Bóng đá Cuộc sống

Trái bóng lăn trước màn khói lửa chiến tranh

Bầu khói lửa chiến tranh đã được cảm nhận khắp nơi. Và trên thực tế, đây chính là kỳ World Cup cuối cùng trước khi Chiến tranh Thế giới 2 bùng nổ. Sau VCK này, vũ hội bóng đá toàn cầu phải đợi những 12 năm mới được nối lại ở Brazil - một trong những nơi hiếm hoi không phải chịu đựng hậu quả khốc liệt của thế chiến.

BRAZIL BẮT ĐẦU LÊN TIẾNG

Cũng vì khắp nơi đang mải lo chuẩn bị cho chiến tranh, FIFA đã chọn Pháp tổ chức VCK như một quyết định nặng về chính trị, làm Argentina bất bình rút tên khỏi World Cup (Argentina nghĩ rằng họ xứng đáng đăng cai, theo nguyên tắc luân phiên tổ chức VCK ở châu Âu và Nam Mỹ).

Uruguay thì đến lúc này vẫn đang hậm hực chuyện các nước châu Âu tẩy chay World Cup 1930 và họ tiếp tục khoanh tay đứng ngoài. Vương quốc Anh vẫn chưa trở lại hàng ngũ FIFA. Coi như chỉ có Brazil tranh chấp với các đối thủ châu Âu tại World Cup này.

Trên thực tế, tuy rút cuộc chỉ đứng hạng Ba nhưng Brazil đã để lại dấu ấn sâu đậm trên sân cỏ Pháp. Đấy cũng chính là lần đầu tiên nền bóng đá Samba gây được tiếng vang ở đấu trường World Cup. Với họ, "chỉ" đứng thứ Ba là đã coi như thất bại, dù đây là lần đầu tiên Brazil vươn đến được vị trí này.

Đến tận World Cup 1938, Brazil mới chính thức bước vào hàng ngũ những đội mạnh nhờ việc tuyển chọn các danh thủ da màu

Vấn đề không chỉ là thành tích. Ai cũng thấy rõ, đội tuyển Brazil tại World Cup này đã khác hẳn so với chính họ trong 2 kỳ World Cup hoàn toàn mờ nhạt trước đó. Bây giờ, mọi người đều biết: hễ đã nói về lịch sử World Cup thì Brazil chính là đội tuyển phải được nói đến đầu tiên và nhiều nhất.

Vậy thì, World Cup 1938 chính là cột mốc đáng nói đầu tiên về đội tuyển Brazil trong lịch sử tranh hùng ở World Cup. Khác biệt đáng kể là sự tỏa sáng của các ngôi sao da đen Leonidas và Domingos da Guia. Chỉ kể từ thập niên 1930, xã hội Brazil mới bắt đầu chấp nhận sự hiện diện của các cầu thủ da đen.

Và cũng chỉ kể từ khi các ngôi sao da đen được bước vào hàng ngũ "Selecao", đội tuyển Brazil mới thực sự vươn mình trở thành đội bóng hàng đầu thế giới. Sau Leonidas và Domingos là Zizinho, Didi, Pele, Garrincha..., mãi đến tận Ronaldinho sau này, biết bao thế hệ ngôi sao da đen (cùng những phẩm chất riêng tuyệt vời của họ) đã cùng góp phần làm nên truyền thống tuyệt vời cho ĐTQG nổi tiếng nhất thế giới.

Nội dung khi không có video

Trận Brazil thắng Ba Lan 6-5

NGẢ MŨ TRƯỚC TƯỢNG ĐÀI POZZO

Tất nhiên, ấn tượng sâu đậm mà đội tuyển Brazil để lại không nói lên rằng đội tuyển Italia không xứng đáng với chức vô địch World Cup 1938. Ngược lại là đằng khác.

Bốn năm trước, Italia đăng quang ngay tại sân nhà và dù xứng đáng hay không, Azzurri vẫn mang tiếng hưởng lợi từ sự hậu thuẫn của nhà độc tài Benito Mussolini. Thậm chí còn có cả những nghi vấn dàn xếp để Italia vô địch và Mussolini quảng cáo chế độ phát xít của mình.

Bây giờ, Italia loại chủ nhà Pháp ngay vòng 2, thắng một Brazil thiếu Leonidas ở bán kết và thắng Hungary 4-2 một cách thuyết phục trong trận chung kết. HLV Vittorio Pozzo chỉ giữ lại 2 cầu thủ từ đội hình vô địch World Cup 1934, một trong số đó là huyền thoại Giuseppe Meazza.

