tộc Le Pen đòi lại "nước Pháp của dân Pháp". Chỉ có danh hiệu vô địch World Cup mới đủ sức xoa dịu tình hình.

Và, Pháp vô địch World Cup 1998 (sau đó đoạt luôn vương miện EURO 2000) bằng một tập hợp ngôi sao gốc Guadeloupe, Martinique, Algeria, Argentina, Senegal, Ba Lan, BĐN, TBN, Ghana... Có cả những người Pháp chính gốc nữa! Đội Pháp của những Zidane, Thuram, Desailly, Lizarazu, Djorkaeff, Henry, Trezeguet, Karembeu trở thành biểu tượng. Zidane, gốc Algeria, được tờ Journal du Dimanche bầu là người Pháp tiêu biểu trong năm, cả trước lẫn sau World Cup 1998.

Ghi 2 bàn vào lưới Brazil, Zidane giúp đội tuyển Pháp chiến thắng 3-0 hết sức thuyết phục trong trận chung kết. Nhưng chiến thắng về mặt xã hội còn quan trọng hơn: đội Pháp của HLV Aime Jacquet đã giúp nước Pháp chiến thắng nguy cơ phân hóa, chiến thắng sự chia rẽ sắc tộc.

CHIẾN THẮNG VÀ TRẢ GIÁ

Không thể nói rằng HLV Jacquet hoàn toàn bỏ qua những lợi ích thể thao và chỉ tuyển chọn đội Pháp theo mục tiêu chính trị. Nói rằng các chính khách tận dụng tốt thắng lợi trong thể thao của thầy trò Jacquet thì hợp lý hơn. Dù sao đi nữa, chẳng phải vô cớ mà người ta nghi ngờ tính khách quan trong cách chọn lựa đội tuyển của HLV Jacquet.

Những tên tuổi vào loại lớn nhất của bóng đá Pháp ở thời điểm Jacquet bước lên giữ ghế HLV trưởng ĐTQG như Jean-Pierre Papin, Eric Cantona, David Ginola đều chỉ tồn tại một cách lây lất, rồi xuất hiện lần cuối trong hàng ngũ "Les Bleus" vào năm 1995. Họ chính là những ngôi sao phải trả giá? Sau này, báo chí tiết lộ: Jacquet bỏ Cantona là để xây dựng chỗ đứng và vai trò thủ lĩnh cho Zidane. Nhưng muốn thế thì cả Emmanuel Petit cũng mất chỗ.

Trên thực tế, Zidane đã không gây được ảnh hưởng như mong muốn, cũng không phát huy được vai trò thủ lĩnh trong suốt một thời gian dài (mãi đến trận chung kết World Cup 1998, anh mới tỏa sáng). Đấy cũng là giai đoạn mà HLV Jacquet chịu sự chỉ trích rất nặng nề. Không ít nhà chuyên môn trong làng bóng Pháp khẳng định Petit là một tài năng lớn. Nhưng anh đành chấp nhận tồn tại dưới cái bóng của Zidane.

Để có được thành công này, nhiều ngôi sao lớn đã bị loại bỏ như Jean-Pierre Papin hay Eric Cantona (bìa trái)

Giả sử Ginola, Cantona, Papin, Petit đều sinh trưởng bên ngoài nước Pháp, giả sử họ đều là con của những người di cư đến Pháp, sự nghiệp khoác áo ĐTQG của họ sẽ khác? Không dễ trả lời. Cách đây vài năm, đã từng rộ lên thông tin "kinh hoàng" về Laurent Blanc. Ông từng nói trong một cuộc họp nặng tính chuyên môn của LĐBĐ Pháp: nên hạn chế tỷ lệ cầu thủ da màu trong các đội trẻ của Pháp, hòng tìm lại đặc điểm hoa mỹ từng có như một vẻ đẹp của bóng đá Pháp.

Blanc là cầu thủ "Pháp chính cống" duy nhất trong hàng hậu vệ nổi tiếng của đội tuyển Pháp vô địch World Cup 1998. Dù sao đi nữa, Pháp đã vô địch World Cup 1998. Các tượng đài đã được khẳng định. Và xã hội Pháp đã thay đổi hẳn từ đó...

