Bóng đá Cuộc sống

Shevchenko - Di sản vô giá của Liên Xô

Những ngày ảm đạm cuối tháng 12 gợi nhớ về ký ức sự tan rã của Liên bang Xô viết 26 năm về trước. Nền thể thao, đặc biệt là bóng đá Liên Xô đã từng sản sinh ra những cái tên vĩ đại. Và sản phẩm cuối cùng vinh danh những cầu thủ từng được đào tạo trong môi trường chế độ cũ, không ai khác ngoài Andriy Shevchenko – con linh dương Ukraine đã sải bước chân kiêu hãnh trên những thảm cỏ danh giá nhất châu Âu cách đây 1 thập kỷ

THUỞ BAN ĐẦU CỦA SHEVA

Andriy Shevchenko, người phá kỷ lục chuyển nhượng bóng đá Anh năm 2006 và được xem là cái tên chói sáng nhất của bóng đá Đông Âu thời hậu Liên Xô, sinh ngày 29/9/1976 tại ngôi làng Dvirkivshchyna cách thủ đô Kiev 60 dặm về phía Đông.

Cậu bé Shevchenko là con của một giáo viên mẫu giáo và một vị tướng thuộc trung đoàn thiết giáp Hồng quân Liên Xô trước đây. Dù có một cuộc sống không thật sự dư dả, ông Nikolaj và bà Lubov luôn cố gắng dành cho các con của mình, Andriy và người chị Elena, một cuộc sống hạnh phúc. Người cha quân nhân của Shevchenko luôn cùng cậu chơi bóng, trượt tuyết và đi câu cá.

Khi Andriy lên 9, trường của cậu đã phải chuyển tới vùng bờ biển Hắc Hải sau khi thảm họa hạt nhân tại nhà máy điện nguyên tử Chernobyl xảy ra vào tháng 4/1986. Andriy nhớ lại:"Thực ra thì vào thời điểm đó cuộc sống của chúng tôi không bị ảnh hưởng quá nhiều. Chúng tôi may mắn hơn rất nhiều những người khác đã phải gánh chịu tác động trực tiếp của vụ nổ. Đã hơn 20 năm trôi qua nhưng tấn thảm kịch này cùng với những hậu quả của nó vẫn chưa thể chấm dứt hoàn toàn. Đâu đó người ta vẫn thấy những mối nguy hiểm còn lẩn quất."

Phải chứng kiến thảm kịch Chernobyl từ khi còn rất nhỏ nhưng Sheva vẫn không ngừng vươn lên bằng tình yêu bóng đá mãnh liệt

Năm 1986 cũng đánh dấu một bước ngoặt đáng nhớ trong cuộc đời của cậu bé Andriy. Chỉ 4 tuần trước khi vụ nổ Chernobyl gây chấn động cả thế giới, Shevchenko đã ký được hợp đồng thi đấu cho đội trẻ của Dynamo Kiev. Khi đó, Andriy còn tham gia môn đấm bốc và thi đấu ở hệ thống giải trẻ của Ukraine trước khi quyết định lựa chọn bóng đá.

Cậu bé đến từ vùng quê Dvirkivshchyna đã có may mắn được cố HLV huyền thoại của bóng đá Ukraine Valery Lobanovsky trực tiếp đào tạo. Shevchenko khẳng định:"Với một đứa trẻ ở Ukraine thì Dynamo Kiev luôn luôn là đội bóng vĩ đại nhất!"

ĐỘI BÓNG ĐẦU TIÊN

Ông Nikolaj ban đầu tỏ ra khá miễn cưỡng khi chấp nhận việc con trai của mình đi theo con đường trở thành một cầu thủ chuyên nghiệp. Nhưng cuối cùng, giống như mọi người khác, ông đã nhận ra khả năng chơi bóng đặc biệt ở Andriy. Shevchenko nhớ lại: "Bố mẹ luôn dành cho tôi quyền quyết định và không bao giờ áp đặt tôi phải làm thế này hay thế khác."

Ở tuổi 14, Andriy có lần đầu tiên được hít thở bầu không khí bóng đá quốc tế khi đội trẻ của Dynamo chiến thắng ở Cúp Ian Rush tại Xứ Wales năm 1990. Điều đặc biệt đó là chàng trai trẻ này đã trở thành Vua phá lưới của giải và được nhận một đôi giày từ chính cựu tiền đạo nổi tiếng một thời của Liverpool. Một năm sau đó, Andriy chính thức gây được tiếng vang đầu tiên khi ghi được bàn thắng cho đội trẻ Ukraine trong trận hòa 2-2 với Hà Lan.