Chiến thắng xứng đáng tại World Cup 1938 đã khẳng định Italia chính là cường quốc bóng đá số 1 thế giới trong thập niên 1930. Azzurri trở thành đội tuyển đầu tiên trong lịch sử bảo vệ thành công chức vô địch World Cup, còn Pozzo đi vào lịch sử với tư cách HLV duy nhất xưa nay 2 lần vô địch World Cup.

HLV Vittorio Pozzo đi vào huyền thoại khi lần thứ 2 liên tiếp đưa Italia vô địch World Cup

Cũng trong thập niên 1930, Pozzo còn đem về cho Italia chức vô địch Olympic 1936, và các ngôi vô địch Central European International Cup 1930, 1935. Đây thực sự là một tượng đài của bóng đá Italia.

Một trong những chi tiết đáng nhớ nhất về HLV Pozzo là ông đã yêu cầu các tuyển thủ Italia giữ nguyên cách chào kiểu phát xít cho đến khi nào những tràng la ó chế diễu và phản đối trên khán đài dứt hẳn mới thôi.

Sau này, người ta đưa ra bằng chứng cho thấy HLV Pozzo từng giúp các tù nhân của phe Đồng Minh vượt ngục trong chiến tranh. Có nghĩa, ông chẳng hề cổ súy phát xít. Còn chuyện giúp các cầu thủ Italia vượt qua áp lực và sự thù hằn từ phía khán đài thì đấy là thành công về mặt chuyên môn đáng được tôn trọng của HLV Pozzo.

Có hay không chuyện Mussolini gửi điện cho các tuyển thủ Italia với nội dung ngắn gọn trước trận chung kết: "Thắng hoặc chết"?

Thứ nhất, đấy chỉ là câu chuyện truyền khẩu. Thứ hai, các nhà nghiên cứu cho rằng đấy là cách nói thông dụng ở Italia trong thời Mussolini, hơn là một sự đe dọa. Dù sao đi nữa, không ai có thể phủ nhận áp lực nặng nề từ mọi phía đối với thầy trò Pozzo tại World Cup 1938. Điều đó càng nói lên sự xuất sắc của đội tuyển Italia trong kỳ World Cup cuối cùng trước Đệ nhị thế chiến.

Ơ KÌA ĐÔNG NAM Á VÀ CUBA!

World Cup 1938 đã chịu ảnh hưởng không nhỏ của những lò lửa chiến tranh đang hầm hập khắp nơi. Cuộc chiến Trung - Nhật lần 2 khiến Nhật Bản rút tên ở vòng loại, dẫn đến sự kiện hy hữu là đội Đông Ấn thuộc Hà Lan (Dutch East Indies, tức Indonesia ngày nay) nghiễm nhiên có mặt ở VCK.

Nhưng không phải ai cũng biết rằng Indonesia đã góp mặt tại VCK World Cup 1938, và đấy chính là đại diện duy nhất của bóng đá Đông Nam Á từng xuất hiện ở đấu trường World Cup.

Trước khi Thế chiến II kết thúc, Indonesia là thuộc địa của Hà Lan và đội tuyển này tham dự World Cup 1938 dưới cái tên Dutch East Indies tức Đông Ấn thuộc Hà Lan (Đông Ấn là thuật ngữ chung chỉ các quần đảo ở vùng Đông Nam Á).

Họ đăng ký tham gia vòng loại World Cup 1938, nhưng không chuẩn bị chút nào. Rút cuộc, cũng chẳng phải chuẩn bị gì, vì đối thủ duy nhất của Dutch East Indies là Nhật Bản đã tự rút tên, do cuộc chiến tranh Trung - Nhật lần 2.

ĐT Cuba cũng có lần duy nhất tham dự 1 VCK World Cup vì mọi đối thủ ở vòng loại đều rút tên sau khi đã đăng ký

Không muốn mang tiếng là quá dễ dãi, FIFA gấp rút gán thêm một trận vòng loại cho Dutch East Indies, buộc họ phải đá play-off với Mỹ. Thật trớ trêu khi đội tuyển Mỹ ở thời điểm ấy lại có cái quyền "tự ái" của một... cường quốc bóng đá. Dù gì đi nữa, Mỹ đã có mặt ở 2 kỳ World Cup trước đó, một lần vào tận bán kết.

