Bóng đá Cuộc sống

Bản hành khúc kiêu hùng trên đất Á Châu

Bóng đá Thổ Nhĩ Kỳ trong suốt một thời gian dài được nhớ đến với sự cuồng nhiệt đôi khi bị đẩy đến mức điên loạn của các CĐV, những mối thù địch không đội trời chung giữa những CLB trong giải VĐQG. Nhưng vào năm 2002, khi World Cup được tổ chức trên đất Hàn Quốc và Nhật Bản, đã có một sự thống nhất khó tin tồn tại ở đất nước nằm trên hai lục địa Á - Âu khi tất cả đều hướng về hành trình đầy cảm xúc của thầy trò HLV Senol Gunes.
Hoàng Hải

CHIẾN TÍCH BẤT NGỜ

Trước khi bước sang thế kỷ 21, Ay Yildizlilar (biệt danh của đội tuyển Thổ Nhĩ Kỳ) chưa bao giờ được đánh giá cao. Họ dường như không có duyên với những giải đấu lớn. Thổ Nhĩ Kỳ từng giành quyền dự World Cup 1950 nhưng phải bỏ cuộc chỉ vì… không có tiền đưa đội bóng sang Brazil tranh tài.

Năm 1954, họ có lần đầu tiên dự World Cup nhưng bị loại ngay từ vòng bảng dù có cùng điểm số với Tây Đức. Khi đó chưa có luật tính chỉ số phụ nên các đội bằng điểm sau vòng bảng phải đá thêm một trận play-off giành quyền vào vòng knock-out, ở trận đấu này Thổ Nhĩ Kỳ thua Tây Đức tới 2-7. Tây Đức cũng chính là đội bóng vô địch World Cup 1954.

Hơn nửa thế kỷ tiếp theo là những thất bại triền miên ở vòng loại. Mãi đến năm 1996, dưới sự dẫn dắt của HLV Fatih Terim, Thổ Nhĩ kỳ mới lại có cơ hội góp mặt ở EURO tổ chức trên đất Anh. Nhưng niềm hân hoan nhanh chóng trở thành nỗi thất vọng lớn khi Ay Yildizlilar sớm bị loại và không ghi nổi một bàn thắng nào.

Bóng đá Thổ Nhĩ Kỳ tuy trầm nhiều hơn thăng, nhưng nền bóng đá này đã bắt đầu phát triển ổn định, góp mặt thường xuyên vào các giải đấu lớn, ví dụ như sư khởi nguồn từ VCK EURO 1996, bất chấp thành tích toàn thua

Lên thay Fatih Terim là Mustafa Denizli, người có nhiệm vụ đưa Thổ Nhĩ Kỳ vượt qua vòng loại World Cup 1998. Nhưng một lần nữa người Thổ lại lỗi hẹn với giải đấu lớn nhất hành tinh khi kết thúc chiến dịch vòng loại với 5 điểm ít hơn Hà Lan và 4 điểm ít hơn Bỉ. Thổ Nhĩ Kỳ đã đánh bại Hà Lan trên sân nhà nhờ bàn thắng duy nhất của Hakan Sukur, thậm chí còn cầm hòa “Cơn lốc màu da cam” trên sân khách nhưng lại thua cả hai lần đối đầu với Bỉ: 1-2 ở Brussels và 1-3 ở Istanbul.

Denizli may mắn giữ được chiếc ghế của mình và ông chứng tỏ đó là một quyết định đúng đắn của LĐBĐ Thổ Nhĩ Kỳ khi đưa đội bóng vượt qua vòng loại EURO 2000. Tại giải đấu này, Thổ Nhĩ Kỳ báo thù Bỉ thành công khi đánh bại đội đồng chủ nhà 2-0 và giành quyền vào vòng tứ kết. Dù sau đó bị Bồ Đào Nha loại nhưng EURO 2000 là cột mốc lịch sử khi Thổ Nhĩ Kỳ lần đầu tiên có vé vào vòng knock-out một giải đấu lớn.