Năm 18 tuổi, sự nghiệp thi đấu chuyên nghiệp của Shevchenko bắt đầu có những thành công đầu tiên khi anh được góp mặt tại đội hình chính của Dynamo. CLB của thủ đô Ukraine đã giành 5 chức VĐQG liên tiếp cùng với 3 chiếc cúp khác và người nổi bật nhất trong quãng thời gian này chính là Sheva với 60 pha lập công.

Tại đấu trường châu lục, Shevchenko cũng tạo nên một dấu ấn đặc biệt khi có 20 bàn cho đội bóng của mình trong khuổn khổ Champions League, bao gồm cả cú hat-trick tuyệt vời vào lưới Barcelona mùa 1997/98 ngay tại sân Camp Nou - một thành tích vô tiền khoáng hậu đối với một cầu thủ Đông Âu.

Những thành công cùng Dynamo Kiev nhanh chóng giúp tài năng của anh được biết đến rộng rãi và AC Milan đã là đội may mắn có được “linh dương Ukraine” với giá 18 triệu bảng

Sheva nhắc lại chiến tích đó một cách đầy hào hứng: "Ở Kiev chúng tôi đã đánh bại họ 3 bàn không gỡ. Một người bạn của tôi nói: ‘Hãy xem cậu có thể làm gì ở trận lượt về’ và đánh cược rằng tôi sẽ không thể ghi được bàn nào nữa. Cuối cùng thì anh ấy đã phải trả cho bữa tối của chúng tôi sau trận lượt về."

Nhưng đó chưa phải là mùa giải ấn tượng nhất của Sheva tại Champions League trong màu áo Dynamo. Ở mùa bóng 1998/99, anh đã liên tiếp ghi được những bàn thắng quan trọng cho đội bóng của mình trong những trận đấu với Lens và Arsenal.

Tại vòng tứ kết, Shevchenko 3 lần làm tung lưới của Real Madrid trước khi ghi tiếp hai bàn thắng trong những cuộc đối đầu với Bayern Munich ở bán kết, dù sau đó đại diện Đức mới là đội giành quyền đi tiếp. Những chiến công vang dội đó của Sheva đã thuyết phục được người khổng lồ AC Milan chấp nhận bỏ ra 18 triệu bảng để mang anh về với sân San Siro.

HỌC TRÒ CỦA LOBANOVSKY

HLV Lobanovsky, người đặt cho Sheva biệt danh "Ronaldo trắng", đã tỏ ra rất tiếc nuối nhưng thừa nhận rằng việc được chơi trong môi trường bóng đá Italia sẽ là một cơ hội không thể tốt hơn để cậu học trò của ông mài dũa khả năng ghi bàn. Một điều thú vị đó là Shevchenko trở thành một Rossoneri để tiếp bước thần tượng Marco van Basten ở chính vị trí mà huyền thoại người Hà Lan từng đảm nhận.

Và Sheva đã thực sự trở thành một Van Basten mới tại AC Milan trong suốt 7 năm gắn bó cùng CLB này. Những gì anh có được tại đây thậm chí còn ấn tượng hơn rất nhiều so với quãng thời gian còn khoác áo Dynamo.

Shevchenko luôn nói rằng HLV Lobanovsky là người có ảnh hưởng lớn nhất đối với sự nghiệp của anh. Người thầy đáng kính luôn nhắc Sheva rằng lòng trung thành là giá trị cơ bản của mỗi con người. Những ngày tháng tập luyện gian khổ đầu tiên của tiền đạo Ukraine dưới sự hướng dẫn của Lobanovsky là tại Kontcha Zaspa, một khu trại tập huấn đặc trưng của các nước Xã Hội Chủ Nghĩa với hơn 500 phòng đầy đủ thiết bị chuyên dụng như phòng tập gym, bể bơi, sân tập ngoài trời… cách Kiev 10 dặm.

Giống như nhiều người Đông Âu trước đây, thời trẻ Sheva nghiện thuốc lá khá nặng và anh thường hút 30-40 điếu/ngày. Tất nhiên, một HLV nghiêm khắc như Lobanovsky không thể để cho điều này xảy ra lâu. Ông đã buộc cậu học trò của mình phải uống những loại thuốc để cai chất nicotine, ban đầu khiến Sheva ốm ngật ngưỡng và sau đó bỏ thuốc hoàn toàn.

Để có được sự nghiệp huy hoàng, Sheva không bao giờ quên ơn HLV Valery Lobanovsky, người thầy vĩ đại của bóng đá Ukraine

Khát vọng lớn nhất của Shevchenko đã trở thành hiện thực vào ngày 3/9/2005 khi đội tuyển Ukraine lần đầu tiên vượt qua vòng loại World Cup, trước đó họ liên tiếp bị thua trong các trận play-off trước Croatia năm 1997, Slovenia năm 1999 và Đức năm 2001.

