Bóng đá Cuộc sống

“Thảm hoạ Maracana lịch sử” khiến người Brazil vẫn khóc

"Mỗi đất nước có một thảm họa không bao giờ khắc phục được. Như một cú Hiroshima vậy. Với Brazil chúng tôi, thảm họa lớn nhất trong lịch sử chính là trận thua Uruguay tại World Cup 1950". Nelson Rodrigues đã nói như vậy trước khi qua đời vào năm 1950. Xin được nói thêm, nhiều người đã xem Nelson Rodrigues là nhà văn, nhà báo, nhà biên kịch vĩ đại nhất đất nước Brazil xưa nay.

BRAZIL ĐÃ THUA, VẪN THUA & MÃI MÃI THUA

Đến giờ, Brazil vẫn là nước duy nhất trong lịch sử có mặt ở mọi VCK World Cup. Đấy là cường quốc bóng đá duy nhất từng 5 lần vô địch World Cup, là nước duy nhất từng đoạt vĩnh viễn chiếc cúp vô địch bóng đá thế giới. Nhưng, người Brazil luôn nhớ rằng, tất cả dù có hào nhoáng đến đâu đi nữa thì cuối cùng vẫn không bù đắp được những dòng nước mắt đã đổ ngay trên thánh địa Maracana, ở kỳ World Cup 1950.

Trong số ra ngày 16/7/2000, tờ báo lớn Jornal do Brasil dùng hẳn một loạt trang đôi liên tiếp để "tưởng niệm" cái mà nhà văn Nelson Rodrigues gọi là "thảm họa lịch sử của Brazil". Trang bìa đầy vẻ tang thương của tờ báo này tuyên bố: cơn ác mộng của cả Brazil đã kéo dài đúng 50 năm!

Còn có rất nhiều chi tiết kỳ lạ khác cho thấy người Brazil nhớ về "thất bại" tại World Cup 1950 hơn bất cứ sự kiện nào khác trên đời. (Vâng, dù là lần đầu tiên vươn đến vị trí Á quân World Cup, người Brazil vẫn xem đấy là một thất bại).

Trận thua của ĐT Brazil trước ĐT Uruguay qua đó đánh mất chức vô địch World Cup ngay trên sân nhà mãi là nỗi đau khôn nguôi của NHM bóng đá nước này

Ở Brazil, đã có 3 cuốn sách thuộc hàng best-seller viết về trận thua Uruguay tại World Cup 1950, chưa kể 2 cuốn nổi tiếng khác viết về SVĐ Maracana nhưng nội dung chính cũng là World Cup 1950 và trận thua đau đớn của đội tuyển Brazil.

Thế còn vinh quang đoạt vĩnh viễn cúp Jules Rimet của Pele và đồng đội? Cuốn sách duy nhất viết về vinh quang ấy được xuất bản tại Anh, viết bằng tiếng Anh, và của một tác giả người Anh!

Có vẻ như ở Brazil - đất nước chưa bao giờ liên quan đến một cuộc chiến tranh đáng kể - người ta sinh ra không phải để nhớ đến những cuộc chinh phục, những vinh quang. Người ta nhớ đến Zizinho - ngôi sao số 1 của World Cup 1950 - vì đấy là một người hùng thất bại.

Với Zizinho, thất bại trước Uruguay tại World Cup 1950 đúng là một thảm họa "không bao giờ khắc phục được". Ông nói trong một chương trình tổng hợp về những vinh quang của bóng đá Brazil: "Rút cuộc, Brazil đã thua, vẫn thua, và mãi mãi thua Uruguay trong trận quyết đấu tranh ngôi vô địch World Cup 1950".

THẤT VỌNG DÀI LÂU VÌ ĐÃ HY VỌNG TRÀN TRỀ

Hàng chục ngàn công nhân lao vào công việc tỉ mẩn như người Ai Cập cổ đại xây Kim Tự Tháp, để rút cuộc thì SVĐ Maracana hoành tráng với sức chứa 200.000 khán giả cũng kịp hoàn thành nhằm phục vụ cho sự kiện quá ư trọng đại: một kỳ World Cup mà Brazil đăng cai với biết bao điều kỳ vọng.

Ở 2 trong 3 kỳ World Cup đầu tiên, chức vô địch thuộc về đội chủ nhà. Bây giờ, Brazil cũng phải vô địch World Cup 1950 trên sân nhà, không chỉ vì họ quá mạnh. Brazil đã làm mọi cách để chuẩn bị cho ngày hội đăng quang vô địch World Cup. Từ chuyện xếp lịch và chọn phương thức thi đấu cũng đã nói lên sự hậu thuẫn một cách lộ liễu của FIFA đối với nước chủ nhà.