Sau EURO 2000, Denizli rời ghế HLV trưởng và Senol Gunes được lựa chọn để dẫn dắt Thổ Nhĩ Kỳ đến World Cup 2002. Senol Gunes lúc đó 48 tuổi và tràn đầy tự tin với những bước tiến vượt bậc của bóng đá Thổ.

Sự xuất hiện của HLV Senol Gunes đã đem luồng sinh khí mới cho đoàn binh Trăng lưỡi liềm, biến đây thành đối thủ khó chịu và đáng gớm

Mùa 1999/2000, Galatasaray giành cú ăn 3 lịch sử. Sau khi có cú đúp trong nước, họ tiếp tục hạ Arsenal ở chung kết UEFA Cup rồi đánh bại Real Madrid ở trận tranh Siêu Cúp châu Âu. Việc lọt vào World Cup 2002 sẽ càng khẳng định vị thế mới của Thổ Nhĩ Kỳ trên bản đồ bóng đá thế giới.

Họ kết thúc vòng loại ở vị trí thứ nhì sau Thụy Điển. Hakan Sukur là cầu thủ quan trọng nhất với 5 bàn thắng, 2 trong số đó là các pha lập công giúp Thổ Nhĩ Kỳ thắng tối thiểu Slovakia và Azerbaijan.

Thầy trò Senol Gunes có suất đá vé vớt với ĐT Áo. Họ thắng 1-0 ở Vienna và ở trận lượt về ở Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ đè bẹp đối thủ với 4 bàn thắng của Yildiray Basturk, Hakan Sukur, Okan Buruk và Arif Edem. Tấm vé đến Hàn Quốc và Nhật Bản đã nằm trong túi áo!

HÀNH TRÌNH LỊCH SỬ

Thổ Nhĩ Kỳ nằm cùng bảng đấu với Brazil, đội bóng 4 lần vô địch thế giới trước đó; Costa Rica và Trung Quốc, những tân binh của World Cup. Họ phải gặp Brazil ngay trong trận đầu tiên, điều chắc chắn không đội bóng nào muốn.

Dưới sự dẫn dắt của Felipe Scolari, Selecao năm ấy là một tập thể rất mạnh. Họ có những siêu sao hàng đầu thế giới trong đội hình như Ronaldo, Rivaldo, Roberto Carlos, Cafu và một tài năng trẻ 22 tuổi - Ronaldinho- người vừa có mùa giải đầu tiên tại châu Âu trong màu áo PSG.

Senol Gunes hiểu rằng để thua trận ra quân sẽ khiến tâm lý các cầu thủ bị ảnh hưởng. Thổ Nhĩ Kỳ không vào trận với tư tưởng cửa dưới. Họ chơi sòng phẳng với Brazil, thậm chí còn tỏ ra lấn lướt trong hiệp 1 trận đấu.

Và họ đã có một chuyến viễn chinh vinh quang tại miền Viễn Đông khi lọt sâu vào tận vòng Bán kết World Cup 2002, và chỉ chịu khuất phục bởi Người ngoài hành tinh Ronaldo

Bàn mở tỷ số là một thành quả xứng đáng với đội bị đánh giá thấp hơn nhưng đã chơi chủ động hơn. Basturk có bóng ở giữa sân, anh nhìn thấy Hasan Sas đang di chuyển ở góc trái. Hậu vệ phải của Brazil là đội trưởng Cafu mải nhìn bóng nên bỏ quên tiền đạo đầu trọc của đối thủ. Khi Cafu nhận ra thì đã quá muộn, Hasan Sas nhận đường chuyền từ Basturk, khống chế bóng rồi tung cú vô lê góc gần đánh bại thủ môn Marcos. Người Brazil hiểu rằng họ cần nghiêm túc hơn.

Đầu hiệp 2, các ngôi sao Brazil lên tiếng. Rivaldo lật bóng đẹp mắt từ cánh trái để Ronaldo tung người đệm bóng gỡ hòa cho Selecao. Trận đấu trở lại vạch xuất phát và có một nhân vật bỗng trở nên nổi bật ở phần còn lại: Trọng tài Hàn Quốc Kim Young Joo.