Người có đóng góp nhiều nhất cho thành tích của Ukraine vẫn là Sheva khi anh trở thành người ghi được nhiều bàn thắng nhất tại vòng loại và nâng số lần lập công của mình tại vòng loại giải bóng đá thế giới lên con số 19. Anh nói: "Được chơi bóng vì màu cờ sắc áo của Ukraine là một điều rất quan trọng với bất cứ một cầu thủ nào. Tôi đã thi đấu vì đất nước mình, vì những người đã dõi theo từng bước đường sự nghiệp của mình".

Tại Dynamo Kiev, Sheva thường mang áo số 10 hoặc 11, nhưng với đội tuyển quốc gia, với AC Milan và sau đó là Chelsea, anh luôn mang chiếc áo số 7. Shevchenko giải thích rằng con số này mang lại may mắn cho anh và cũng còn vì biệt danh Sheva có nghĩa là số 7 trong tiếng Do Thái. Website chính thức của tiền đạo này cũng nói lên tình yêu của anh với con số 7: http://www.sheva7.com .

Andriy không bao giờ muốn được so sánh với những người chơi cùng vị trí với anh hiện nay, nhưng có một sự thật đó là anh luôn được đặt lên bàn cân cùng với những cầu thủ mình yêu thích như Blokhin, Van Basten, Diego Maradona hay Johan Cruyff. Còn với các đối thủ khó nhằn nhất? Theo lời Sheva thì chỉ có Paolo Maldini, Ciro Ferrara, Lilian Thuram, John Terry cùng Jurgen Kohler là những cái tên khiến anh cảm thấy khó vượt qua nhất.

KHOẢNH KHẮC CỦA SỰ THẬT

Andriy đã thực sự bùng nổ tại Serie A cùng với AC Milan và có được bàn thắng ngay trong lần ra mắt. Mùa bóng đầu tiên của anh tại Italia khép lại thật ngọt ngào với danh hiệu Capocannoniere (vua phá lưới) sau khi có được 24 bàn thắng. Ngay lập tức, các tifosi của Milan hiểu rằng họ đã có được một biểu tượng mới và đặt cho anh biệt danh Super Sheva.

Trong 7 mùa bóng thi đấu cho Milan, Shevchenko đã ghi được tổng cộng 173 bàn thắng, một con số quá ấn tượng tại một giải đấu luôn đề cao phòng ngự như Serie A. Thành tích ghi bàn của anh tại đấu trường châu Âu trong màu áo đỏ đen thậm chí còn thuyết phục hơn. Vào ngày 23/11/2005, Sheva đã lập nên một kỷ lục khi ghi được tới 4 bàn thắng trong một trận đấu, điều mà trước đó mới chỉ có Van Basten, Simone Inzaghi, Dado Prso và Ruud van Nistelrooy làm được.

Cùng AC Milan, Shevchenko đã giành được chức vô địch Champions League năm 2003 sau khi vượt qua Juventus trong loạt sút luân lưu mà anh là người đá quả quyết định. Nhưng cũng chính giải đấu này đã để lại những dư vị buồn cho "Ronaldo trắng" khi anh là người đã bỏ lỡ cơ hội ghi bàn mười mươi trong hiệp phụ trước khi đá hỏng quả luân lưu cuối cùng trong trận chung kết thua Liverpool năm 2005. Thật là những kịch bản đầy trớ trêu. Giữa hai trận chung kết đó, Sheva giành Ballon d’Or năm 2004.

Dù có được rất nhiều thành công cùng AC Milan nhưng khoảng khắc đáng nhớ nhất của Sheva là khi anh cùng Milan thất bại trước Liverpool trong trận chung kết Champions League năm 2005

Andriy nhún vai: "Đó là một khoảnh khắc quan trọng mà bất cứ một cầu thủ nào cũng cần phải đối mặt để trưởng thành hơn. Cuộc sống không chỉ có những chiến thắng, mà còn có chỗ cho những thất bại nữa. Và một khi bạn vấp ngã, hãy đứng dậy để lại tiếp tục bước trên con đường mình đã chọn.

Tôi sẽ không bao giờ quên giây phút thất bại trước Liverpool và đó là một bài học thật quý giá. Chỉ 6 phút thôi và số phận của Milan đã thay đổi hoàn toàn. Chúng tôi đã nghĩ rằng mình sẽ giành được chiến thắng nhưng cuối cùng lại phải nhìn đối phương vỡ òa trong niềm vui.

