Bóng đá Cuộc sống

Thế giới xót thương cho “Đội Bóng Vàng” Hungary

Đành rằng thua Đức trong trận chung kết World Cup 1954 là bất ngờ quá lớn, khiến “Đội Bóng Vàng” Hungary trắng tay. Nhưng số phận của những Puskas, Kocsis, Czibor, Hidegkuti... nghiệt ngã không chỉ ở trận thua ấy. Cả một thế hệ xuất sắc và đồng đều do HLV Gusztav Sebes gầy dựng rút cuộc chỉ được nhớ đến như một đoàn quân trắng tay, vì quá nhiều chi tiết trớ trêu khác của lịch sử - không chỉ gồm lịch sử bóng đá.

Nội dung khi không có video

Đội bóng Vàng Hungary

“ĐỘI BÓNG VÀNG” VÔ ĐỐI NHƯ THẾ NÀO?

Từ năm 1950 đến năm 1956, đội tuyển Hungary thi đấu 50 trận, với thành tích xưa nay không có đội tuyển nào khác theo kịp: thắng 42, hòa 7, thua 1. Tỷ lệ thắng 91% trong một giai đoạn kéo dài 6 năm là một kỷ lục ở làng cầu quốc tế. Từ tháng 4/1949 đến tháng 6/1957, Hungary ghi bàn trong 73 trận liên tiếp. Đấy cũng là một kỷ lục khó phá.

Trong vòng 4 năm và 1 tháng (6/1950 đến 7/1954), Hungary bất bại, đấy cũng là kỷ lục, tính từ đầu thế kỷ 20 trở đi. Với 84 bàn thắng chỉ trong 85 lần khoác áo đội tuyển, Ferenc Puskas là cây làm bàn số 1 thế giới ở tầm ĐTQG trong thế kỷ 20. Puskas lại cùng Sandor Kocsis làm nên cặp bài trùng huyền thoại, với kỷ lục ghi 159 bàn cho ĐTQG...

Ở cuộc chạm trán lịch sử trên sân Wembley vào năm 1953 mà báo chí Anh gọi là "trận đấu của thế kỷ", Hungary thắng đậm 6-3, và thắng theo hình ảnh hủy diệt (4-1 sau 27 phút). Ở trận chung kết Cúp Trung Âu 1953, Hungary đè bẹp Italia với tỷ số 3 bàn không gỡ. Rồi họ thắng Anh 7-1 trong trận đấu vốn được sắp xếp để "quê hương bóng đá" phục thù.

“Đội Bóng Vàng” Hungary từng lập vô số kỷ lục về tỷ lệ thắng, chuỗi bất bại hay số bàn thắng ghi được trong giai đoạn đầu thập niên 1950

Sau khi trở thành đội đầu tiên ngoài Vương quốc Anh chiến thắng ngay tại Wembley, Hungary lại trở thành đội đầu tiên thắng Uruguay ở trận địa World Cup. Tại World Cup 1954, Hungary toàn thắng 2 trận vòng bảng, ghi đến... 17 bàn, một trong hai trận ấy là thắng Đức 8-3. Trước khi tái ngộ Đức ở trận chung kết của kỳ World Cup ấy, Hungary thắng cả Brazil lẫn Uruguay, ghi đến 4 bàn vào lưới mỗi đội, tổng cộng là 25 bàn trong 4 trận đấu...

Tóm lại, nếu chỉ dùng những con số để nói về sức mạnh của đội tuyển Hungary trong những năm trước và sau World Cup 1954, người ta sẽ có cảm giác nhàm chán, hoặc giả nghĩ rằng đấy là thời kỳ bóng đá đỉnh cao hãy còn mông muội, nên Puskas và đồng đội mới ghi bàn dễ như vậy. Tất nhiên, không phải như vậy. Cả thế giới ngưỡng mộ Hungary, gọi đấy là "Đội Bóng Vàng", còn vì những nguyên nhân quan trọng khác.