Khi trận đấu chỉ còn khoảng 5 phút nữa là kết thúc, thủ thành Rustu Recber mắc sai lầm với pha phát bóng hỏng. Bóng đến chân của Luizao, người vào thay Ronaldo. Hậu vệ Alpay Ozalan của Thổ Nhĩ Kỳ lao ra truy cản, kéo Luizao ngã xuống sân.

Trọng tài Kim chỉ tay vào chấm đá phạt đền dù pha quay chậm cho thấy tiền đạo Brazil bị truy cản ngoài vòng cấm. Không chỉ có thế, Alpay còn phải nhận thẻ vàng thứ 2 rời sân. Rivaldo không mắc sai lầm nào trên chấm 11m, 2-1 cho Brazil.

Tất nhiên bởi cả những trò ăn vạ thô thiển của Rivaldo, người khiến TNK chỉ thi đấu với đội bóng mạnh nhất thế giới Brazil với 9 cầu thủ và khiến trọng tài chính bị treo còi toàn giải

Vào những phút bù giờ, Brazil được hưởng một quả phạt góc. Rivaldo chạy về cột cờ để thực hiện. Hakan Unsal đá quả bóng về phía số 10 của Selecao, bóng đập vào đùi nhưng Rivaldo lại ôm mặt ra vẻ đau đớn. Sau khi trao đổi với trợ lý trọng tài, ông Kim Young Joo truất quyền thi đấu của Unsal. Thổ Nhĩ Kỳ kết thúc trận ra quân với 9 người.

Thất bại ở trận đầu tiên, mất hai trụ cột ở hàng thủ, Senol Gunes thể hiện rõ sự thất vọng với cách trọng tài Hàn Quốc điều hành trận đấu. Sau đó, ông Kim bị treo còi trong suốt thời gian còn lại của giải còn Rivaldo chỉ bị phạt 5.000 bảng vì lỗi ăn vạ.

Thổ Nhĩ Kỳ bước vào trận thứ 2 mang tính chất sống còn với Costa Rica, đội thắng Trung Quốc 2-0 ở lượt trận đầu tiên. Vận đen tiếp tục đeo bám thầy trò Senol Gunes. Họ mở tỷ số đầu hiệp 2 do công của Emre nhưng lại bị đối thủ gỡ hòa vào những phút cuối sau một pha treo bóng bổng năm ăn năm thua.

Chỉ có 1 điểm sau 2 trận, Thổ Nhĩ Kỳ buộc phải thắng đậm Trung Quốc ở lượt cuối đồng thời hy vọng Brazil không “thả” Costa Rica. Quyết tâm của người Thổ thể hiện rõ khi họ dẫn trước Trung Quốc 2-0 chỉ sau chưa đầy 10 phút thi đấu và kết thúc trận đấu với tỷ số chung cuộc 3-0. Ở trận đấu cùng giờ, Brazil vượt qua Costa Rica với tỷ số đậm đà 5-2. Thổ Nhĩ Kỳ giành tấm vé vào vòng knock-out và đối đầu với đội đồng chủ nhà Nhật Bản.

CHỈ CHỊU KHUẤT PHỤC BỞI NHÀ VÔ ĐỊCH

Vượt qua eo biển Triều Tiên sang Nhật Bản để đối đầu với đội chủ nhà, Senol Gunes và các học trò hiểu rõ áp lực mình sẽ gặp phải. Trận đấu được tổ chức ở sân Miyagi, thị trấn Rifu với sức chứa hơn 45.000 khán giả. Tất nhiên phần lớn những người có mặt trên sân là CĐV đội chủ nhà.

Thổ Nhĩ Kỳ vươn lên dẫn trước ngay từ phút 12 từ cú đánh đầu của Umit Davala sau cú đá phạt góc của Ergun Penbe. Cả sân Miyagi chết lặng trong giây lát nhưng lại ồn ã trở lại với niềm tin vào hàng tiền vệ đầy sáng tạo của Nhật Bản với những cái tên như Hidetoshi Nakata, Shinji Ono, Junichi Inamoto.

