Bóng đá Cuộc sống

Biến nghề đao phủ thành môn nghệ thuật tột đỉnh hào hoa

Sự nghiệp của Nesta có thể còn hào hùng hơn rất nhiều nếu không vì những chấn thương mãn tính. Nhưng những vết đau thể xác vốn là nỗi ám ảnh thường trực với Nesta không bao giờ che mờ tài năng sân cỏ của anh. Với những ai yêu bóng đá phòng ngự, đặc biệt là tín đồ của trường phái Catenaccio, Nesta xứng đáng đứng trong hàng ngũ 5 trung vệ xuất sắc nhất mọi thời đại. Dưới bước chân Nesta, "phòng ngự" đã thực sự trở thành môn nghệ thuật, mang đậm tính mỹ học nhưng dư thừa độ chính xác.

Tháng 3/1976, kiệt tác điện ảnh "Bay trên tổ chim cúc cu" của đạo diễn Milos Forman đang khuynh đảo rạp vé và thu hút sự quan tâm đặc biệt của các nhà phê bình văn hóa. Trong khi đó, ở tòa án Italia là cuộc tranh luận không hồi kết về tai nạn thảm khốc tại khe núi Cermis, thung lũng Fiemme cướp đi sinh mạng của 6 du khách nước Nga.

Ở thành phố Seveso thì xảy ra thảm họa năng lượng khi nhà máy hóa học phát nổ biến khu vực này thành nơi có mức nhiễm xạ Dioxin cao nhất thế giới. Ngoài đường phố, dân tình không giấu nổi nỗi lo về cuộc đảo chính quân sự do Jorge Rafael Videla cầm đầu, giật dây bởi một người anh họ làm việc trong chính phủ Argentina.

Nhưng ngày 19/03/1976 là một sự kiện mà sau này đã đánh dấu sự thay đổi trong văn hóa và lý tưởng thanh niên Italia: Alessandro Nesta, trung vệ hào hoa bậc nhất xứ sở chiến thuật, chào đời. Nesta không chỉ là hiện thân của một tư tưởng bóng đá lớn, anh còn là đại diện cho vẻ đẹp truyền thống Italia ngày một thui chột: Tinh tế nhưng kỷ luật.


GIỮA HAI NỬA THÀNH ROME

Ở khu tập thể của nhân viên xí nghiệp đường sắt vận tải Roma, ông Giuseppe Nesta đang thả lỏng thư giãn trên chiếc ghế bành theo dõi chặng đua có sự tham dự của cua-rơ huyền thoại Eddy Merckx. Trong phòng ngủ, bà Maria Laura đang mang trong mình giọt máu thứ 3 của gia tộc Nesta trở dạ. Cả gia đình nháo nhào lấy xe và đưa Laura tới bệnh viện Policlinico Umberto. Ngày hôm đó, Alessandro Nesta, nặng 4,1kg, chào đời.

Chứng khó phát triển cột sống bẩm sinh của Nesta làm cha mẹ đau đầu. Bác sỹ gợi ý nên cho cậu chơi một môn thể thao nào đó nếu không muốn căn bệnh biến tướng sang xương thủy tinh. Bóng đá là lựa chọn của Nesta, đứa trẻ 3 tuổi bấy giờ. Hoạt động đá bóng vào các buổi chiều được Nesta liên tục duy trì với sự tham gia của hai người anh là Fernando và Katia cùng đám bạn cùng trang lứa trong thị trấn.

Vào một buổi chiều tháng 9 năm 1984, tức là khi Nesta lên 8, ông Giuseppe đưa cậu cả Fernando tới tham gia buổi chiêu sinh của Cinecitta - CLB địa phương ký thỏa thuận hợp tác với đại gia AS Roma. Nesta cũng ngồi trong xe ngày hôm ấy và cậu tỏ rõ thái độ bất bình khi cha chỉ cho anh trai đi thi.