Chiến thuật tiên tiến là một trong những chi tiết quan trọng nhất. HLV Sebes không chỉ nghĩ ra sơ đồ chiến thuật mới trong thời kỳ mà cả thế giới còn đang ngưỡng mộ sơ đồ WM. Cái mới của ông còn mang tính đột phá, rất sáng tạo và có cả triết lý nữa.

Có 3 điều quan trọng mà HLV Sebes đi trước thời đại. Thứ nhất, ông khuyến khích các cầu thủ chơi theo nhiều vai trò khác nhau - 20 năm trước khi Hà Lan gây tiếng vang bằng thứ "bóng đá tổng lực" nổi tiếng, mà thực chất Sebes đã nghĩ ra một phần. Thứ hai, ông quản lý ĐTQG theo mô hình của một CLB, làm các thành viên hiểu nhau cả trong lẫn ngoài sân cỏ. Cuối cùng dĩ nhiên là đấu pháp. Ông kéo lùi trung phong cắm về khu giữa sân, khiến hậu vệ đối phương không biết phải kèm người thế nào cho đúng cách. 60 năm đã trôi qua, cách dùng tiền đạo lùi vẫn còn phổ biến trong bóng đá đỉnh cao, đủ biết cách cầm quân của HLV Sebes ngày xưa có giá trị như thế nào.

THUA MỘT TRẬN, TRẮNG TAY TOÀN CỤC

Tiếc thay, trận thua duy nhất trong suốt 6 năm của "đội bóng vàng" Hungary lại chính là trận đấu quan trọng nhất trên đời: trận chung kết World Cup 1954, như mọi người đã biết. Bây giờ, người ta nói rằng đội bóng của HLV Sepp Herberger vô địch World Cup 1954 nhờ những chiếc đinh giày mà nhà tài trợ ruột của họ là hãng Adidas nghĩ ra như một phát minh vĩ đại (các tuyển thủ Đức có thể gắn hoặc không gắn đinh vào giày, tùy theo điều kiện mặt sân, và đấy là một ưu thế quan trọng). Nghe cũng hay. Nhưng, thế sao Đức thua Hungary đến 3-8 ở vòng bảng?

Có chút bí ẩn, khi sau này người ta công bố những chiếc xi ranh tìm được trong phòng thay đồ của Đức. Vô nghĩa, bởi nghi vấn doping mãi mãi chỉ là nghi vấn. Hungary còn có thể thua vì một vài tình huống tranh cãi thường thấy, như bàn gỡ 2-2 của Helmut Rahn cho Đức có thể đã phạm luật, hoặc Ferenc Puskas có thể chưa việt vị khi ông bị phủ nhận bàn gỡ 3-3 cho Hungary.

Chứng cớ qua phim, ảnh đều không rõ ràng. Nhưng thật ra, đấy cũng đều là những chi tiết không có giá trị (dù sai đi nữa, trọng tài vẫn có quyền sai). Tóm lại, Hungary đã bất ngờ thua Đức 2-3 ở trận chung kết World Cup 1954, sau khi dẫn trước 2 bàn, và sau khi đã thắng Đức 8-3 ở vòng bảng. Mọi chuyện đều có thể xảy ra trong môn bóng đá, kể cả... phép lạ! Và họ trắng tay.

Dù long lanh như thế nhưng chỉ 1 trận thua trong trận đấu quan trọng nhất, trận chung kết World Cup 1954, Hungary mãi được ghi nhận như 1 bi kịch thuộc hàng lớn nhất lịch sử

Trong nửa đầu thập niên 1950, chưa có giải đấu EURO, nghĩa là "Đội Bóng Vàng" Hungary... chẳng có gì khác ngoài cơ hội duy nhất tại World Cup 1954 - cơ hội mà họ đã bỏ lỡ một cách quá đáng tiếc. Khi ấy, cũng chưa có cúp C1 châu Âu/Champions League để các tuyển thủ Hungary trong màu áo Honved hoặc MTK gây một tiếng vang "chính thức", và chưa có giải thưởng "Quả Bóng Vàng" để người ta tôn vinh Puskas, Hidegkuti hay Kocsis.

