Bóng đá Cuộc sống

Cả thế gian kính chào sự ra đời của Vua bóng đá Pele

Dĩ nhiên, đây là sự "ra đời" trên sân cỏ World Cup. Lần đầu tiên xuất hiện ở vũ hội bóng đá toàn cầu, cậu bé 17 tuổi Pele đã để lại dấu ấn sâu đậm, đã đăng quang, để rồi 12 năm sau, Pele được cả thế giới công nhận là Vua bóng đá, với 3 lần vô địch World Cup - kỳ tích độc nhất vô nhị trong suốt lịch sử.

Nội dung khi không có video

Trận chung kết Thụy Điển - Brazil

PELE VẪN LÀ PELE

Bây giờ, việc xét lại xem Pele có xứng đáng với danh hiệu "Vua bóng đá" hay không chẳng còn mới mẻ gì nữa. Người ta đã đặt vấn đề như thế kể từ thời điểm Diego Maradona kéo đội Argentina lên ngôi vô địch World Cup 1986 và vào chung kết World Cup 1990. Người ta lại đặt ra vấn đề ấy khi Lionel Messi tỏa sáng với kỳ tích 5 lần đoạt "Quả Bóng Vàng".

Dù sao đi nữa, Pele vẫn là Pele, vẫn là một tượng đài với quá nhiều chi tiết độc đáo từ trong ra ngoài sân cỏ mà suy cho cùng thì dù là Maradona, Messi, hay bất cứ siêu sao nào khác trong kỷ nguyên hiện đại đều không bao giờ có được. Dấu ấn sâu đậm mà Pele để lại khi ông lần đầu tham dự World Cup là một ví dụ.

Với một cậu bé mới 17 tuổi, lọt vào ĐTQG của một nền bóng đá lớn luôn là giấc mộng vàng. Tham dự World Cup ở độ tuổi ấy lại càng hy hữu. Vô địch World Cup ở tuổi 17, với một dấu ấn rõ ràng, thì còn hơn cả phép lạ - chỉ có đúng một trường hợp trong suốt lịch sử. Đấy chỉ có thể là Pele, tại Thụy Điển năm 1958.

Pele đi vào lịch sử với tư cách vua bóng đá bằng thành tích đáng tự hào khi mới 17 tuổi đã là nhân tố chủ chốt đưa Brazil lần đầu vô địch thế giới

Ban đầu, Pele là cầu thủ trẻ nhất từng xuất hiện ở VCK World Cup. Sau này, Norman Whiteside (Bắc Ireland, trẻ hơn vài tháng) xô ngã kỷ lục của Pele tại World Cup 1982. Nhưng kỷ lục cầu thủ trẻ nhất ghi bàn ở VCK World Cup (17 tuổi, 239 ngày), cầu thủ trẻ nhất lập hat-trick (17 tuổi, 244 ngày) và cầu thủ trẻ nhất ghi bàn trong trận chung kết (17 tuổi, 249 ngày) của Pele thì vẫn đứng vững.

Giống như thành tích ghi 13 bàn của cầu thủ Pháp Just Fontaine (cũng tại World Cup 1958 này), người ta đã xếp kỷ lục về độ tuổi trẻ mà ghi được hat-trick hoặc ghi bàn trong trận chung kết của Pele vào loại kỷ lục chắc sẽ không bao giờ bị xô ngã ở đấu trường World Cup. Trẻ đến mức, Pele tại World Cup 1958 trước sau vẫn chỉ là... một cậu bé!

VÔ ĐỐI Ở TUỔI 17 VÀ SỐ 10 ĐỊNH MỆNH

Brazil quên... đăng ký số áo trước VCK World Cup 1958, cũng không có đại diện nào có mặt để bổ sung thủ tục này khi FIFA duyệt danh sách các đội. Ai đó trong ban huấn luyện của Uruguay đã làm giúp việc điền số áo cho đội Brazil, và nhân vật ấy chơi khăm bằng cách trao chiếc áo số 10 (rất quan trọng) cho Pele.