Không muốn đứa con út vốn sinh ra đã chẳng lành lặn buồn, Giuseppe rút 30.000 lire (đơn vị tiền tệ của Italia) cuối cùng trong ví đang ký hồ sơ cho Nesta. Hôm ấy, là Nesta chứ không phải Fernando được nhận tuyển. Nhưng ông Giuseppe và cả bà Laura đều không kỳ vọng vào giấc mơ sân cỏ nhà nghề của con trai. Trên tất cả, thứ họ cần là sức khỏe, là một Nesta lành lặn không đau ốm.

Tuy nhiên, Nesta sớm cho thấy tài năng hơn người. Chỉ sau 3 năm, Nesta đã là đội trưởng đội U13 Cinecitta. Một cậu bé với cái cột sống khiếm khuyết bắt đầu trở thành đề tài bán tán trong cộng đồng bóng đá Thủ đô. Francesco Rocca - huyền thoại của Roma - được cử đi "soi giò". Sau 4 hay 5 trận đấu gì đó theo dõi, ông "chấm" ngay Nesta. Một cuộc điện thoại từ tổng hành dinh Ca-pi-tôn điện tới văn phòng Cinecitta: Đổi Nesta lấy 10 triệu lire.

Nesta hội tụ đủ những phẩm chất ưu việt của một cầu thủ Italia: mắt xanh thăm thẳm như nước biển Địa Trung Hải, mái tóc dài loăn xoăn lãng tử, gương mặt thanh tú đốn tim biết bao nàng thiếu nữ và lối chơi bóng cực kỳ hào hoa, phong nhã.

Nesta tưởng mình đang mơ giấc mộng Nam Kha và sống ở tầng mây thứ bảy. Nhưng với ông Giuseppe, địa ngục đã ở rất gần. Ông là fan cuồng của Lazio - đối thủ không đội trời chung với Roma. Sẽ là không chấp nhận nổi và thật sự vô lối nếu con trai của một CĐV nhiệt thành Lazio khoác lên mình sắc áo bã trầu.

"Con trai tôi với chiếc áo Roma ư? Không, tôi đi chết đây. Tôi sẽ tới Lazio, quỳ xuống chân nhà tuyển trạch và xin cho Nesta vào. Đừng bao giờ đưa cái áo màu rượu vang và chiếc quần vàng nhờ vào nhà tôi", Giuseppe nói trên tờ nhật báo Nhân dân Milano.

Bỏ qua 10 triệu lire và 0 xu trong tài khoản, Giuseppe đưa Nesta tới sân San Basilio, nơi 300 bạn khác tầm tuổi Nesta tới thi tuyển đầu vào học viện trẻ Lazio. Hỏi Nesta cảm giác sao, cậu chắc chắn sẽ nói "không hài lòng". Nhưng một thiên tài với tố chất bẩm sinh như Nesta không bao giờ để tình cảm chi phối đức chuyên nghiệp của mình trên sân.

Filice Pulici, trưởng ban giám khảo buổi tuyển chọn hét lên: "Ôi lạy chúa, ai dạy đứa trẻ kia xoạc bóng vậy?". Volgango Patarca, người đứng đầu chương trình huấn luyện trẻ khẳng định: "Cậu bé ấy sẽ là thủ lĩnh của bóng đá Italia trong tương lai". 3 tuần sau, Nesta nhận thông báo: "Chúc mừng bạn trúng tuyến". Torneo Aquilotto - nơi hội quân của những gương mặt mới trong đội - chào đón Nesta.


TỪ HÀNH LANG CÁNH TỚI TRUNG TÂM HÀNG THỦ

Nesta khởi nghiệp ở vị trí hậu vệ phải. Bắt đầu ở đội U16, tấm băng đội trưởng thuộc về đặc quyền của Nesta.

Ở Roma, có một thần tượng bóng đá khác: Francesco Totti, người sinh ra và lớn lên ở quận Porta Metronia, giống như Nesta. Nhưng nếu như Totti sớm được dự báo là một số 10 kiểu Italia điển hình, là hậu duệ tiếp bước thế hệ đàn anh như niềm tự hào Trequartista của bóng đá Italia gồm Valentino Mazzola, Sandro, Rivera, Antognoni, Roberto Baggio hay Del Piero thì ngược lại, giới chuyên môn vẫn chưa tài nào khái quát phương pháp phòng ngự Nesta đang thi triển thành triết lý.