Tất cả đều sẽ lần lượt xuất hiện, chỉ vài năm sau đó. Nhưng biến cố chính trị xảy ra vào năm 1956 đã làm cho "Đội Bóng Vàng" tan rã hoàn toàn, ngay khi các thành viên đang ở đỉnh cao phong độ. Họ trở thành đội bóng "lưu vong", đi du đấu khắp nơi để kiếm tiền và để... chờ thời. Họ bị treo giò, vì một hoàn cảnh mà họ hoàn toàn không có lỗi gì. Cuối cùng, tất cả tan đàn xẻ nghé. Puskas "làm lại từ đầu" ở Real Madrid, nơi ông có một sự nghiệp sáng chói (trong độ tuổi 31-39). Czibor và Kocsis cũng thành công như thế ở Barcelona. Hidegkuti và Bozsik về Hungary làm HLV...

Giả sử họ vẫn là một tập thể gắn bó, và giả sử không xảy ra biến cố 1956? Giả sử EURO ra đời sớm hơn chỉ khoảng chục năm? Lịch sử bóng đá chắc chắn sẽ khác.

Nội dung khi không có video

Trận tứ kết Hungary – Brazil


THỂ THỨC THI ĐẤU KỲ QUẶC & CHỨC VÔ ĐỊCH BẤT NGỜ CỦA ĐT ĐỨC

Có rất nhiều thể thức thi đấu khác nhau được áp dụng trong hơn 80 năm, với 20 kỳ World Cup đã qua. Dĩ nhiên, những thể thức tuy rắc rối nhưng chẳng có gì hấp dẫn sẽ lập tức chìm vào quên lãng. World Cup 1954 là một trường hợp như vậy.

Cũng có vòng bảng, với con số tròn trịa 4 đội/bảng, nhưng mỗi bảng lại chỉ gồm 4 trận: 2 đội hạt giống lần lượt gặp 2 đội không phải hạt giống. Ngay từ vòng bảng, đã không có trận hòa sau 90 phút (phải đá thêm 2 hiệp phụ, nếu vẫn không phân thắng bại thì đấy mới là trận hòa). Nếu 2 đội đầu bảng (được đi tiếp) đồng điểm thì sẽ... bốc thăm để phân ngôi thứ. Nếu đội số 2 và đội số 3 đồng điểm thì đá play-off xem đội nào được vào tứ kết.

Rút cuộc, bảng nào cũng gặp vấn đề. Hai bảng phải bốc thăm để xác định đội đầu bảng, còn 2 bảng khác phải đá play-off để xác định đội đi tiếp. Trong 2 trận play-off thì các đội không được FIFA chọn làm hạt giống đều thắng đậm (Đức thắng Thổ Nhĩ Kỳ 7-2 và Thụy Sỹ thắng Italia 4-1).

ĐT Đức lần đầu vô địch thế giới nhờ vào thể thức thi đấu kỳ lạ và khá nhiều yếu tố may mắn

Đến đây, lại phải nhắc một chi tiết "kỳ dị" khác trong thể thức. Bốn đội đầu bảng được dồn cả vào một nhánh khi chia cặp cho vòng tứ kết, 4 đội còn lại nằm chung một nhánh, để đảm bảo trận chung kết sẽ gồm một đội đứng đầu và một đội về nhì ở vòng bảng!

Tùy theo quan điểm mà người ta chọn đâu là cú bất ngờ lớn nhất trong lịch sử World Cup. Chỉ có thể nói chắc một điều: chức vô địch World Cup đầu tiên trong lịch sử bóng đá Đức là một trong những bất ngờ như vậy. Trên cả bất ngờ, đấy là một phép lạ!

