Bóng đá Cuộc sống

Hành trình làm nên “Người đặc biệt” Jose Mourinho

Jose Mourinho từng bị xem thường vì chỉ là một gã phiên dịch xoàng xĩnh. Nhưng đó chỉ là chức danh vỏ bọc cho một chiến lược gia tài năng. Ông xuất sắc từ việc kiềm tỏa ngôi sao, đến nghiên cứu đối thủ, mổ băng hình. Ở xuất phát điểm là một giáo viên thể dục, không ai vươn tới đỉnh cao bóng đá được như Jose Mourinho. Ngay cả những HLV có xuất phát điểm từ cầu thủ chuyên nghiệp như Juergen Klopp cũng phải mất nhiều năm nữa mới có thể bắt kịp Mourinho, cả về trình độ lẫn thành tích đạt được.
Hải Sơn – Lam Nguyên
(theo FourFourTwo)

TINH TƯỚNG NGAY TỪ KHI LÀ “BINH NHẤT”

Giống như Liverpool và Manchester United, Barcelona và Athletic Bilbao có nhiều thâm thù trong quá khứ. Andoni Goikoetxea, kẻ có biệt danh "Gã đồ tể xứ Bilbao" từng đốn hạ Diego Maradona nằm đo ván trong một trận đại chiến nhiều năm trước. Một thời, những chuyến làm khách tới thánh địa San Mames của đội bóng xứ Basque, Barca bị vùi dập trong thất bại với một bầu không khi đầy căm thù.

Mùa giải 1996/97, tân HLV trưởng của Barca, ông Bobby Robson cùng các học trò đến làm khách trên sân Bilbao. Đối đầu ông là người đồng nghiệp Luis Fernandez, cựu tuyển thủ Pháp. Ông là HLV Pháp đầu tiên vô địch một cúp châu Âu với PSG trước khi dẫn dắt đội bóng xứ Basque.

Chơi ở vị trí phòng ngự khi còn thi đấu, Fernandez là một gã đáng sợ ngay cả khi chuyển sang làm HLV. Ông không ngừng cáu gắt, giận dữ bên đường biên ngay cả khi đội nhà đang dẫn 2-1. Robson không phải đối đầu với người đồng nghiệp nóng nảy này, nhưng cậu trợ lý trẻ tuổi vô danh ngồi cạnh ông thì có. Thỉnh thoảng, cậu ta lại lời qua tiếng lại với Fernandez ở 2 phía băng ghế huấn luyện.

Ngay từ khi còn là 1 chàng phiên dịch viên trẻ tuổi, Mourinho đã chứng tỏ bản lĩnh đáng gờm khi cãi nhau tay đôi với HLV lão làng Luis Fernandez của Athletic Bilbao.

Những CĐV Bilbao ngồi phía sau băng ghế huấn luyện là nhân chứng rõ nhất cho cuộc cãi vã ngoài đường pitch. Họ cũng phải sững lại trước vẻ hiên ngang của cậu trợ lý trẻ tuổi vô danh kia. Cậu ăn miếng trả miếng từng lời với vị HLV trưởng Bilbao không một chút e sợ.

Jose Mourinho khi đó mới 33 tuổi. Anh không chịu lùi bước, thường xuyên cự cãi với trọng tài bàn về quyết định của trọng tài chính. Fernandez chứng kiến cảnh đó đã tức điên lên. Ông thô bạo đẩy Mourinho bên đường biên, tỏ vẻ khinh bỉ trước một khuôn mặt ông không hề nhận ra, một gã trợ lý ông chưa từng nghe tên trước kia. Dường như Fernandez tự hỏi trong đầu: "Thằng cha nào đang đứng trước mặt mình đây?".

Nhưng chuyện đó chẳng phải điều khiến Mourinho trở thành kẻ ngạo mạn. Bởi trước cả khi vô địch Champions League cùng Porto, trước khi trở thành “Người đặc biệt” ở Chelsea, trước khi là HLV đầu tiên dẫn dắt Inter Milan giành cú ăn ba, trước khi trở thành cái rốn của vũ trụ bóng đá ở cương vị HLV trưởng Real Madrid, trước khi đoàn tụ với The Blues, trước khi nhận lời làm HLV trưởng Man United, Jose Mourinho chắc chắn vốn luôn là một gã kiêu ngạo.