Anh sở hữu tốc độ lý tưởng của một hậu vệ cánh, tổ chức bắt người theo khu vực đúng như sách giáo khoa nhưng luôn thực hiện những động tác cắt bóng ở mức độ tinh tế và đẹp mắt hơn rất nhiều. Đồng thời, khả năng đánh chiếm không gian và biến phòng ngự bằng tấn công chỉ bằng cú chuồi bóng đặc trưng của Nesta là những nét mới trong hệ thống chiến thuật ở Calcio ngày ấy.

Một giáo sư chuyên ngành khoa học - chính trị đã tuyên bố "Xem Nesta khiến người khác thèm được chơi phòng ngự". Đấy là một nghịch lý... dễ hiểu vì trước nay, người ta chỉ mơ ước đá tấn công tổng lực chứ mấy ai hào hứng với trò đổ bể tông.

Locadeli, tác giả của cuốn "Biến đổi xã hội Italia trước thế kỷ 21" cho rằng Nesta là hiện thân của những nhà xã hội học Italia cũ, tầng lớp chịu ảnh hưởng sâu sắc của cuộc cách mạng văn hóa cộng đồng trong những năm 1970. Nesta có xu hướng lạc quan, nhiều khát vọng, sở hữu năng lực cạnh tranh, giàu lòng vị tha và cất giấu cái Tôi lớn dưới lớp vỏ bọc của người nghệ sỹ vĩ cầm ít nói.

Tuy nhiên, sự cố sớm xuất hiện. Sau một mùa Hè tăng trưởng thể chất kỳ diệu (cao thêm 22cm), Nesta - ở tuổi 16 - có dấu hiệu "chững lại". Nhân viên y tế của Lazio dự đoán Nesta không thể cao thêm và chấp nhận dáng đứng gù lưng trong phần còn lại của cuộc đời. Hàng tháng, gia đình anh phải chi số tiền tương đương 3.000 euro để chữa triệt để cái lưng tai hại.

Mất 3 tháng ngồi ngoài, Nesta quay lại trong trận giao hữu giữa hai đội U18 của Lazio và Roma. 6-2 là kết quả chung cuộc nghiêng về Lazio, và Totti - thủ lĩnh hàng công của Roma hoàn toàn tắt điện trước Nesta.

Nếu như AS Roma tự hào với Hoàng tử Francesco Totti thì Lazio cũng rất hãnh diện với viên ngọc Alessandro Nesta. Tuy nhiên, định mệnh đã khiến Nesta không thể trở thành biểu tượng của đội bóng.

Đội một Lazio bấy giờ chưa cho thấy dấu hiệu của một kẻ sẵn sàng thách thức ngôi vô địch, Đấy chưa phải tập thể của những Nedved, Veron, Almeyda, Salas, Simeon hay Mancini. Nhưng đấy là một đội bóng với nhiều gương mặt giàu tiềm năng: Luca Marchegiani, Favalli Boksic và Casiraghi. Cộng thêm Paul Gascoigne, bản hợp đồng kỷ lục của Lazio và cũng là ngôi sao bóng đá hàng đầu ở xứ Sương mù.

Cùng thời điểm, ở Lazio tồn tại thông lệ "cho phép những cầu thủ tốt nhất ở tuyến trẻ tham gia tập cùng đội một". Nesta tất nhiên nằm trong số ấy và có cơ hội đứng cùng hàng ngũ với Gascoigne.

Phải nói thêm, Gascoigne ngày ấy nổi tiếng là tốc độ, khéo léo và lắm chiêu trò. Vậy mà đứng trước Nesta, một cậu bé ít hơn anh ta cả chục tuổi, Gascoigne lại gục ngã. Đó là cuộc đấu đã đi vào giai thoại tại Lazio như câu chuyện minh họa rõ nét phẩm chất của Nesta.