“CHÚ NGỰA Ô” HẤP DẪN CROATIA

Bắt đầu từ năm 1998, có đến 32 đội góp mặt ở VCK. Thế nên, hầu như không có "đại gia" nào bị loại khỏi World Cup trong thời buổi này nữa. Vài sự vắng mặt đáng lưu ý chỉ thuộc về các đội ở đẳng cấp khá. Tại World Cup 1998, đó là CH Czech (Á quân EURO 1996), Thụy Điển (hạng 3 World Cup 1994), BĐN, Uruguay. Bất ngờ ở vòng đấu bảng là TBN dù thắng Bulgaria 6-1 ở loạt trận cuối vẫn đành về nước khi xếp dưới Nigeria và Paraguay.

Bốn năm trước, đội Đức trong tư cách ĐKVĐ đã bị Bulgaria hạ bệ bằng chiến thắng 2-1 ở vòng tứ kết. Bây giờ, Đức dự giải với tư cách ĐKVĐ EURO, và họ lại bị chặn đứng ở vòng tứ kết bởi một đội Đông Âu khác: Croatia. Thất bại của Đức xem ra còn bẽ bàng hơn (0-3). Và ấn tượng mà Croatia để lại ở kỳ World Cup này còn sâu đậm hơn so với Bulgaria tại USA 1994. Davor Suker ghi bàn cuối cùng, ấn định chiến thắng 2-1 trước Hà Lan, và Croatia trở thành đệ tam anh hào World Cup ngay trong lần đầu tiên xuất hiện ở đấu trường này.

Trước đó, Croatia đã mở tỷ số ngay đầu hiệp 2, nhưng rút cuộc đành thua Pháp 1-2 ở vòng bán kết. Hậu vệ cánh Lilian Thuram ghi cả 2 bàn giúp Pháp thắng ngược. Thuram từng khoác áo đội Pháp đến 142 lần và anh chỉ ghi vỏn vẹn 2 bàn - đấy chính là 2 bàn thắng cực kỳ quan trọng vào lưới Croatia, giúp Pháp lần đầu tiên xuất hiện ở trận chung kết World Cup.

ĐT Croatia gây ấn tượng cực mạnh tại VCK World Cup 1998 khi lần đầu dự giải đã giành ngay vị trí thứ 3

Cũng ở giai đoạn knock-out, Pháp chỉ hòa 0-0 trong 90 phút với Paraguay ở vòng 1/8 (hậu vệ Laurent Blanc ghi "bàn thắng vàng" đầu tiên trong lịch sử World Cup để Pháp đi tiếp), và lại hòa 0-0 với Italia ở vòng tứ kết (đá 11m luân lưu, Blanc sút thắng quả cuối cùng).

Nhìn chung, tiền đạo Pháp chỉ thể hiện được chút vai trò khá mờ nhạt trong hành trình lên ngôi vô địch World Cup 1998. Ngược lại, bộ tứ hậu vệ Thuram, Desailly, Blanc, Lizarazu chơi rất ăn ý và chắc chắn. Trong giai đoạn 1996-2000, có 28 trận Pháp sử dụng 4 hậu vệ này trong đội hình chính. Họ thắng 21, hòa 7 trong 28 trận ấy.

Lần đầu tiên kể từ World Cup 1978, Hà Lan lại tiến đến sát ngưỡng cửa chung kết World Cup. Họ thua ĐKVĐ Brazil ở loạt sút luân lưu 11m trong trận bán kết khá hấp dẫn. Đấy cũng là đối thủ mạnh đầu tiên mà Brazil phải chạm trán tại giải này. Trong lịch sử, chỉ có Brazil từng thắng với cách biệt kỷ lục 3 bàn ở các trận chung kết World Cup. Bây giờ, họ lại thua đến 0-3 khi gặp chủ nhà Pháp ở trận quyết đấu cuối cùng.

Ngoài Croatia, World Cup 1998 không còn "con ngựa ô" hấp dẫn nào. Anh về nước ngay sau vòng 2, với David Beckham bị Diego Simeone của Argentina "xỏ mũi" đến nỗi phải lĩnh thẻ đỏ. Nhưng sở trường chơi tiểu xảo của Argentina lại thất bại trước Hà Lan ở tứ kết.