Không muốn mang tiếng là được vào VCK World Cup bằng cửa sau nhờ ân huệ của FIFA, Mỹ từ chối đá play-off. Thế là, dù muốn hay không, FIFA đành chấp nhận sự góp mặt của Dutch East Indies ở VCK World Cup 1938. Đối thủ của họ ở vòng 1 là Hungary.

Trong số 11 cầu thủ Dutch East Indies ra sân ở trận gặp Hungary, có đến 9 người chưa bao giờ khoác áo ĐTQG. Đa số là sinh viên. Thủ quân của họ còn đeo kính cận ra sân. Chẳng có gì lạ khi Dutch East Indies thua đậm 0-6 và bị loại trong thể thức knock-out.

Tổng cộng, World Cup (tính đến thời điểm này) đã trải qua 19 VCK, với 78 đội tuyển khác nhau, thi đấu 1.416 trận. Chi tiết lịch sử: Dutch East Indies là đội duy nhất xưa nay chỉ được thi đấu đúng 1 trận ở VCK World Cup. Các đội bị loại ngay sau vòng đầu tiên của 2 kỳ World Cup 1934 và 1938 đều đã xuất hiện ở VCK trong ít nhất một dịp khác. Ngoài 2 kỳ ấy, các kỳ World Cup còn lại luôn có vòng bảng, nên đội nào cũng được thi đấu nhiều hơn 1 trận.

Một đội lót đường khác là Cuba cũng xuất hiện ở VCK, lần đầu tiên cũng là lần cuối cùng đến tận bây giờ, khi cả 6 đối thủ của họ ở Bắc Mỹ, Trung Mỹ, Nam Mỹ và vùng Caribbe đều lần lượt rút tên. Cuộc nội chiến tại TBN khi ấy đã đến giai đoạn ác liệt nhất và dĩ nhiên TBN không thể tham gia vòng loại. Còn Áo, sau khi vượt qua vòng loại, đã bị phát xít Đức nuốt chửng, khiến VCK khuyết đi một đội.


ĐT Indonesia với tên khi đó là Đông Ấn thuộc Hà Lan trở thành đội Đông Nam Á duy nhất đến nay được tham dự 1 VCK World Cup dù chỉ đá 1 trận

LEONIDAS ĐẠI CHIẾN WILLIMOWSKI

Đấy là một cuộc so tài hấp dẫn và kỳ lạ, lâm ly và huyền bí. Đấy là vết khắc không bao giờ phai, đã mãi mãi hằn sâu trong dòng lịch sử World Cup. 80 năm đã trôi qua, nghĩa là tuyệt đại đa số những người hâm mộ bóng đá còn... sống đều chưa chào đời khi đội tuyển Brazil của Leonidas và đội tuyển Ba Lan của Ernst Willimowski gặp nhau tại World Cup 1938.

Nhưng ai thích tìm hiểu lịch sử World Cup đều phải biết đến trận này. Và đã biết đến trận này thì sẽ không bao giờ quên. Chỉ riêng tỷ số 6-5 đã là cả một lịch sử. Chưa bao giờ tỷ số ấy xuất hiện lần nữa ở đấu trường World Cup. Càng chưa bao giờ lặp lại một trường hợp "thương đau" như Willimowski. Ông là cầu thủ duy nhất xưa nay ghi đến 4 bàn mà đội mình vẫn thua trong một trận đấu ở World Cup.

Huyền bí ở chỗ, suốt một thời gian dài, người ta thậm chí còn không công nhận Willimowski là cầu thủ đầu tiên ghi được 4 bàn trong một trận đấu ở World Cup. Lý do: Leonidas cũng ghi 4 bàn cho Brazil, ngay trong trận ấy, và bàn thứ 4 của Leonidas xuất hiện trýớc bàn thứ 4 của Willimowski!

Thế rồi, sau những tranh cãi kéo dài hàng chục năm, rút cuộc thì cả 2 tổ chức quan trọng nhất về số liệu bóng đá hiện nay là FIFA và tổ chức thống kê IFFHS đều ghi nhận: Willimowski ghi 4 bàn cho Ba Lan, còn Leonidas... chỉ ghi 3 bàn cho Brazil.