Chẳng có gì lạ khi Đức thua Hungary đến 3-8 ở vòng bảng. Đội bóng của HLV Sepp Herberger đi tiếp sau khi thắng TNK ở loạt play-off. Và do là đội nhì bảng, Đức đã tránh được các đối thủ mạnh như Uruguay, Anh, Brazil, Hungary trong các giai đoạn tứ kết, bán kết. Họ lần lượt vượt qua Nam Tư và Áo để lại tái ngộ Hungary trong trận chung kết (riêng trận thắng Áo ở bán kết có tỷ số đến 6-1, cũng đủ để ta hình dung hành trình của Đức dễ dàng như thế nào).

Ở nhánh trên, Hungary đụng độ Brazil ngay trận knock-out đầu tiên, coi như chung kết sớm, và "Đội Bóng Vàng" Hungary đã hạ knock-out đối thủ theo cả nghĩa bóng lẫn nghĩa đen. Vào bán kết, Hungary phải đợi đến hiệp phụ mới thắng nổi Uruguay. Cũng cần lưu ý: tính tổng thành tích cho đến hết kỳ World Cup 1954 thì Uruguay vẫn là đội bóng số 1 ở đấu trường World Cup.

Tái ngộ ở trận chung kết, Puskas và Czibor ghi liền 2 bàn, giúp Hungary dẫn trước 2-0 chỉ trong vòng 8 phút đầu. Nhưng Max Morlock và Helmut Rahn cũng nhanh chóng cân bằng tỷ số 2-2 sau phút 18. Đến khi trận đấu chỉ còn 6 phút thì Rahn trở thành người hùng với bàn ấn định chiến thắng 3-2 cho Đức.

Sự vượt trội về thể lực của các cầu thủ Đức kéo theo những cái lợi khác về tinh thần, kỷ luật chiến thuật và mức độ tập trung. Đấy là điều không còn bàn cãi. Nhưng các cầu thủ Đức ưu việt như vậy nhờ họ đã được chích methamphetamine, như một nghi vấn bùng nổ vào năm 2010? Đấy là tranh cãi vô nghĩa. Đức lên ngôi vô địch World Cup 1954, và từ đó mãi mãi là một cường quốc bóng đá.

Nội dung khi không có video

Trận Chung kết

KHI NGHỆ SĨ TRỞ THÀNH VÕ SĨ

Một cách không chính thức, trận tứ kết Hungary - Brazil tại World Cup 1954, được ghi nhận là trận đấu bạo lực nhất trong lịch sử World Cup. Trớ trêu ở chỗ, đấy chính là trận đấu giữa 2 ứng cử viên vô địch sáng giá nhất giải!

Trọng tài Anh Arthur Ellis "chỉ" phất thẻ đỏ 3 lần, thêm vào đó là 4 thẻ vàng, 2 lần quyết định phạt đền và thổi còi trong 42 tình huống phạm lỗi khác. Nhưng chúng ta đang nói về bóng đá trong thập niên 1950. Khoảng 4 thập kỷ sau đó, FIFA mới bắt đầu "siết" luật để trừng phạt lối đá thô bạo. Những pha phạm lỗi đầy ác ý nhưng không lãnh thẻ (theo luật cũ) ở trận này nhiều đến mức không thống kê được.

"Đội Bóng Vàng" Hungary đã vang danh thế giới khi họ trở thành đội bóng đầu tiên ở châu Âu (lục địa) thắng Anh ngay tại "thánh địa" Wembley vào tháng 11/1953. Thua 3-6, Anh hẹn tái đấu tại Budapest vài tháng sau đó và lại tiếp tục thảm bại 1-7. Có lẽ hàng loạt mỹ từ mà báo chí châu Âu viết về đội Hungary của những Puskas, Hidegkuti, Kocsis, Czibor đã khiến đội tuyển Brazil "tự ái".