Đâu ai nghĩ rằng Brazil sẽ tung một cậu bé 17 tuổi ra sân! Đúng là định mệnh. Rút cuộc, thật không có điều gì hợp lý hơn, khi chiếc áo số 10 nổi tiếng nhất trong lịch sử bóng đá chính là số áo của "vua bóng đá". Sau này, Diego Maradona, Zico, Michel Platini hẳn cũng vui khi họ có một "tiền bối số 10" quá xứng đáng!

Bởi chỉ trong 3 trận từ tứ kết đến chung kết, "cậu bé" Pele đã ghi 6 bàn và góp công quan trọng (chiếm hơn nửa tổng số bàn thắng của đội) đưa Brazil lên ngôi vô địch World Cup 1958.

Nhờ một sự tình cờ, Pele đã gắn cuộc đời mình với chiếc áo số 10 và đã làm rạng danh số áo huyền thoại này

Vấn đề không chỉ là thành tích ghi bàn. Tầm quan trọng của Pele đối với chức vô địch World Cup 1958 của Brazil lại càng đáng kể. Chính ông ghi bàn duy nhất ở trận tứ kết, giúp Brazil vượt qua Xứ Wales. Trước đó, sức tấn công của Brazil đã bị HLV đội Anh Winterbottom dùng chiến thuật hợp lý để vô hiệu hóa, và Xứ Wales dùng lại bài bản như thế khi gặp Brazil. Nhưng vào tứ kết thì Brazil đã dùng Pele, đấy là khác biệt quá lớn.

Cũng vậy, cú hat-trick của Pele trong trận bán kết thắng Pháp và cú đúp trong trận chung kết thắng Thụy Điển đều là đóng góp quan trọng hơn chuyện ông ghi bàn. Bây giờ, người ta vẫn hay lấy sự khác biệt về hoàn cảnh giữa các thời kỳ khác nhau để cho rằng những gì Messi hoặc Maradona làm được trong bóng đá hiện đại khó hơn những gì Pele làm được trong kỷ nguyên "mông muội" (?).

Chỉ đúng phần nào. Hãy lên YouTube xem lại động tác ghi bàn của Pele ở trận chung kết World Cup 1958 - cả 2 bàn - xem các siêu sao hiện đại có dễ ghi bàn vừa đẹp, vừa khó như Pele? Hơn nửa thế kỷ trôi qua, đấy vẫn cứ là những tác phẩm nghệ thuật, kể cả khi những pha ghi bàn như thế được dựng lại trong bối cảnh bóng đá hiện đại!

TAM TẤU VÀ MÀN DẠO ĐẦU KINH THIÊN ĐỘNG ĐỊA

Trận hòa 0-0 với Anh ở vòng bảng đã buộc Brazil thay đổi cả nhân sự lẫn cách tấn công. Phòng thay đồ của đội dậy sóng, và HLV Feola đành chào thua áp lực từ phía các cầu thủ trụ cột, nhất là tiền vệ Didi.

Họ muốn Feola xếp Pele và Garrincha vào đội hình ở trận kế tiếp. Cũng cần lưu ý: các đội chỉ được thay người khi trận đấu đang diễn ra từ World Cup 1970. Trước đó, việc chọn đội hình là cực kỳ quan trọng vì đã ra sân thì không được thay người nữa.

Vừa "chào sân" trong trận gặp Liên Xô, Garrincha đã làm cả cầu trường kinh ngạc bởi pha đi bóng dọc biên dũng mãnh, kết thúc bằng cú dứt điểm dội cột, làm cả hàng thủ đối phương như hóa đã. Chỉ vài chục giây sau đó, Garrincha đã lặp lại màn tra tấn, nhưng ông không sút mà chuyền cho Pele. Lại là một cú dứt điểm dội cột.