Nhưng tôi và các đồng đội đã nhanh chóng khép lại kỷ niệm buồn đó để tiếp tục chơi bóng và thậm chí còn chơi hay hơn rất nhiều. Bóng đá luôn là thế..."

NỐT TRẦM TẠI CHELSEA

Chương phiêu lưu tiếp theo trong sự nghiệp bóng đá của Sheva mở ra ngày 28/5/2006 bằng bản hợp đồng 4 năm với Chelsea cùng một mức phí chuyển nhượng kỷ lục 30,8 triệu bảng, phá vỡ kỷ lục cũ do Essien tạo ra 1 năm trước đó.

Khi đã chắc chắn có được Shevchenko, HLV Jose Mourinho khẳng định: "Hôm nay là ngày mà một giấc mơ lớn đã trở thành sự thật. Andriy luôn là mục tiêu hàng đầu của Chelsea kể từ khi tôi có mặt tại đây. Anh ấy có đẳng cấp vượt trội, có tinh thần kỷ luật, ý thức chiến thuật nhạy bén và hơn hết là một cây săn bàn tuyệt vời."

Mourinho đã được tận mắt kiểm chứng tài năng của Shevchenko khi anh là người ghi bàn quyết định trong trận tranh Siêu Cúp Châu Âu năm 2003 giữa AC Milan và Porto. Sau hai mùa giải liên tiếp mang về cho Chelsea chức vô địch giải Ngoại hạng, mục tiêu số một lúc đó của vị HLV người Bồ Đào Nha là Champions League và sự có mặt của Sheva dường như là một đảm bảo cho thành công (anh là vua phá lưới Champions League 2005/06 với 9 bàn thắng).

Shevchenko còn có được một sự ngưỡng mộ tuyệt đối từ tỷ phú người Nga Roman Abramovich khi ông này đã theo đuổi việc giành được chữ ký của anh ngay từ những ngày đầu tiên xuất hiện tại London.

Quyết định chuyển sang Chelsea là sai lầm cực lớn khiến phong độ của Sheva sa sút trầm trọng và không còn có thể trở lại được nữa

Sheva chia sẻ trong những ngày đầu ở đội bóng mới: "Chelsea là một đội bóng tuyệt vời, một tập thể được xây dựng rất tốt và hơn hết là có những CĐV thật đặt biệt. Tôi muốn thành công cùng với Chelsea. Tôi sẽ thi đấu hết khả năng không chỉ để ghi được bàn thắng mà còn đóng góp cho lối chơi của toàn đội.

Ở Milan luôn có một không khí cạnh tranh giữa các cầu thủ, bởi thế tôi không quá lạ lẫm khi thấy lại điều này tại Chelsea. Chúng tôi đang có rất nhiều mục tiêu: giải Ngoại hạng Anh, Cúp FA, Cúp Liên đoàn, Champions League vì vậy bất cứ cầu thủ nào cũng có vai trò riêng và cơ hội để thể hiện nó."

Sheva đã gặp Abramovich lần đầu tiên ngay sau khi tỷ phú người Nga mua được Chelsea năm 2003. Anh nhớ lại: "Tôi đã gặp ông ấy tại khách sạn Bốn Mùa ở Milan. Abramovich đến đó để đàm phán với Inter về một số cầu thủ mà ông ấy quan tâm. Roman đã trực tiếp đưa ra một lời đề nghị với tôi về việc chuyển tới chơi cho Chelsea.

Nhưng khi đó Milan vừa giành chức vô địch Champions League và tôi nói rằng thậm chí tôi chưa hề một lần nghĩ tới việc sẽ ra đi. Tôi đã chúc ông ấy thành công trong việc mang lại một diện mạo mới cho Chelsea và thật thú vị khi chúng tôi lại đang có cùng một mục tiêu".

Thật tiếc rằng cuộc sống tại nước Anh của Sheva diễn ra không như mong đợi ban đầu. Anh là người của Chelsea 3 mùa (mùa cuối được đội bóng cũ AC Milan mượn), ghi được 23 bàn sau 76 lần ra sân. Sheva trở lại Dynamo Kiev năm 2009 và thi đấu những năm tháng cuối cùng trước khi chính thức giải nghệ năm 2012 ở tuổi 36.


Bình luận của bạn

Sử dụng tài khoản Facebook của bạn để thêm bình luận cho bài viết. Tên, hình ảnh và thông tin cá nhân khác của bạn công khai trên Facebook sẽ xuất hiện với bình luận của bạn, và có thể được sử dụng trên nền tảng truyền thông của Báo Bóng đá Cuộc sống!