Chính thái độ kiêu ngạo ấy sau này đã làm nên thành công rực rỡ ở những nơi ông đi qua. Còn ở thời điểm hơn 20 năm về trước, thái độ đó giúp ông có đủ tự tin đối mặt với một HLV lão luyện dù vị trí của Mourinho khi đó chỉ là một trợ lý, một phiên dịch viên trong BHL Barcelona. Người ngăn cản Mourinho đi quá xa trong ngày hôm có là người đồng đội gần gũi với ông nhất, cũng là đối thủ lớn nhất sau này: Josep Guardiola.

CẶP BÀI TRÙNG BOBBY ROBSON - JOSE MOURINHO

Mourinho đặt chân đến Catalonia vào mùa Hè 1996, cùng Bobby Robson. Ông là trợ lý theo Robson như hình với bóng trong suốt 4 năm trước đó, từ Sporting Lisbon, Porto và giờ là Barcelona. Những người hay hoài nghi đang chờ đợi bộ đôi này thể hiện, nhưng họ cũng không chắc chắn về một thành công.

Ở thời điểm đó, Barcelona mới sa thải "Thánh" Johan Cruyff, người trong 8 năm đã dẫn dắt đội bóng xứ Catalonia vô địch La Liga 4 lần, cùng chiếc Cúp châu Âu đầu tiên năm 1992. Người hạ trát sa thải Cruyff là chủ tịch Josep Nunez. May phước cho Robson khi ông mù tịt tiếng Tây Ban Nha lẫn tiếng Catalonia, bởi ông chắc chắn sẽ không thích những điều phải nghe.

Nhưng Mourinho, với vai trò là đôi tai của Bobby Robson, lại nghe và hiểu mọi thứ. Ông sử dụng thành thạo tiếng Tây Ban Nha. Dễ hiểu thôi, vì Mourinho xuất thân từ vùng Setubal, Bồ Đào Nha chứ không phải Sacriston, County Durham. Chưa bằng lòng với tiếng Tây Ban Nha, Mourinho còn tự học để hiểu rõ tiếng Catalonia, bên cạnh tiếng Anh, Pháp, Italia và Bồ Đào Nha.

Trong những năm ở Camp Nou, Nunez gọi Mourinho là "Thầy thông ngôn", một cái tên truyền thông nơi đây gắn liền với ông đến tận ngày nay, nhất là mỗi khi họ muốn đánh tráo khái niệm với hàm ý hạ thấp Mourinho.

Sát cánh cùng HLV đầy kinh nghiệm Bobby Robson, Mourinho đã học tập được rất nhiều kỹ năng cầm quân đồng thời tôi rèn cho mình hành trang cần thiết cho sự nghiệp huấn luyện sau này.

Barca muốn có Robson, người đã tạo dựng thành tích đáng nể ở Porto, nhưng họ không thấy nhất thiết phải có gã vô danh Mourinho. Đội bóng xứ Catalonia mời Jose Ramon Alexanco, cựu danh thủ từng chơi hơn 250 trận cho Barcelona làm trợ lý số một. Nhưng Robson vẫn trung thành, đặt trọn niềm tin vào cậu trợ lý trẻ làm việc cùng ông suốt 4 năm - dù khi đó vai trò của Mourinho vốn chưa thực sự rõ ràng.

"Khi mới tới, cậu ấy đúng chỉ là người phiên dịch", một thành viên trong BLĐ Barcelona từng làm việc với cả hai kể lại. "Nhưng cậu ấy cũng là trợ lý HLV nữa. Hai vị trí đó vốn kỵ nhau, và nó trở nên ngày càng rõ ràng hơn chỉ sau 2-3 buổi họp báo. Không chỉ phiên dịch lời Robson nói, Mourinho còn thêm cả quan điểm của cậu ấy vào nữa. Cậu ấy cũng bảo vệ HLV trưởng, và tranh cãi với các nhà báo. Chúng tôi phải kéo cậu ấy trở về công việc phiên dịch bình thường".