Cùng với anh bạn thân Garrincha và ngôi sao Vava (bìa phải), Pele tạo thành tam tấu đáng sợ của Brazil khiến thế giới choáng váng bằng 3 phút "dạo đầu" kinh hoàng nhất trong lịch sử World Cup

Thế rồi, khi các hậu vệ Liên Xô hoảng loạn, không biết làm gì để đối phó với cặp Garrincha - Pele, thì sóng gió lại nổi lên, và Vava ghi bàn ngay phút thứ 3. Đấy là 3 phút "dạo đầu" kinh hoàng nhất trong lịch sử World Cup, với 2 cú sút dội cột và 1 bàn thắng, từ 3 ngôi sao tấn công khác nhau! Kể từ đó, Brazil không bao giờ thua khi Pele và Garrincha cùng xuất hiện trong đội hình.

Như vừa nêu trên, Brazil còn có Garrincha và Vava chơi rất hay tại World Cup 1958. Họ còn có Didi là cầu thủ xuất sắc nhất giải. Hoặc có Nilton Santos, làm cả thế giới biết rằng hóa ra hậu vệ vẫn có thể là một ngôi sao tấn công!

Ngay trận đầu tiên, người ta phải há hốc mồm kinh ngạc khi thấy HLV Feola chạy theo Nilton Santos dọc đường biên, hét toáng lên để nhắc cầu thủ này chuyền bóng. Nhưng Nilton Santos cứ đi bóng mãi, lừa mãi, cho đến khi pha bóng kết thúc bằng cú sút tung lưới đội Áo! Với một đội hình như thế, làm sao Brazil có thể... không vô địch World Cup 1958?

Nội dung khi không có video

Trận bán kết với cú hat-trick của Pele vào lưới ĐT Pháp


LẦN ĐẦU TIÊN QUÁ ĐỈNH CỦA BRAZIL

So với điều lệ "kỳ dị" của 2 VCK trước đó, World Cup 1958 tuy có khá hơn nhưng cũng không tránh khỏi tai tiếng. Và cũng như trước, điều lệ của World Cup 1958 không bao giờ được dùng lại lần nữa. Nét mới của VCK này là tuy cách đá vòng tròn ở vòng bảng đã chuẩn, nhưng cách phân biệt các đội đồng điểm lại kỳ lạ.

Nếu 2 đội đầu bảng đồng điểm (đều được đi tiếp), thì ngôi thứ được phân định theo thương số (chứ không phải hiệu số) bàn thắng/bại. Nếu đội thứ 2 và đội thứ 3 đồng điểm thì đôi bên đá play-off, nếu vẫn hòa thì đội có thương số bàn thắng/bại cao hơn được đi tiếp.

Điều lệ được bàn lại ngay trong giải! FIFA thông báo sau loạt trận đầu tiên: dùng thương số bàn thắng/bại quyết định luôn mọi vấn đề (bỏ các trận play-off như đã thông báo trước giải, để tránh tình trạng mệt mỏi cho đội phải đá play-off). Thụy Điển phản đối: không ai đã chơi bóng rồi mới quyết định điều lệ. Thế là cách đá play-off lại được giữ nguyên. Thực chất, nước chủ nhà muốn có thêm tiền bán vé và quảng cáo nhờ các trận play-off!

Lần đầu vô địch World Cup, Brazil cho cả thế giới thấy tầm vóc của 1 cường quốc sẽ mãi thống trị giải đấu số 1 hành tinh

Rút cuộc, Bắc Ireland (thương số 4/5) đi tiếp nhờ thắng trong trận play-off với Tiệp Khắc (thương số 8/4). Xứ Wales (thương số 2/2) đi tiếp nhờ thắng trong trận play-off với Hungary (thương số 6/3).

Đây là kỳ World Cup duy nhất trong lịch sử mà 4 đại diện của Vương quốc Anh đều lọt vào VCK. Anh vẫn được đánh giá cao nhất, nhưng đội này lập tức suy yếu vì mất các hảo thủ M.U trong tai nạn hàng không ở Munich. Họ dừng chân ngay sau vòng bảng.