Trận đấu đầy kịch tính giữa Brazil và Ba Lan trở thành màn đại chiến của 2 ngôi sao Leonidas và Ernst Willimowski (ảnh nhỏ)

Cũng do vậy, FIFA điều chỉnh sổ sách: Leonidas vẫn là Vua phá lưới World Cup 1938, nhưng chỉ với 7 bàn chứ không phải 8 bàn như sách báo vẫn ghi nhận trước đây. Cần lưu ý: chẳng qua IFFHS và FIFA đều tham khảo các nguồn tin rồi quyết định như vậy, chứ hoàn toàn không có bằng cớ xác thực nào.

Có thể Leonidas không phải là người phát minh cú sút "ngả bàn đèn" tuyệt đẹp trong môn bóng đá, nhưng chắc chắn ông là cầu thủ đầu tiên đưa cú sút này lên hàng nghệ thuật. Cú hat-trick (vâng, ít nhất là một hat-trick) trong trận đấu đáng nhớ với Ba Lan chính là cột mốc làm cho cái tên Leonidas vang dội khắp thế giới.

Có sách còn ghi rõ: khi Leonidas lần đầu tiên tung người bắt volley kiểu "ngả bàn đèn" tại World Cup 1938, trọng tài phải ngơ ngẩn, chẳng rõ bóng đá có luật nào cho phép cầu thủ sút bóng như vậy hay không!

Nội dung khi không có video

Trận chung kết: Hungary 2-4 Italia

NGHI ÁN SINDELAR CHẾT VÌ WORLD CUP 1938

Matthias Sindelar là cầu thủ vĩ đại nhất trong lịch sử bóng đá Áo đồng thời là một trong những cầu thủ hay nhất châu Âu trước đệ nhị thế chiến. Ông có biệt danh "Mozart của bóng đá".

Ngày 3/4/1938, Sindelar và Karl Sesta ghi bàn cho Áo trong trận thắng Đức 2-0. Đấy chính là trận đấu cuối cùng của đội tuyển Áo độc lập trước thế chiến. Vài ngày trước đó, Áo đã bị sáp nhập vào Đức. Còn sau đó, HLV Sepp Herberger - một đảng viên đảng Quốc xã Đức - đã không ngần ngại gọi hết các hảo thủ Áo vào đội tuyển Đức dự World Cup 1938.

Không những ăn mừng vì ghi bàn vào lưới ĐT Đức, ngôi sao Matthias Sindelar còn cự tuyệt lời mời gia nhập ĐT Đức sau khi nước Áo bị Đức xâm chiếm và nhiều người nghi ông bị đầu độc chết

Sindelar - cầu thủ đã biểu lộ niềm vui đến mức độ bị cho là xúc phạm khi ghi bàn vào lưới đội Đức - cự tuyệt lời mời của Herberger. Không lâu sau đó, tháng 1/1939, "Mozart của bóng đá" đã chết một cách bí ẩn tại Vienna.

Cảnh sát nói ông tự sát, nhưng phần lớn công chúng lại cho rằng ông bị đầu độc vì "tỏ thái độ" với Herberger và đội tuyển Đức. Sau này, người ta biết thêm: Sindelar đã bị ghi vào sổ bìa đen của Gestapo như "một kẻ ủng hộ dân chủ và thân Do Thái".

NHỮNG DIỄN BIẾN CHÍNH

Việc lấy các hảo thủ Áo vào đội hình của mình không làm cho đội Đức của HLV Sepp Herberger mạnh lên chút nào. Họ bị Thụy Sỹ gạt khỏi cuộc chơi ngay vòng đầu tiên. Thụy Sỹ sau đó thua Hungary ở tứ kết, và Hungary tiến vào chung kết sau khi vượt qua Thụy Điển ở vòng bán kết.

Đấy là cả một nhánh đấu dễ dàng do có Áo (đội không còn tồn tại), Dutch East Indies và Cuba (các đội "chiếu dưới", vào VCK đơn giản vì mọi đối thủ ở vòng loại đều rút tên sau khi đã đăng ký).

Bất ngờ đáng kể: Cuba thủ hòa 3-3 với Romania và đi tiếp sau khi thắng 2-1 ở trận tái đấu. Ở rào cản tiếp theo, Cuba thua Thụy Điển đến 0-8. Thụy Điển coi như "cưỡi ngựa xem hoa" khi được miễn vòng 1 (Áo bỏ cuộc) và chỉ phải gặp Cuba ở tứ kết.