Gascoigne đã có vài hành vi xấu chơi nhưng Nesta chọn cách im lặng. Anh chỉ chăm chú vào công việc được giao phó. Trong một tình huống cầm bóng sát biên, Gascoigne cố gắng khoa trương năng lực kỹ thuật bằng cú phi nước đại ở tốc độ cao xộc thẳng vào vòng cấm. Nesta, bằng pha chuồi bóng kinh điển, ôm gọn quả bóng vàongười. Còn Gascoigne bắn thẳng lên trời vì quán tính lớn trước khi tiếp đất và nhận hậu quả: Gãy xương mác.

Nhưng không ai có thể trách Nesta, vì anh chơi đúng luật. Đến bản thân một gã sẵn máu côn đồ như Gascoigne cũng "ngậm bồ hòn làm ngọt". Dino Zoff đứng ngoài đường biên ghé vào tai ông chủ tịch Sergio Cragnotti: "Không phải mua người nữa đầu. Đúng là cặp trung vệ tốt nhất của đội đang dưỡng thương nhưng tại sao phải tốn kém khi đã có Nesta?".

Dù vậy, phải tới khi "gã điên" Zdenek Zeman về nắm quyền, khán giả mới thực sự chứng kiến bước chuyển mình của Nesta. Ngày 12/03/1994, trong trận hòa 2-2 với Udinese, Zeman tung Nesta vào sân thay Casiraghi ở phút 78. Chỉ 12 phút ngắn ngủi nhưng là đủ để Nesta khẳng định tên tuổi. Sau ngày hôm ấy, anh là sự lựa chọn nghiễm nhiên trong đội hình xuất phát.

Ở 4 vòng cuối cùng mùa 1994, 3/4 trung vệ của Lazio đồng loạt chấn thương dài hạn. Zeman, với lời gợi ý từ người tiền nhiệm, đưa Nesta vào trung tâm hàng thủ. Từ đó, vị trí trung vệ gắn chặt với sự nghiệp Nesta, đồng thời đưa anh lên vũ đài thế giới.

Cesare Maldini gọi anh vào đội U21, Arrigo Sacchi điền tên anh vào thành phần dự tuyển Azzurri. Cậu bé nhút nhát năm nào ở Cinecitta đã trưởng thành thực sự.


PHẬN ĐỜI LONG ĐONG

France 1998 là giải đấu lớn đầu tiên của Nesta. 22 tuổi, tương lai đang rộng mở trước mắt Nesta. Trước ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh, giới chuyên môn và các nhà cái cũng đánh giá rất cao ĐT Italia.

Trong thời đại vô hồn và dập khuôn tới nhạt nhẽo của sơ đồ 4-4-2, Italia rõ ràng là làn gió mới. Độ tuổi trung bình thấp hơn 26, với hệ thống phòng ngự toàn anh tài như Costacurta, Maldini và Cannavaro. Phía trên, Del Piero và Vieri tạo thành cặp bài trùng đáng sợ.

Đang hừng hực năng lượng tuổi trẻ, Nesta nhận cái tát vỗ mặt. Chấn thương dây chằng gặp phải trong trận đấu cuối cùng vòng bảng gặp Áo buộc Nesta phải nghỉ thi đấu 6 tháng. Hồ bơi, phòng vật lý trị liệu và xe đạp là bạn đồng hành của Nesta trong nửa năm đằng đẵng.

Ở Lazio, ông chủ tịch Cragnotti lên cơn tam bành. Cragnotti chỉ trích LĐBĐ Italia và yêu cầu đơn vị này bồi thường 6,5 triệu lire vì đợt tập trung đội tuyển đã khiến "báu vật" Nesta chấn thương.

Thực ra, Cragnotti đâu thương xót gì Nesta. Ông ta lo sợ việc nghỉ đá quá lâu của Nesta sẽ ảnh hưởng tiêu cực tới giá trị chuyển nhượng của anh trên sàn giao dịch. Suy nghĩ này kéo theo cuộc kiện tụng liên bang suốt 2 tháng Hè. Rốt cuộc, Cragnotti cũng không nhận được xu nào.