Trong khi đó, Bắc Ireland bất ngờ loại Italia để lọt vào VCK. Rồi họ lại tiến xa dù nằm chung bảng với Đức, Tiệp Khắc và Argentina. Xứ Wales thời ấy mạnh nhờ huyền thoại John Charles, cũng vào tứ kết. Scotland tuy thắng được TBN ở vòng loại nhưng chỉ xếp cuối vòng bảng do thua sút so với Pháp và Nam Tư. Giống như đội Anh, Hungary cũng suy yếu hẳn do "đội bóng vàng" đã tan rã sau biến cố chính trị 1956, không còn Kocsis, Puskas, Czibor.

Đức, Thụy Điển, Pháp và Brazil lần lượt thắng Nam Tư, Liên Xô, Bắc Ireland và Xứ Wales ở vòng tứ kết. Sau đó, Thụy Điển lại thắng Đức 3-1 để vào chung kết - lần duy nhất trong lịch sử tham dự World Cup của đội tuyển này. Brazil thắng Pháp 5-2 ở bán kết, rồi lặp lại chiến thắng 5-2 trước chủ nhà Thụy Điển trong cuộc quyết đấu cuối cùng, lần đầu tiên lên ngôi vô địch World Cup.

Đây là kỳ World Cup có số bàn thắng ở trận chung kết nhiều nhất; đội vô địch ghi bàn nhiều nhất trong trận chung kết; cầu thủ ghi bàn trẻ nhất trong trận chung kết (Pele của Brazil - 17 tuổi, 249 ngày) và cầu thủ ghi bàn già nhất trong trận chung kết (Nils Liedholm của Thụy Điển - 35 tuổi, 263 ngày).

Có Raymond Kopa tuyệt vời trong vai trò kiến thiết và Just Fontaine đi vào huyền thoại với kỷ lục ghi 13 bàn ở VCK, Pháp xứng đáng với danh hiệu đệ tam anh hào. Họ thắng 6-3 trong trận tranh hạng 3 trước một tuyển Đức vốn đã suy yếu so với World Cup 1954.

MỘT KỶ LỤC TRƯỜNG TỒN

Các kỷ lục ra đời trong thế giới thể thao để làm gì? Câu trả lời: để... bị xô ngã. Nhưng đến tận bây giờ, 56 năm sau khi người ta công kênh Just Fontaine trên vai, kỷ lục kỳ diệu mà ông vừa thiết lập ở thời điểm ấy vẫn đứng vững. Đấy có thể là một kỷ lục mãi mãi.

Trước khi tham dự World Cup 1958 trong thành phần đội Pháp, Fontaine chỉ được gọi vào đội tuyển 5 lần trong suốt 5 năm. Ông quả đã lập được hat-trick ngay trong lần đầu khoác áo ĐTQG, nhưng đấy là trận thắng Luxembourg 8-0, giá trị chỉ hơn một cữ tập, với cả 11 cầu thủ Pháp đều mới lần đầu khoác áo đội tuyển.

Suốt 53 tháng liền trước World Cup, Fontaine chỉ ghi 1 bàn cho ĐTQG. Khi ấy, tiền đạo số 1 của Pháp là ngôi sao Roger Piantoni. Cả Fontaine lẫn Rene Bliard đều được HLV Paul Nicolas hứa cho ra sân. Thế rồi, Bliard chấn thương trong một trận đấu tập tại Thụy Điển, phải về nước. Và cơ hội đến với Fontaine.

Cho đến bây giờ, kỷ lục ghi 13 bàn trong 1 VCK của Just Fontaine vẫn chưa thể bị phá và đấy có thể là một kỷ lục mãi mãi

Ngay trận ra quân, Pháp đã thắng Paraguay 7-3 (sau khi bị dẫn 2-3). Raymond Kopa tỏa sáng với các đường chuyền tuyệt vời để Fontaine lao đến ghi bàn. Thời ấy, người ta còn chưa nghĩ ra vai trò libero, hậu vệ cũng chưa biết cách bọc lót. Fontaine có một hat-trick.