Nhưng trong một ngày mà hàng thủ của Thổ Nhĩ Kỳ gồm Hakan Unsal, Alpay Ozalan và Bulent Korkmaz chơi quá chắc chắn, đội chủ nhà hầu như không thể đe dọa khung thành của Rustu Recber.

Đối thủ tiếp theo của Thổ Nhĩ Kỳ là Senegal, một bất ngờ thú vị của giải đấu. Senegal kết thúc vòng bảng với vị trí thứ nhất, trên cả Đan Mạch, Uruguay và Pháp.

Dẫu vậy tấm HCĐ chung cuộc cùng danh hiệu Đệ Tam anh hào cũng làm NHM Thổ Nhĩ Kỳ hài lòng, và chiến công này ghi dấu ấn rất lớn của ngôi sao trẻ Mansiz

Thầy trò Bruno Metsu (HLV này qua đời năm 2013 vì ung thư - ND) đánh bại nhà đương kim vô địch thế giới Pháp ngay trong trận khai mạc. Tốc độ, nền tảng thể lực sung mãn cùng chất ngẫu hứng của đại diện Phi Châu giúp họ cuốn phăng tiếp Thụy Điển ở vòng 1/8 để tiến vào tứ kết một cách thuyết phục.

Tại Osaka, hai chú ngựa ô gặp nhau trước ngưỡng cửa lịch sử. Kẻ chiến thắng sẽ có lần đầu tiên lọt vào tốp 4 đội mạnh nhất thế giới. Vì tính chất quan trọng đó, cả Thổ Nhĩ Kỳ và Senegal đều nhập cuộc chậm rãi để dò xét đối thủ.

Sức mạnh của các cầu thủ trẻ ở độ tuổi đôi mươi giúp Senegal chiếm ưu thế trước, họ bắt đầu dồn ép đối thủ bằng những tình huống tấn công ở tốc độ cao. Ở tuyến giữa, Pape Bouba Diop như một người khổng lồ không thể đánh bại. Anh là nguồn cấp bóng chính cho 3 cầu thủ tuyến trên: El Hadji Diouf, Henri Camara và Khalilou Fadiga, những người vừa nhanh nhẹn vừa có tốc độ.

Thổ Nhĩ Kỳ thực sự may mắn vì đã không thủng lưới trong 45 phút đầu. Quãng thời gian nghỉ giữa hiệp là lúc để Senol Gunes có những tính toán nhằm thay đổi thế trận. Phút 67, ông rút Hakan Sukur để đưa tiền đạo dự bị Ilhan Mansiz vào sân.

Ilhan Mansiz năm ấy 26 tuổi nhưng mới có vài lần chơi cho ĐTQG (anh ra mắt tháng 10/2001 trong trận đấu vòng loại World Cup 2002 với Moldova). Tiền đạo sinh ra ở Đức được tham dự World Cup nhờ thành tích ghi bàn xuất sắc ở Besiktas mùa giải 2001/02 với 21 pha lập công sau 30 trận.

Lá cờ Trăng lưỡi liềm đã bay cao trên khán đài khi chứng kiến thời khắc ĐT Thổ Nhĩ Kỳ đánh bại đội đồng chủ nhà Hàn Quốc

Số phận có lẽ đã chọn một tiền đạo còn vô danh như Mansiz để trở thành người hùng kết liễu những chiến binh Phi Châu. Khi thời gian thi đấu chính thức kết thúc và Thổ Nhĩ Kỳ nhiều khả năng sẽ bị áp đảo trong hiệp phụ bởi thể lực cực tốt của các cầu thủ Senegal, Mansiz như từ dưới đất chui lên đón quả tạt từ cánh phải của Umit Davala và dứt điểm một chạm tung lưới thủ thành Tony Sylva. Bàn thắng vàng được ghi khi hiệp phụ thứ nhất mới trôi qua có 4 phút. Ilhan Mansiz nhìn như một vị thần chiến thắng khi ăn mừng pha lập công để đời của mình.