Nội dung khi không có video

Top 20 bàn thắng

PHẢI ĐIỀU TRẦN VÌ... KHÔNG THẮNG

Không phải tự nhiên mà người ta gọi Brazil là xứ sở của túc cầu giáo. Gọi thế cũng chẳng phải vì Brazil là nền bóng đá mạnh nhất thế giới, là nước duy nhất từng 5 lần vô địch World Cup. Dân Brazil ám ảnh với bóng đá một cách kỳ lạ. Bằng chứng: đấy là nước duy nhất mà cả thượng viện lẫn hạ viện cùng tiến hành điều tra về một thất bại của ĐTQG tại World Cup.

Đấy là trận thua Pháp 0-3 tại chung kết World Cup 1998 (vâng, chỉ có dân Brazil mới xem việc vào đến chung kết World Cup và thua là một thất bại). Hai cuộc điều tra của thượng viện và hạ viện Brazil diễn ra một cách độc lập, song song, đều tốn cả thời gian lẫn công sức, và đều... chẳng dẫn đến kết quả nào.

Điều khôi hài ở đây là tính nghiêm túc của các cuộc điều tra ấy. Suốt một thời gian dài, các thành viên đội tuyển Brazil từng dự World Cup 1998 thường xuyên bị triệu tập, chất vấn, chỉ để trả lời một câu mà nếu như có thể trả lời thì bóng đá chẳng còn là bóng đá nữa: vì sao Brazil thua Pháp trong trận chung kết World Cup 1998!

Thất bại khó hiểu của Brazil trong trận chung kết với chủ nhà Pháp khiến Ronaldo và các đồng đội đã phải điều trần nhiều lần trước Quốc hội

Mọi người đều biết, Ronaldo là nhân vật đình đám nhất của trận chung kết World Cup 1998. Ban đầu, anh không có tên trong danh sách cầu thủ ra sân. Sau đó, Ronaldo lại có mặt, nhưng anh thi đấu vật vờ như cái bóng của chính mình. Ngay sau trận đấu thì bùng nổ thông tin về một chứng bệnh lạ khiến Ronaldo phải đi cấp cứu ngay trước trận đấu.

Rồi có tin đồn: Ronaldo không đủ phong độ, nhưng ban huấn luyện vẫn phải đưa anh vào đội hình chính vì áp lực của nhà tài trợ Nike. Tất cả đều chỉ dừng lại ở mức độ "tin đồn". Rút cuộc thì ngay cả câu hỏi đơn giản nhất: thật ra, Ronaldo bị gì, thì ngay cả bác sĩ Lidio Toledo cũng không trả lời được!

Edmundo, Roberto Carlos, Cesar Sampaio, HLV Zagallo, bác sĩ Toledo... đều phải trả lời đến từng chi tiết, phải diễn tả lại từng cái nghiến răng, cong người, kiểu lăn lộn của Ronaldo khi anh lên cơn đau, trước sự "hỏi cung" của các ông nghị. Nhưng cũng chẳng giải quyết được vấn đề gì. Đỉnh điểm là màn chất vấn Ronaldo. Anh nói chính anh luôn muốn quên đi mọi chuyện nhưng không quên được, nhưng dù không quên thì anh cũng chẳng bao giờ biết, thật ra mình đã bị gì!

Vì sao Brazil thua Pháp? Người ta nín thở chờ một câu nói từ Ronaldo. Anh đã mở miệng, mỉm cười, và... xin một cốc nước cho thấm giọng! Rút cuộc, Ronaldo cũng trả lời: "Chúng tôi thua vì... chúng tôi không thắng. Ngốc thế mà cũng hỏi"!

Nội dung khi không có video

Trận Brazil – Hà Lan

Ý TƯỞNG LẠ, NHƯNG KHÔNG THÀNH CÔNG

Mới đá 2 trận, Romania đã bảo đảm có vé đi tiếp, khi họ thắng Colombia 1-0 và thắng Anh 2-1 ở vòng bảng World Cup 1998. Trong khi đó, đối thủ của Romania ở loạt trận cuối cùng là Tunisia đã chắc chắn bị loại sau 2 trận thua. Phần đông giới quan sát cho rằng trận Romania - Tunisia do vậy chẳng còn gì đáng xem.