Trong văn hóa bóng đá Brazil, người ta không thể chấp nhận một giải đấu mà lại không có trận chung kết. Vậy thì do đâu mà World Cup 1950 tại Brazil lại là kỳ World Cup duy nhất trong lịch sử không có trận chung kết? Vì đá vòng tròn là thể thức có lợi nhất cho một ứng cử viên vô địch rõ ràng.

Được kỳ vọng rất lớn với dàn cầu thủ siêu việt, điểm tựa sân nhà và lịch thi đấu thuận lợi nên thất bại của ĐT Brazil càng khó tha thứ

Trên thực tế, Brazil quả đã hưởng lợi từ thể thức thi đấu kỳ lạ, bằng việc họ chỉ cần hòa với Uruguay trong trận cuối cùng là đủ điểm vô địch. Trước trận quyết định ấy, người ta chỉ dùng thì tương lai đơn giản để nói về một sự kiện tuy chưa nhưng chắc chắn sẽ xảy ra.

Tờ Gazeta Esportiva ở Sao Paulo đăng lên trang bìa: "Ngày mai, chúng ta sẽ thắng Uruguay và vô địch World Cup". Thị trưởng Rio Angelo Mendes de Moraes thì nói với các cầu thủ trước khi trận đấu diễn ra: "Chỉ trong vài giờ nữa thôi, các bạn sẽ trở thành những nhà vô địch, sẽ được hàng triệu người tôn vinh. Tôi đã gửi đến các bạn lời chúc mừng dành cho những nhà VĐTG".

Cứ thế, người dân Brazil không thể nào quên nỗi thất vọng, không thể quên "thảm họa World Cup 1950" bởi họ đã quá hy vọng, quá chờ đợi những gì huy hoàng nhất trong thế giới bóng đá xảy ra ở kỳ World Cup ấy. Bây giờ thì ai cũng biết, cầu trường Maracana đã từng chết lặng như thế nào. Cả Brazil cũng đã chết lặng trong cái ngày 16/7/1950 đen tối ấy. Uruguay vô địch World Cup 1950. Và, còn gì nữa?

Nội dung khi không có video

Thảm họa lịch sử

“BẢN ÁN CHUNG THÂN” CHO THỦ MÔN XẤU SỐ

Hai mươi năm sau, Barbosa mới nếm trải giây phút buồn bã nhất trong cuộc đời ông. Tại một cửa hàng tấp nập, có một phụ nữ nhận ra Barbosa. Bà ta lập tức chỉ vào ông và nói với con trai: "Con hãy nhìn và nhớ cho kỹ. Đấy chính là kẻ làm cả Brazil phải khóc".

Barbosa là thủ môn Brazil trong trận thua Uruguay tại World Cup 1950. Ông được các nhà báo bình chọn là Thủ môn hay nhất giải ấy. Nhưng, thủ môn hay nhất thì sao? Bi hài kịch không hơn!

Nhà văn Uruguay Eduardo Galeano viết trong cuốn “Football in Sun and Shadow”: thủ môn mặc áo số 1 vì đấy là cầu thủ quan trọng nhất trong đội, vì đấy là con người cô độc nhất, đáng thương nhất. Vì đấy là nhân vật đầu tiên luôn bị xem là tội đồ trong một trận thua.

Hơn bao giờ hết, Brazil cần nhanh chóng tìm một thủ phạm sau "thảm họa World Cup 1950". Thế là Barbosa trở thành "vật tế thần". Ông là thủ môn, và ông lại là người da đen. Gần 50 năm sau (năm 1999), Dida mới trở thành thủ môn da đen đầu tiên sau Barbosa được bắt chính cho đội tuyển Brazil.

Thủ môn Barbosa bất đắc dĩ thành “vật tế thần” dù cả 2 bàn thua của Brazil đều chẳng hề có lỗi của ông

Ông bị giới bóng đá chỉ trích, nguyền rủa. Ông bị xã hội khinh bỉ. Năm 1993, Barbosa định đến thăm các tuyển thủ Brazil, khi đội tuyển này tập trung trong một dịp hiếm hoi tại quê nhà. Một năm sau, Brazil thắng Italia bằng loạt sút luân lưu trong trận chung kết World Cup 1994, lần thứ 4 lên ngôi VĐTG.