Dù là 2 đội bóng mang phong cách thi đấu đẹp mắt nhưng trận đấu giữa Hungary và Brazil lại trở thành 1 trận cầu đầy bạo lực

Chỉ sau 4 phút, Nandor Hidegkuti đã mở tỷ số cho Hungary trong một pha bóng mà anh bị đối phương kéo đến rách quần. Sau khi ra ngoài thay quần, Hidegkuti lại tạt bóng để Sandor Kocsis ghi bàn. Thua đến 0-2 chỉ sau 7 phút, đội bóng nổi tiếng về lối đá đẹp ở Nam Mỹ lập tức tỏ rõ thái đội "ăn thua đủ", kể cả khi họ có bóng lẫn không có bóng. Hungary cũng sẵn sàng trả đũa, và một Ellis hoàn toàn mất khả năng kiểm soát trận đấu chỉ có thể đưa ra hình phạt đối với những gì ông nhìn thấy.

Còn có vô số tình huống chém đinh chặt sắt sau lưng trọng tài. Boszik (Hungary), Nilton Santos và Humberto Tozzi (Brazil) bị đuổi. HLV Brazil vào sân phản ứng. Djalma Santos rượt Czibor chạy vòng quanh sân. Ký giả cũng tràn vào sân ghi nhận các tình huống nóng bỏng. Mỗi lần như thế, cảnh sát phải vất vả lắm mới vãn hồi được trật tự. Trận đấu hỗn loạn đến mức có cả tình huống nhà báo và cảnh sát choảng nhau!

Ngôi sao Ferenc Puskas của Hungary ngồi ngoài vì chấn thương, nhưng ông vẫn kịp ném chai nước vào một cầu thủ Brazil. Hay ngược lại, Puskas bị ném? Không kiểm chứng được. Cũng vậy, người ta không kiểm chứng được ai hành hung ai khi phòng thay đồ của đội Hungary bị mất điện, và sau khi có điện trở lại thì cầu thủ đôi bên đều đã đổ máu!

Chung cuộc, Hungary thắng 4-2. Sau trận đấu, báo chí nước này gọi đội tuyển nước kia là "những kẻ man rợ trên sân cỏ", và họ tiếp tục nguyền rủa đối phương như thế trong suốt nhiều năm sau đó!

WORLD CUP CỦA NHỮNG CƠN MƯA GÔN

Bạn có nghĩ ra hoàn cảnh một đội thủng lưới đến 14 bàn mà vẫn vô địch World Cup? Vâng, đội Đức đã lên ngôi vô địch World Cup 1954 trong hoàn cảnh như vậy. Tuy thủng lưới 14 bàn, nhưng Đức lại ghi đến 25 bàn chỉ trong 6 trận. Đấy chính là nhà vô địch World Cup ghi bàn nhiều nhất xưa nay. Nhưng, số bàn thắng của Đức tại World Cup 1954 vẫn không bằng á quân Hungary - đội ghi đến 27 bàn chỉ trong 5 trận. Và Hungary chính là đội đang giữ kỷ lục ghi bàn nhiều nhất ở một VCK World Cup.

Còn có nhiều kỷ lục khác liên quan đến việc ghi bàn tại World Cup 1954. Và do vậy, không có gì lạ khi bản thân giải này giữ luôn kỷ lục về tỷ lệ ghi bàn cao nhất trong lịch sử World Cup (bình quân 5,38 bàn/trận).

Áo thắng Thụy Sỹ 7-5 ở vòng tứ kết. Đấy chính là trận đấu có số bàn thắng nhiều nhất trong các VCK World Cup xưa nay. Lạ ở chỗ, trận đấu có số bàn thắng kỷ lục lại diễn ra giữa hai đội bóng vốn chỉ nổi tiếng về phòng ngự. Dẫn dắt Thụy Sỹ khi ấy chính là HLV huyền thoại Karl Rappan - cha đẻ của lối phòng ngự "cài then cửa" mà sau này Calcio phát triển thành lối chơi Catenaccio nổi tiếng.