Pháp thua Nam Tư 2-3 ở trận kế tiếp, nhưng cả 2 bàn đều do Fontaine ghi được. Kế đến là 1 bàn trong trận thắng Scotland 2-1 để vào tứ kết, và 2 bàn trong trận tứ kết thắng Bắc Ireland 4-0. Pháp thua Brazil 2-5 ở vòng bán kết, với Fontaine có thêm 1 bàn.

Như vậy, ông đã ghi 9 bàn trong 5 trận. Vẫn còn kém 2 bàn so với kỷ lục ghi 11 bàn của Sandor Kocsis (Hungary) tại World Cup 1954. Mục tiêu đề ra trong trận tranh hạng 3 với Đức là một hat-trick để phá kỷ lục. Thật kỳ diệu: cuối cùng, Fontaine ghi đến 4 bàn giúp Pháp thắng 6-3.

Thế là kỷ lục ghi 13 bàn trong một VCK World Cup được Fontaine thiết lập tại Goteborg. Kỷ lục ấy còn có thể cao hơn nữa. Fontaine có 2 cú sút dội xà trong trận gặp Scotland. Ông lại nhường cho Kopa đá quả phạt đền trong trận gặp Đức, ở thời điểm Fontaine mới có 10 bàn và cần thêm 1 bàn để bắt kịp kỷ lục của Kocsis!

Hai lần gãy chân trong năm 1960 khiến Fontaine phải chia tay đội Pháp ở tuổi 27. Tổng cộng, ông ghi đến 30 bàn chỉ trong 21 lần khoác áo ĐTQG, 21 bàn trong 10 trận đấu chính thức.

Nội dung khi không có video

13 bàn thắng của vua phá lưới Fontaine

TỶ SỐ "ĐÁNG GHÉT NHẤT" XUẤT HIỆN NHƯ THẾ NÀO?

Ngày 11/6/1958, Brazil gặp Anh trong loạt trận thứ 2 của bảng 4 ở VCK World Cup. Trước đó, Brazil thắng Áo 3-0 ở trận ra quân, và đấy là trận đấu thứ 17 của đội bóng không bao giờ vắng mặt tại đấu trường World Cup này. Brazil ghi tổng cộng 49 bàn trong 17 trận ấy. Họ chưa bao giờ ra sân mà không ghi bàn.

Tại Thụy Điển, ai cũng háo hức chờ xem tài nghệ của Didi - tiền vệ danh tiếng, rất giỏi trong khâu kiến tạo bàn thắng, lại được xem là cầu thủ đầu tiên nâng cú sút phạt trực tiếp lên hàng nghệ thuật.

Thế còn đội Anh? Trên đường đến Thụy Điển, họ ghi những 15 bàn chỉ trong 4 trận vòng loại. Vẫn như mọi khi, đội tuyển đến từ quê hương bóng đá luôn được đánh giá cao, dù đây chỉ mới là lần thứ 3 đội Anh tham dự World Cup.

Dù được chờ đợi là 1 trận cầu mãn nhãn nhiều bàn thắng nhưng 2 đội nổi tiếng về tấn công là Anh và Brazil lại mang đến trận đấu có tỷ số hòa 0-0 đầu tiên trong lịch sử các VCK World Cup

Mà cũng chẳng riêng gì Anh hay Brazil. 104 trận đấu đã trôi qua trong suốt lịch sử 28 năm kể từ khi kỳ World Cup đầu tiên khai diễn vào năm 1930, làm gì có chuyện trận đấu khép lại mà không có ai ghi bàn. Thời ấy, tỷ số 0-0 gần như chỉ tồn tại trên lý thuyết. Đa số các hãng cá cược đều không đưa tỷ số này vào biểu giá cá cược World Cup 1958.

HLV Winterbottom chỉ đạo các tuyển thủ Anh phải bằng mọi cách vô hiệu hóa Didi. Billy Wright và đồng đội đã hoàn thành nhiệm vụ. Nhưng để làm tốt phần việc khó khăn ấy, đội tuyển Anh cũng đành hy sinh nhiệm vụ tấn công của họ. Thế là hàng công của đôi bên đều bế tắc.