Nguyên nhân? Nhờ một tuyển thủ nào đó đã kịp phát hiện Barbosa từ xa và xua đuổi, không cho ông bén mảng đến nơi ở của đội hồi năm 1993. Bằng không, rất có thể vận xui của Barbosa đã ám vào "Selecao" tại World Cup 1994!

Pháp luật, và cả xã hội Brazil, luôn sẵn sàng tha thứ cho một kẻ sát nhân điên cuồng nhất, qua mức án tối đa 30 năm tù. Vậy mà Barbosa lại bị chỉ trích, khinh bỉ, xua đuổi, miệt thị suốt 50 năm, cho dù ông chẳng làm hại ai. Phim ảnh hoặc sách báo có giá trị tham khảo từ World Cup 1950 đều không cho thấy bất cứ chỗ nào nói lên rằng Brazil thua Uruguay vì Barbosa.


ĐT Uruguay trở thành nhà vô địch tuyệt đối trong cả 2 giải đấu 1930 và 1950

BRAZIL CỨ KHÓC, CÒN URUGUAY LẠI HOAN HÔ

Hàng loạt đội bóng bỏ cuộc khiến VCK World Cup 1950 trở thành một thứ "quái thai" trong lịch sử World Cup, xét trong khía cạnh tổ chức. Có 13 đội tham gia vòng bảng, nhưng cơ cấu lại gồm 2 bảng 4 đội, 1 bảng 3 đội và 1 bảng 2 đội! Người ta chọn 4 đội đầu bảng vào vòng 2, lại đá vòng tròn để xác định nhà vô địch cũng như thứ tự 3 đội còn lại. Như vậy, World Cup 1950 là kỳ World Cup duy nhất trong lịch sử không có trận chung kết.

Do trong bảng chỉ có 2 đội, Uruguay dễ dàng lọt vào vòng trong bằng chiến thắng 8-0 trước đối thủ duy nhất là Bolivia. Ở bảng 3 đội, Italia bị loại từ trước khi đá trận cuối cùng với Paraguay. Họ đã thua Thụy Điển 2-3 và Thụy Điển hòa Paraguay 2-2 trong trận kế tiếp.

Dù sao đi nữa, việc Italia thắng Paraguay trong trận cuối cùng cũng giúp Thụy Điển lọt vào vòng 2. Cũng cần nói thêm: Italia mang danh ĐKVĐ nhưng kỳ World Cup trước đó đã cách xa 12 năm. Vả lại, đa số tuyển thủ Italia đã thiệt mạng trong thành phần CLB Torino ở thảm họa hàng không Superga, xảy ra năm 1949.

Tây Ban Nha là đội duy nhất toàn thắng 3 trận vòng 1, trước Mỹ, Chile và Anh, cũng lọt vào vòng tranh chấp huy chương. Còn lại là đội chủ nhà Brazil: xếp trên Nam Tư, Thụy Sỹ và Mexico. Trận khai mạc Brazil - Mexico diễn ra sau màn pháo hoa rực rỡ và... 21 phát đại bác. Khi Ademir mở tỷ số cho Brazil ở phút 40, trận đấu phải tạm hoãn để các phóng viên vào sân phỏng vấn!

Bước vào vòng đấu tranh chấp danh hiệu, chủ nhà Brazil lộ rõ tư thế ứng viên vô địch khi đè bẹp Thụy Điển và TBN với các tỷ số 7-1 và 6-1. Ademir ghi đến 4 bàn vào lưới Thụy Điển. Cũng trong 2 loạt trận ấy, Uruguay chỉ thủ hòa 2-2 với TBN (sau khi bị dẫn 1-2) và thắng Thụy Điển 3-2 (cũng bị dẫn 1-2, bàn quyết định được ghi ở phút 85).

Như vậy, trận Uruguay - Brazil trong ngày cuối cùng của giải tình cờ trở thành trận đấu quyết định ngôi vô địch World Cup 1950. Uruguay phải thắng mới được đăng quang trong khi Brazil chỉ cần hòa là đủ điểm xếp nhất.

SVĐ Maracana với khoảng 200.000 khán giả (không bao giờ có một số liệu chắc chắn cho chi tiết này) như nổ tung khi Friaca mở tỷ số cho Brazil ở phút 47. Nhưng Juan Alberto Schiaffino cân bằng 1-1 ở phút 66, và đến khi trận đấu chỉ còn 11 phút thì Alcides Ghiggia ghi bàn quyết định, đem về cho Uruguay chiến thắng 2-1, và cả danh hiệu vô địch World Cup 1950. Ở trận đấu diễn ra song song, Thụy Điển thắng TBN 3-1, đoạt hạng 3.