Trở về từ trung tâm hồi phục Collecchio. Nesta tỏ ra buồn bã. Bởi tại World Cup 1998, việc anh dừng cuộc chơi giữa chừng và những tranh cãi xoay quanh quyết định không triệu tập Francesco Totti vào đội hình đi World Cup làm dấy lên cuộc xung đột trong lòng thành phố Roma.

Chấn thương luôn luôn người bạn đời khó chịu của Nesta, điều khiến anh đau khổ còn hơn sự phản bội của người đời. Ngay cả khi hào hứng trên đỉnh vinh quang cùng AC Milan, Nesta vẫn nhói đau khi bị biến thành nạn nhân của tiền bạc và thế nhân: bị bán khỏi đội bóng nhưng vẫn mang tiếng là kẻ phản bội.

Những lời lẽ tục tĩu được dành trọn cho Nesta và bản thân Totti cũng không phải dạng vừa. "Hoàng tử" thành Rome đổ thêm dầu vào lửa với châm ngôn "ĐT Italia là cơ thể mục ruỗng với quá nhiều chất độc trong nội tạng", ý ám chỉ thành kiến với giai cấp công nhân ở Roma và ưu ái dành cho Nesta.

Mùa giải 1998/99 cũng khiến nỗi buồn của Nesta thêm nặng nề. Lazio đã chơi hay trong cả chặng đường mùa giải nhưng không thể vô địch. Một năm sau, khi đã thỏa ước nguyện Serie A, Nesta lại khóc tức tưởi khi Italia thua Pháp trong trận chung kết EURO 2000 dù sớm vượt lên dẫn trước.

Sau đấy lại là trận đấu tai tiếng gặp chủ nhà Hàn Quốc ở World Cup 2002, trận đấu mà Nesta không kìm nổi nước mắt khi cầm micro trả lời phỏng vấn Sky Italia: "FIFA muốn Italia thua, và chúng tôi phải thua".

Chấn thương cũng không buông tha Nesta. Không một giải đấu lớn nào mà Nesta không gặp chấn thương. Ít thì vài tuần, lâu thì vài tháng ngồi ngoài. Mà chủ yếu là "lâu", nguyên nhân khiến sự nghiệp của Nesta có phần kém nổi bật hơn so với những người đồng đội. Dù chẳng ai dám phủ nhận, anh là một huyền thoại.

Bộ trưởng quốc phòng Italia ngày ấy, Francesco Cervoni vốn là CĐV lâu năm của Lazio. Ông đã trực tiếp tìm gặp Nesta và động viên anh: "Muốn chiến thắng, cậu phải học cách đón nhận thất bại". Nesta đáp: "Hễ khi nào tôi gượng dậy là cuộc đời lại quật tôi xuống. Ông bảo phải làm sao?".


PHÚT CHIA LY ĐỊNH MỆNH

Hè 2002, tập đoàn Cirio - chủ sở hữu Lazio gặp khó khăn tài chính. Lượng tiền mặt của công ty đã cạn kiệt và ông chủ Cragnotti cần tiền trả lương cho nhân viên. Cragnotti đã gọi điện cho Nesta và nói rằng đội bóng sẽ bán đi tất cả các ngôi sao để giảm gánh nặng tài chính. Nesta lúc này đã là đội trưởng và trong thâm tâm, anh chưa bao giờ có ý định rời Lazio.

Inter, Milan, M.U và Real Madrid là những đội chào giá Nesta. Cragnotti thông báo Sir Alex đã hỏi mua Nesta suốt 5 mùa chuyển nhượng hè gần nhất. Ở một diễn biến khác, Abramovich trong kế hoạch chuẩn bị mua lại Chelsea đã bay sang Italia gặp Cragnotti và đề nghị "giữ chỗ" ngay sau khi giao dịch ở London hoàn tất.

Nesta cương quyết khước từ. Nhưng thực quyền không nằm trong tay anh. Cragnotti hiểu rằng cách nhanh nhất đẩy Nesta lên sàn mua bán là khiến các CĐV Lazio quay lưng với anh.