Thật ra cũng có. Người xem giật mình, sau đó bàn luận một cách thú vị khi hai đội xếp hàng ra sân. Romania xuất hiện trong trang phục toàn đỏ, viền vàng (chứ không mặc bộ đồ màu vàng truyền thống). Dù sao đi nữa, sắc vàng vẫn tràn ngập, rực rỡ, khi các tuyển thủ Romania đều đã nhuộm tóc màu vàng. Mười cái đầu vàng rực. Còn thiếu một? Vâng, đó là thủ môn Bogdan Stelea. Anh không có tóc. Quyết không để Stelea trở nên đơn côi, HLV Anghel Iordanescu quyết định cạo đầu thay vì nhuộm mái tóc vàng!

Nếu cho rằng chuyện tóc tai không có gì đáng nói trong bóng đá đỉnh cao, bạn hẳn đã sai lầm. Từng có một cuốn sách tên là Footballers Haircuts được xuất bản vào năm 2003 và nhanh chóng lọt vào hàng bestsellers. Những người xuất bản cuốn sách ấy chỉ làm mỗi một việc đơn giản là in hình những cầu thủ có kiểu tóc lạ nhất, ngộ nghĩnh nhất hoặc độc đáo nhất, qua từng thời kỳ. Tóm lại, chuyện tóc tai làm cho bóng đá, vốn đã là môn thể thao vua, càng trở nên sinh động hơn, hấp dẫn hơn.

ĐT Romania thể hiện tinh thần đoàn kết bằng cách cùng nhuộm tóc màu vàng nhưng hiệu quả thì thê thảm

Vì sao toàn đội Romania nhuộm tóc màu vàng? Đấy là yêu cầu kỳ lạ của HLV trưởng Iordanescu. Ý tưởng của ông: đây không phải là chuyện giật gân hay lập dị. Romania phải để lại một ấn tượng rõ ràng, liên quan đến tinh thần đồng đội. Toàn đội nhuộm tóc giống nhau chính là chi tiết cụ thể để thực thi yêu cầu của Iordanescu. Và cũng chính vì tinh thần ấy, Iordanescu tự quyết định cạo đầu để... sát cánh với thủ môn Stelea.

Một ý tưởng lạ, xem ra cũng không đến nỗi tồi! Thế còn hiệu quả? Khi Iordanescu chưa bắt toàn đội nhuộm tóc, Romania toàn thắng, trước các đối thủ mạnh. Trong màu tóc vàng, với ý đồ nhấn mạnh tinh thần đồng đội, Romania lại chỉ thủ hòa trước một đối thủ đã bị loại (1-1 trước Tunisia) và thua một tân binh lần đầu dự giải (0-1 trước Croatia ở vòng đấu kế tiếp). Thắng Romania ở vòng 2, Croatia thẳng tiến đến vòng bán kết, lại có Davor Suker đoạt giải vua phá lưới.

Nội dung khi không có video

Trận Chung kết

KẾT QUẢ WORLD CUP 1998


(Từ 10/6 đến 12/7/1998, tại Pháp).
- Vô địch: Pháp.
- Á quân: Brazil.
- Hạng 3: Croatia.
- Hạng 4: Hà Lan.
- Vua phá lưới: Davor Suker (Croatia, 6 bàn).
- Cầu thủ xuất sắc nhất: Ronaldo (Brazil).
- Cầu thủ trẻ xuất sắc nhất: Michael Owen (Anh)
- Thủ môn xuất sắc nhất: Fabien Barthez (Pháp)
- Đội đoạt giải phong cách: Anh và Pháp
- Đội tuyển hấp dẫn: Pháp
- Đội hình tiêu biểu
+ Thủ môn: Fabien Barthez (Pháp), Jose Luis Chilavert (Paraguay)
+ Hậu vệ: Roberto Carlos (Brazil), Marcel Desailly (Pháp), Lillian Thuram (Pháp), Frank de Boer (Hà Lan), Carlos Gamarra (Paraguay)
+ Tiền vệ: Dunga (Brazil), Rivaldo (Brazil), Michael Laudrup (Đam Mạch), Zinedine Zidane (Pháp), Edgar Davids (Hà Lan)
+ Tiền đạo: Ronaldo (Brazil), Davor Suker (Croatia), Brian Laudrup (Đan Mạch), Dennis Bergkamp (Hà Lan)