Tính đến thời điểm ấy, Uruguay chỉ mới 2 lần tham dự World Cup. Họ đá 8 trận, thắng 7, hòa 1, và vô địch tuyệt đối trong cả 2 giải (World Cup 1930, 1950).

Nội dung khi không có video

Trận Brazil – Uruguay 1-2

KỲ WORLD CUP CƯỜI RA NƯỚC MẮT

Năm 1950, Liên Xô đã tuyên bố có bom nguyên tử. Đây đó trên thế giới, người ta đã ghép gan thành công hoặc phát hành thẻ tín dụng. Vậy mà, người ta lại phải mất công tranh cãi về chuyện... mang giày đá bóng. Đã vậy, đấy còn là tranh cãi lớn, làm hỏng luôn lịch sử huy hoàng của cả một nền bóng đá.

Lần đầu tiên trong lịch sử, đội tuyển Ấn Độ giành quyền góp mặt ở VCK World Cup. Thật ra là nhờ may mắn. Không thể có một hành trình dễ hơn khi cả 3 đối thủ của Ấn Độ là Miến Điện (Myanmar ngày nay), Philippines và Indonesia đồng loạt bỏ cuộc.

Dù sao đi nữa, các tuyển thủ Ấn Độ không hề thừa nhận họ có vé chỉ nhờ may mắn. Sau này, T. Shanmugham nhớ lại: "Các trận đấu tập với Singapore, Hong Kong, Malaysia, Sri Lanka cho thấy chúng tôi có một khả năng đáng kể. Hồi ấy, chúng tôi có một hậu vệ rất giỏi, và chúng tôi tràn đầy tự tin trước thềm World Cup. Chúng tôi hoàn toàn không có vấn đề gì để lo ngại".

Đáng lẽ phải nói là không có vấn đề gì về chuyên môn, bởi ngoài chuyên môn thì có một rắc rối lớn. Biết các cầu thủ Ấn Độ thường xuyên chơi bóng bằng... chân trần, FIFA đã rà soát luật lệ và phát hiện rằng thật ra bóng đá chẳng có điều luật nào buộc cầu thủ phải mang giày.

ĐT Ấn Độ có cơ hội được lần đầu tham dự 1 VCK World Cup nhưng lại từ chối chỉ vì không chịu đi giày đá bóng

Thế là, quy định "phải mang giày" được đưa ra vào giờ chót. Ấn Độ phản đối vì nhiều lẽ. Họ đã dự Olympic 1948 và... đá chân đất nhưng đâu thấy ai nói năng gì! Về chuyên môn, các tuyển thủ Ấn Độ đã chuẩn bị rất kỹ cho World Cup 1950, đã quen thi đấu bằng chân trần. Bây giờ lại phải mang giày, làm sao... đá bóng?

Vả lại, các quan chức Ấn Độ khẳng định họ không có kinh phí để chuẩn bị giày, do FIFA chỉ thông báo quy định bắt buộc mang giày vào giờ chót. FIFA vẫn không nhượng bộ. Thế là, đội tuyển Ấn Độ bỏ cuộc ngay trước VCK.

Nói cách khác, cơ hội duy nhất để xuất hiện ở VCK World Cup đã bị chính đội tuyển Ấn Độ từ chối. Từ đó đến nay, VCK World Cup chỉ trở nên ngày càng xa, chứ chưa bao giờ nhích lại gần hơn đối với bóng đá Ấn Độ.

BẤT NGỜ ĐỘNG TRỜI

Nếu phải chọn ra một trận đấu có kết quả bất ngờ nhất trong lịch sử World Cup, chắc chắn trận Anh - Mỹ tại Brazil 1950 phải là một "ứng viên nặng ký". Đấy là lần đầu tiên đội tuyển của quê hương bóng đá xuất hiện ở VCK World Cup.

Nhưng phải nhấn mạnh: đội Anh rút cuộc cũng "chịu" dự World Cup, hơn là "được" dự giải này. Ở thời điểm ấy, bóng đá Anh đã phát triển gần trăm năm, và người Anh đâu cần phải dự World Cup để chứng minh rằng họ chơi bóng giỏi nhất thế giới!

Đội hình Anh tham dự World Cup 1950 gồm toàn những tên tuổi lớn. Stanley Matthews đáng được xem là tượng đài đầu tiên trong thế giới bóng đá, đến nỗi khi France Football "khai trương" giải thưởng "Quả bóng vàng châu Âu" thì giải đầu tiên (năm 1956) phải được trao cho Matthews, khi ông đã... 41 tuổi.