Một chiếc trực thăng đợi sẵn và Nesta được yêu cầu đi cùng ông chủ tịch. Lúc hạ cánh, anh mới té ngửa là mình đang có mặt ở San Siro theo dõi trận giao hữu mùa Hè của Rossoneri. Trên khán đài, Hernan Crespo vô tình bắt gặp và hỏi: "Ơ Nesta, cậu làm gì ở đây vậy?". Nesta đơ người. chết lặng: "Hình như tôi bị bán cho Milan".

Quả không sai. Cragnotti đã thuê vài thợ ảnh đi theo và chụp lại những cảnh Nesta ở San Siro, sau đó phát tán cho các tờ báo địa phương Roma. NHM vì không hiểu thâm cung bí sử câu chuyện nay quay sang miệt thị Nesta, bảo anh là kẻ dối trá.

Nhưng dẫu sao, trong suốt 1 thập kỷ, từ 2002 đến 2012, Nesta luôn được coi là Hậu vệ xuất sắc nhất thế giới. Để có được điều đó, Nesta đã biến nghề đao phủ thành môn nghệ thuật triệt phá đỉnh cao. Dù anh đã chia tay sân cỏ, nhưng những cú chuồi bóng kinh điển vẫn sẽ sống mãi trong lòng các tifosi.

Nếu Roma luôn tự hào vì có Totti thì Lazio cũng sở hữu Nesta. Các Lazieli vốn chắc mẩm Nesta sẽ ở đây trọn đời hóa ra nhận lại vụ lừa đảo lịch sử, mà Nesta quả thực chẳng hề có lỗi.

Ngày 01/09/2002, một kênh truyền hình địa phương ở Rome đã quay lại cảnh Nesta - đứng bên ngoài ban công tòa thị chính Milan cùng Berlusconi - vẫy tay chào khán giả Milan. Vụ chuyển nhượng tiêu tốn gần 60 triệu lire, nhưng quan trọng hơn nó đánh dấu cuộc chia ly trong nước mắt và hận thù: Sự sụp đổ của một biểu tượng bóng đá Lazio.

Về Milan, Nesta không còn "đói" danh hiệu. Scudetto và Champions League đều đủ đầy. Nhưng cái lưng và chiếc bả vai đau thì không bao giờ buông tha Nesta. Mức độ nghiêm trọng của các chấn thương tới nỗi Nesta phải bay nửa vòng trái đất sang Florida phẫu thuật.

Vinh quang thì nhiều, nhưng đau đớn cũng không chẳng thiếu. Vết thương lòng thậm chí còn lớn hơn. Sau khi giải nghệ, Nesta có mong muốn quay về Italia theo đuổi nghề huấn luyện, nhưng anh không đủ dũng cảm đối mặt với Lazio trên cương vị huấn luyện Milan, để rồi gắn bó với Miami FC.

Khi còn đá bóng, sự nghiệp của Nesta luôn bị đứt quãng vì chấn thương. Tới lúc làm HLV, xuất phát điểm của Nesta cũng chỉ là một MLS với chất lượng chuyên môn trung bình. Cuộc đời Nesta là cơn giông bão không hồi kết, dù những gì anh mang tới thế giới bóng đá là tập hợp tất cả những chủ nghĩa hoàn hảo trong bóng đá phòng ngự.

Ngày Nesta rời Lazio, cựu hoa hậu Italia Tania Zamparo đã bay từ Paris về Rome và kêu gọi hàng trăm CĐV Lazio phản đối quyết định bán Nesta sang Milan. Những ai hâm mộ Nesta chắc chắn sẽ không bao giờ quên được hình ảnh ấy: Chàng trung vệ hào hoa nhưng bạc phận.


Bình luận của bạn

Sử dụng tài khoản Facebook của bạn để thêm bình luận cho bài viết. Tên, hình ảnh và thông tin cá nhân khác của bạn công khai trên Facebook sẽ xuất hiện với bình luận của bạn, và có thể được sử dụng trên nền tảng truyền thông của Báo Bóng đá Cuộc sống!

BÓNG ĐÁ CUỘC SỐNG SPECIAL