Nhánh còn lại nặng nề hơn hẳn, với sự hiện diện của chủ nhà Pháp, ĐKVĐ Italia, đương kim á quân Tiệp Khắc và Brazil, vốn đã vươn mình thành một cường quốc bóng đá ở thời điểm ấy. Bốn đội còn lại ở nhánh này gồm toàn các đại diện châu Âu (Hà Lan, Bỉ, Ba Lan, Na Uy). Chẳng có gì lạ khi những diễn biến hay nhất về mặt chuyên môn đều nằm ở nhánh này.

Sau khi vượt qua Brazil không có Leonidas tại bán kết, Italia tiến thẳng đến ngôi vô địch bằng chiến thắng 4-2 trước Hungary ở chung kết

Ngay từ vòng đầu, người ta đã được mãn nhãn với trận Brazil thắng Ba Lan 6-5 trong 120 phút quần thảo. Đấy là lần đầu tiên trong lịch sử World Cup, cũng là lần duy nhất cho đến nay, xuất hiện một tỷ số sít sao (tức chỉ chênh lệch 1 bàn) với tổng cộng hơn 10 bàn thắng.

ĐKVĐ Italia chỉ vất vả vượt qua Na Uy trong hiệp phụ. Á quân Tiệp Khắc cũng thắng Hà Lan sau khi hòa trong 90 phút. Có nghĩa, 3/4 trận ở nhánh này bất phân thắng bại sau giờ thi đấu chính thức, và đấy là chỉ mới ở giai đoạn 1!

Chủ nhà Pháp dừng bước khi gặp ĐKVĐ Italia trong khi Brazil vượt qua Tiệp Khắc ở vòng tứ kết. Đến đây, đội tuyển Brazil bắt đầu giới thiệu một truyền thống kỳ lạ mà sau này đã lặp lại rất nhiều lần ở đấu trường World Cup. Truyền thống ấy là: mỗi khi Brazil được xem là ứng cử viên vô địch, giới thiệu những ngôi sao sáng hoặc gây ấn tượng bằng lối đá đẹp, thì họ lại thua một cách tức tưởi vì sai lầm về chiến thuật hoặc cách dùng người.

Brazil "cất" ngôi sao số 1 Leonidas, để dành cho trận chung kết. Nghĩa là họ quá tự tin khi gặp ĐKVĐ Italia ở vòng bán kết. Rút cuộc, Italia thắng Brazil 2-1 trong trận "chung kết sớm". Việc Italia thắng tiếp Hungary 4-2 trong trận chung kết để trở thành đội đầu tiên trong lịch sử bảo vệ thành công chức vô địch World Cup chỉ là hệ quả tất yếu.

Ngôi sao Leonidas thì chỉ trở lại trong trận tranh hạng Ba với Thụy Điển. Ông lại ghi 2 bàn để trở thành Vua phá lưới và giúp Brazil lần đầu tiên vươn đến hạng Ba World Cup (thắng Thụy Điển 4-2).

KẾT QUẢ WORLD CUP 1938


(từ 4/6 đến 19/6/1938)
- Vô địch: Italia.
- Á quân: Hungary.
- Hạng Ba: Brazil.
- Hạng Tư: Thụy Điển.
- Vua phá lưới: Leonidas (Brazil, 7 bàn).

Kết quả cụ thể
Vòng 16 đội:
Thụy Sỹ – Đức: 1-1, đã lại: 4-2
Hungary – Đông Ấn Hà Lan: 6-0
Thụy Điển – Áo: hủy vì Áo bị Đức chiếm
Cuba – Romania: 3-3, đá lại: 2-1
Pháp – Bỉ: 3-1
Italia – Na Uy: 2-1
Brazil – Ba Lan: 6-5
Tiệp Khắc – Hà Lan: 3-0
Vòng tứ kết
Thụy Sỹ – Hungary: 0-2
Thụy Điển – Cuba: 8-0
Pháp – Italia: 1-3
Brazil – Tiệp Khắc: 1-1, đá lại: 2-1
Vòng bán kết
Hungary – Thụy Điển: 5-1
Italia – Brazil: 2-1
Tranh hạng Ba
Thụy Điển – Brazil: 2-4
Chung kết
Hungary – Italia: 2-4

Bình luận của bạn

Sử dụng tài khoản Facebook của bạn để thêm bình luận cho bài viết. Tên, hình ảnh và thông tin cá nhân khác của bạn công khai trên Facebook sẽ xuất hiện với bình luận của bạn, và có thể được sử dụng trên nền tảng truyền thông của Báo Bóng đá Cuộc sống!

More Stories