Alf Ramsey sau này dẫn dắt đội Anh vô địch World Cup 1966. Ngoài ra là những Billy Wright, Stan Mortensen, Tom Finney, đều khét tiếng cả. Ngược lại, đội hình Mỹ gồm giáo viên, sinh viên thi rớt, hầu bàn, một thanh niên người Bỉ đi lạc đến Mỹ, một tài xế chuyên lái xe... nhà đòn!

Trận thắng 1-0 của ĐT Mỹ gồm toàn cầu thủ nghiệp dư trước ĐT Anh với rất nhiều anh hào là bất ngờ lớn nhất của giải đấu

HLV Bill Jeffrey nói đùa: "Đừng để thua với tỷ số cricket là được" (tỷ số cricket? Một bên có thể ghi đến hàng trăm điểm!). HLV Tom Whittaker của Arsenal bình luận: "Có một cữ dượt ngay trong giải, cũng tốt cho đội tuyển Anh"!

Rút cuộc, Mỹ thắng Anh 1-0, với Joe Gaetjens ghi bàn duy nhất. Gaetjens là một nhân viên rửa chén đĩa, sau này bị gangster bắn hạ vào năm 1964. Lạ ở chỗ: bất ngờ vào loại lớn nhất trong lịch sử World Cup này xưa nay rất ít khi được bàn đến. Nguyên nhân chính: ai thèm theo dõi một trận đấu mà nếu diễn ra 100 lần thì Anh phải thắng đến 99?

Ở Anh, một tờ báo nhận kết quả bằng điện tín nghĩ rằng người ta đã nhầm lẫn và tự sửa tỷ số thành Anh 10 - 1 Mỹ, cho "hợp lý". Dent McSkimming của tờ St Louis Post-Despatch là phóng viên duy nhất có mặt tại hiện trường. Tờ báo của ông chỉ đưa tin vắn tắt. Tờ New York Times ban đầu còn không chịu đăng tỷ số!

Trước đó, Anh thắng Chile 2-0. Còn sau đó, họ lại thua tiếp với tỷ số 0-1 trước TBN, đành xách va ly về nước ngay sau vòng bảng. Quê hương bóng đá khi ấy mới chợt nhận ra: thế giới xung quanh quả đã tiến bộ trong môn bóng tròn!

KẾT QUẢ WORLD CUP 1950


(Từ 24/6 đến 16/7/1950, tại Brazil)
- Vô địch: Uruguay.
- Á quân: Brazil.
- Hạng 3: Thụy Điển.
- Hạng 4: TBN.
- Vua phá lưới: Ademir (Brazil, 8 bàn).

Kết quả cụ thể
Bảng 1 (1.Brazil, 2.Nam Tư, 3.Thụy Sỹ, 4.Mexico)
Brazil – Mexico: 4-0
Nam Tư – Thụy Sỹ: 3-0
Brazil – Thụy Sỹ: 2-2
Nam Tư – Mexico: 4-1
Brazil – Nam Tư: 2-0
Thụy Sỹ – Mexico: 2-1

Bảng 2 (1.Tây Ban Nha, 2.Anh, 3.Chile, 4.Mỹ)
Anh – Chile: 2-0
TBN – Mỹ: 3-1
TBN – Chile: 2-0
Mỹ – Anh: 1-0
TBN – Anh: 1-0
Chile – Mỹ: 5-2

Bảng 3 (1.Thụy Điển, 2.Italia, 3.Paraguay, Ấn Độ bỏ cuộc)
Thụy Điển – Italia: 3-2
Thụy Điển – Paraguay: 2-2
Italia – Paraguay: 2-0

Bảng 4 (1.Uruguay, 2.Bolivia, Pháp bỏ cuộc)
Uruguay – Bolivia: 8-0

Vòng đấu chung kết
1.Uruguay, 2.Brazil, 3.Thụy Điển, 4.TBN
Uruguay – TBN: 2-2
Brazil – Thụy Điển: 7-1
Brazil – TBN: 6-1
Uruguay – Thụy Điển: 3-2
Thụy Điển – TBN: 3-1
Uruguay – Brazil: 2-1

Bình luận của bạn

Sử dụng tài khoản Facebook của bạn để thêm bình luận cho bài viết. Tên, hình ảnh và thông tin cá nhân khác của bạn công khai trên Facebook sẽ xuất hiện với bình luận của bạn, và có thể được sử dụng trên nền tảng truyền thông của Báo Bóng đá Cuộc sống!

More Stories