Cũng cần nói thêm: bóng đá hồi ấy chưa có luật thay người. Và tỷ số 0-0 xuất hiện lần đầu tiên ở đấu trường World Cup, trước sự kinh ngạc của hơn 40.000 khán giả Goteborg, những người đến sân chỉ để chờ xem hai đội tuyển cực kỳ nổi tiếng thi nhau ghi bàn!

Trận hòa không bàn thắng "kỳ lạ" ấy dù sao cũng dẫn đến một hệ quả tuyệt vời. Brazil thay đổi đội hình trong trận kế tiếp. Lần đầu tiên, sân cỏ World Cup xuất hiện hai cái tên lạ lẫm, trong hàng công Brazil. Đó là... Pele và Garrincha. Khỏi nói cũng biết, phần tiếp theo của câu chuyện là cả một lịch sử!

KẾT QUẢ WORLD CUP 1958


(Từ 8/6 đến 29/6/1958, tại Thụy Điển)
- Vô địch: Brazil.
- Á quân: Thụy Điển.
- Hạng 3: Pháp.
- Hạng 4: Đức.
- Vua phá lưới: Just Fontaine (Pháp, 13 bàn).
- Cầu thủ trẻ xuất sắc nhất: Pele

Kết quả cụ thể
Bảng 1 (1.Tây Đức, 2.Bắc Ireland, 3.Tiệp Khắc, 4.Argentina)
Argentina – Tây Đức: 1-3
Bắc Ireland – Tiệp Khắc: 1-0
Tây Đức – Tiệp Khắc: 2-2
Argentina – Bắc Ireland: 3-1
Tây Đức – Bắc Ireland: 2-2
Tiệp Khắc – Argentina: 6-1

Do bằng điểm nhau nên Bắc Ireland và Tiệp Khắc đấu thêm một trận play-off
Bắc Ireland – Tiệp Khắc: 2-1

Bảng 2 (1.Pháp, 2.Nam Tư, 3.Paraguay, 4.Scotland)
Pháp – Paraguay: 7-3
Nam Tư – Scotland: 1-1
Nam Tư – Pháp: 3-2
Paraguay – Scotland: 3-2
Pháp – Scotland: 2-1
Paraguay – Nam Tư: 3-3

Bảng 3 (1.Thụy Điển, 2.Xứ Wales, 3.Hungary, 4.Mexico)
Thụy Điển – Mexico: 3-0
Hungary – Xứ Wales: 1-1
Mexico – Xứ Wales: 1-1
Thụy Điển – Hungary: 2-1
Thụy Điển – Xứ Wales: 0-0
Hungary – Mexico: 4-0

Do bằng điểm nhau nên Xứ Wales và Hungary đấu thêm một trận play-off
Xứ Wales – Hungary: 2-1

Bảng 4 (1.Brazil, 2.Liên Xô, 3.Anh, 4.Áo)
Brazil – Áo: 3-0
Liên Xô – Anh: 2-2
Brazil – Anh: 0-0
Liên Xô – Áo: 2-0
Anh – Áo: 2-2
Brazil – Liên Xô: 2-0

Do bằng điểm nhau nên Liên Xô và Anh đấu thêm một trận play-off
Liên Xô – Anh: 1-0

Vòng tứ kết
Brazil – Xứ Wales: 1-0
Pháp – Bắc Ireland: 4-0
Thụy Điển – Liên Xô : 2-0
Tây Đức – Nam Tư : 1-0

Vòng bán kết
Brazil – Pháp: 5-2
Thụy Điển – Tây Đức: 3-1

Tranh hạng Ba
Pháp – Tây Đức: 6-3

Chung kết
Brazil – Thụy Điển: 5-2

Bình luận của bạn

Sử dụng tài khoản Facebook của bạn để thêm bình luận cho bài viết. Tên, hình ảnh và thông tin cá nhân khác của bạn công khai trên Facebook sẽ xuất hiện với bình luận của bạn, và có thể được sử dụng trên nền tảng truyền thông của Báo Bóng đá Cuộc sống!

More Stories