World Cup 1954 ghi nhận tỷ lệ bàn thắng cao nhất lịch sử với những trận đấu có tỷ số cách biệt như trận Hungary thắng Nam Triều Tiên 9-0

Tuy nổi tiếng về phòng ngự, nhưng Thụy Sỹ lại dẫn đến 3-0, bằng các bàn thắng liên tiếp trong vòng 4 phút (phút 16 đến phút 19). Càng lạ khi Áo thua trước 0-3 mà vẫn thắng lại 5-4 ngay trong hiệp 1, rồi thắng chung cuộc 7-5.

Kỷ lục thắng ngược sau khi thua trước 0-3 của Áo chỉ bị BĐN bắt kịp (chứ vẫn không xô ngã) trong trận gặp Bắc Triều Tiên tại World Cup 1966. Trận Hungary - Nam Triều Tiên (nay là Hàn Quốc) tại World Cup 1954 thì giữ kỷ lục về tỷ số đậm nhất: 9-0. Sau này, Nam Tư thắng Zaire 9-0 tại World Cup 1974 và Hungary thắng El Salvador 10-1 tại World Cup 1982. Nhưng kỷ lục về tỷ số đậm đà của trận Hungary - Nam Hàn cũng chỉ bị bắt kịp, chứ chưa bị xô ngã.

KẾT QUẢ WORLD CUP 1954


(Từ 16/6 đến 4/7/1954, tại Thụy Sỹ)
- Vô địch: Đức.
- Á quân: Hungary.
- Hạng 3: Áo.
- Hạng 4: Uruguay.
- Vua phá lưới: Sandor Kocsis (Hungary, 11 bàn).

Kết quả cụ thể
Bảng 1 (1.Brazil, 2.Nam Tư, 3.Pháp, 4.Mexico)
Brazil – Mexico: 5-0
Nam Tư – Pháp: 1-0
Brazil – Nam Tư: 1-1
Pháp – Mexico: 3-2

Bảng 2 (1.Hungary, 2.Tây Đức, 3.Thổ Nhĩ Kỳ, 4.Hàn Quốc)
Tây Đức – TNK: 4-1
Hungary – Hàn Quốc: 9-0
Hungary – Tây Đức: 8-3
TNK – Hàn Quốc: 7-0

Do bằng điểm nhau nên CHLB Đức và Thổ Nhĩ Kỳ đấu thêm một trận.
Tây Đức – TNK: 7-2

Bảng 3 (1.Uruguay, 2.Áo, 3.Tiệp Khắc, 4.Scotland)
Uruguay – Tiệp Khắc: 2-0
Áo – Scotland: 1-0
Uruguay – Scotland: 7-0
Áo – Tiệp Khắc: 5-0

Bảng 4 (1.Anh, 2.Thụy Sỹ, 3.Italia, 4.Bỉ)
Thụy Sỹ - Italia: 2-1
Anh – Bỉ: 4-4
Italia – Bỉ: 4-1
Anh – Thụy Sỹ: 2-0

Do bằng điểm nhau nên Thụy Sỹ và Italia đấu thêm một trận.
Thụy Sỹ – Italia: 4-1

Vòng tứ kết
Áo – Thụy Sỹ: 7-5
Uruguay – Anh: 4-2
Tây Đức – Nam Tư: 2-0
Hungary – Brazil: 4-2

Vòng bán kết
Tây Đức – Áo: 6-1
Hungary – Uruguay: 4-2

Tranh hạng Ba
Áo – Uruguay: 3-1

Chung kết
Tây Đức – Hungary: 3-2

Bình luận của bạn

Sử dụng tài khoản Facebook của bạn để thêm bình luận cho bài viết. Tên, hình ảnh và thông tin cá nhân khác của bạn công khai trên Facebook sẽ xuất hiện với bình luận của bạn, và có thể được sử dụng trên nền tảng truyền thông của Báo Bóng đá Cuộc sống!

More Stories