Vượt qua thử thách Senegal, Thổ Nhĩ Kỳ gặp lại Brazil ở vòng bán kết. Selecao mất Ronaldinho vì tấm thẻ đỏ cầu thủ này phải nhận ở trận gặp Anh, Edilson được chọn làm người thay thế. Đó là một yếu tố giúp các học trò của Senol Gunes tự tin, dù việc ngăn chặn Ronaldo và Rivaldo, bộ đôi đã có tổng cộng 10 bàn trước đó là điều không hề đơn giản.

Thổ Nhĩ Kỳ nhập cuộc không khác trận đấu vòng bảng trước đó 3 tuần. Họ chủ động với lối chơi phòng ngự phản công và không hề tỏ ra lúng túng trước các ngôi sao của Brazil. Trong suốt 45 phút đầu, Selecao vây hãm đối phương nhưng không thể nào xuyên thủng được hàng phòng ngự được chỉ huy bởi thủ thành đầy bản lĩnh Rustu Recber.

Nhưng trong một trận đấu lớn, chỉ cần khoảnh khắc tỏa sáng của một ngôi sao có thể quyết định tất cả. Khi các CĐV Brazil bắt đầu cảm thấy sốt ruột thì Ronaldo cho thấy vì sao anh được gọi là “Người ngoài hành tinh”. Nhận đường chuyền của Gilberto Silva, Ronaldo vượt qua Fatih Aykel nhưng đối mặt 3 cầu thủ Thổ Nhĩ Kỳ.

Hình ảnh này sẽ lưu giữ trong tâm khảm của NHM Thổ Nhĩ Kỳ về một kỳ World Cup tuyệt diệu

Khi tất cả chờ đợi số 9 của Selecao tiếp tục đi bóng hoặc chuyền cho đồng đội, Ronaldo lại dứt điểm nhanh như điện bằng mũi chân qua một rừng chân. Rustu Recber nhận ra tình huống quá muộn và dù cú đổ người giúp thủ thành này chạm tay vào bóng nhưng không thể cứu Thổ Nhĩ Kỳ tránh khỏi bàn thua.

Khoảnh khắc thiên tài đó là dấu chấm hết cho thầy trò Senol Gunes. Brazil quá đẳng cấp để giữ vững thành quả mà họ có được. Khi tiếng còi kết thúc trận đấu cất lên, các cầu thủ Thổ Nhĩ Kỳ gục xuống sân, những đôi chân bay bổng bị kéo về mặt đất.

Thổ Nhĩ Kỳ sau đó được an ủi phần nào khi hạ chủ nhà Hàn Quốc 3-2 ở trận tranh hạng Ba, nơi Hakan Sukur đi vào lịch sử với bàn thắng nhanh nhất từng được ghi tại World Cup và Ilhan Mansiz tiếp tục tỏa sáng với một cú đúp. Về mặt cá nhân, Hasan Sas, Alpay Ozalan và Rustu Recber được lựa chọn vào đội hình tiêu biểu của giải đấu.

Cho tới nay, Thổ Nhĩ Kỳ vẫn chưa có thêm một lần nào được dự World Cup. Thành tích đáng chú ý nhất của họ sau World Cup 2002 là lọt vào bán kết EURO 2008 (thua ĐT Đức). Bản hành khúc được cất lên trên đất châu Á mùa Hè 2002 vẫn là mốc son chói lọi nhất trong lịch sử bóng đá Thổ Nhĩ Kỳ và không biết đến bao giờ, người Thổ lại tái hiện lại được một câu chuyện thần kỳ tương tự.

Bình luận của bạn

Sử dụng tài khoản Facebook của bạn để thêm bình luận cho bài viết. Tên, hình ảnh và thông tin cá nhân khác của bạn công khai trên Facebook sẽ xuất hiện với bình luận của bạn, và có thể được sử dụng trên nền tảng truyền thông của Báo Bóng đá Cuộc sống!