Kết quả cụ thể
Vòng bảng
Bảng A (1.Brazil, 2.Na Uy, 3.Morocco, 4.Scotland)
Brazil – Scotland: 2-1
Morocco – Na Uy: 2-2
Scotland – Na Uy: 1-1
Brazil – Morocco: 3-0
Brazil – Na Uy: 1-2
Scotland – Morocco: 0-3

Bảng B (1.Italia, 2.Chile, 3.Áo, 4.Cameroon)
Italia – Chile: 2-2
Cameroon – Áo: 1-1
Chile – Áo: 1-1
Italia – Cameroon: 3-0
Italia – Áo: 2-1
Chile – Cameroon: 1-1

Bảng C (1.Pháp, 2.Đan Mạch, 3.Nam Phi, 4.Saudi Arabia)
Saudi Arabia – Đan Mạch: 0-1
Pháp – Nam Phi: 3-0
Nam Phi – Đan Mạch: 1-1
Pháp – Saudi Arabia: 4-0
Pháp – Đan Mạch: 2-1
Nam Phi – Saudi Arabia: 2-2

Bảng D (1.Nigeria, 2.Paraguay, 3.Tây Ban Nha, 4.Bulgaria)
Paraguay – Bulgaria: 0-0
TBN – Nigeria: 2-3
Nigeria – Bulgaria: 1-0
TBN – Paraguay: 0-0
Nigeria – Paraguay: 1-3
TBN – Bulgaria: 6-1

Bảng E (1.Hà Lan, 2.Mexico, 3.Bỉ, 4.Hàn Quốc)
Hàn Quốc – Mexico: 1-3
Hà Lan – Bỉ: 0-0
Bỉ - Mexico: 2-2
Hà Lan – Hàn Quốc: 5-0
Hà Lan – Mexico: 2-2
Bỉ - Hàn Quốc: 1-1

Bảng F (1.Đức, 2.Nam Tư, 3.Iran, 4.Mỹ)
Nam Tư – Iran: 1-0
Đức – Hoa Kỳ: 2-0
Đức – Nam Tư: 2-2
Mỹ – Iran: 1-2
Mỹ – Nam Tư: 0-1
Đức – Iran: 2-0

Bảng G (1.Romania, 2.Anh, 3.Colombia, 4.Tunisia)
Anh – Tunisia: 2-0
Romania – Colombia: 1-0
Colombia – Tunisia: 1-0
Romania – Anh: 2-1
Colombia – Anh: 0-2
Romania – Tunisia: 1-1

Bảng H (1.Argentina, 2.Croatia, 3.Jamaica, 4.Nhật Bản)
Argentina – Nhật Bản: 1-0
Jamaica – Croatia: 1-3
Nhật Bản – Croatia: 0-1
Argentina – Jamaica: 5-0
Argentina – Croatia: 1-0
Nhật Bản – Jamaica: 1-2

Vòng 1/8
Italia – Na Uy: 1-0
Brazil – Chile: 4-1
Pháp – Paraguay: 1-0
Nigeria – Đan Mạch: 1-4
Đức – Mexico: 2-1
Hà Lan – Nam Tư: 2-1
Romania – Croatia: 0-1
Argentina – Anh: 2-2 (pen: 4-3)

Vòng tứ kết
Italia – Pháp: 0-0 (pen: 3-4)
Brazil – Đan Mạch: 3-2
Hà Lan – Argentina: 2-1
Đức – Croatia: 0-3

Vòng bán kết
Brazil – Hà Lan: 1-1 (pen: 4-2)
Pháp – Croatia: 2-1

Tranh hạng Ba
Hà Lan – Croatia: 1-2

Chung kết
Brazil – Pháp: 0-3

Bình luận của bạn

Sử dụng tài khoản Facebook của bạn để thêm bình luận cho bài viết. Tên, hình ảnh và thông tin cá nhân khác của bạn công khai trên Facebook sẽ xuất hiện với bình luận của bạn, và có thể được sử dụng trên nền tảng truyền thông của Báo Bóng đá Cuộc sống!

More Stories