Đến giờ, các nhà báo vẫn nhớ được một chút về những khác biệt ấy. "Mourinho thông ngôn họp báo lần đầu tiên ở trận đấu giao hữu khởi động mùa giải tại Hà Lan. Nhưng lập tức có một điều rõ ràng xảy ra: Cậu ấy không thể phiên dịch bởi vì cậu ấy có những quan điểm mạnh mẽ của bản thân", nhà báo Santi Gimenez của tờ AS hồi tưởng.

"Một số nhà báo biết tiếng Anh, họ biết Mourinho đang nhặt và chọn từng từ Robson nói ra để dịch. Cậu ấy tiếp tục phiên dịch, nhưng chỉ ở trong phòng thay đồ thôi chứ không phải họp báo". Robson thường trả lời thẳng như ruột ngựa, trong khi Mourinho dịch nó thành những câu nói mang đầy ẩn ý thâm sâu.

Chính nhờ khả năng ngôn ngữ siêu việt, định mệnh đã đưa Mourinho gắn bó với Robson tại Sporting năm 1992. Tân chủ tịch Sousa Citra khi đó hết lòng ủng hộ những HLV ngoại, nhưng lại chỉ định "cây nhà lá vườn" Mourinho làm trợ lý.

Ngay từ lần đầu làm việc cùng Robson tại Porto, Mourinho đã chứng tỏ được tài năng của mình qua việc đi do thám đối thủ cho Robson.

"Jose là một chàng trai trẻ ưa nhìn. Cậu ấy được đề cử hỗ trợ cho tôi bởi cậu ấy rất giỏi tiếng Anh và có nền tảng kiến thức bóng đá cực tốt", Robson nhận xét. Không rõ, ông có biết chuyện Mourinho từng nuôi một con chó và đặt tên nó là Gullit không.

"Cậu ấy là giáo viên thể dục ở trường, có cha từng làm thủ môn chuyên nghiệp ở Vitoria Setubal, ông ấy sau đó còn làm giám đốc điều hành của CLB đó. Jose chứng minh được cậu ấy là một người phi thường, bao quát được mọi thứ sau lưng tôi, chăm sóc cho tôi. Cậu ấy giúp tôi xây dựng quan hệ tốt đẹp với các cầu thủ ở cả 3 CLB chúng tôi làm việc cùng nhau. Mỗi khi tôi cần Mou ủng hộ, cậu ấy lại xuất hiện, cho dù có phải tự quăng mình ra hứng chịu mưa bom bão đạn".

Manuel Fernandes, cựu cầu thủ Sporting kể lại khi làm trợ lý cho Robson ở đó, Mourinho chủ yếu là phiên dịch viên. Không phải lúc nào Mou cũng gửi tới các cầu thủ tin tốt. "Cậu ấy nói cho tôi nghe điều các cầu thủ đang nói, khi họ nghĩ tôi không thể hiểu họ nói gì", Robson hồi tưởng.

Dù Sporting khi đó đang dẫn đầu giải VĐQG Bồ Đào Nha, vị chủ tịch CLB lại điện cấp tốc cho máy bay và bắt đầu rủa xả thậm tệ các cầu thủ, BLĐ lẫn NHM sau trận thua trên sân khách trước Casino Salzburg ở UEFA Cup 1993. Robson hỏi Mourinho về điều chủ tịch nói. Đầy xấu hổ, Mou giải thích ông chủ đang nói với mọi người: màn trình diễn vừa rồi là nỗi ô nhục của Sporting, và ông sẽ nói chuyện với Robson ngay khi về nhà.

Và Citra làm thật. Ông sa thải Robson trước mặt toàn thể BHL ngay khi họ trở về Lisbon. Trước đó, chưa một CLB nào dám sa thải Robson, và ông cũng không nhận được tiền bồi thường hợp đồng. Carlos Queiroz, một người bạn của chủ tịch đội bóng, đang chờ cơ hội tiếp quản CLB.

Còn Mourinho, lúc này một lần nữa ông phải chứng kiến sự dơ bẩn và chóng vánh của thế giới bóng đá. MỘT LẦN NỮA. Lần đầu là khi Mourinho mới 10 tuổi. Ông phải chứng kiến cha mình nhận án sa thải ngay trong bữa trưa kỳ nghỉ lễ Giáng sinh.

NHỮNG TẬP HỒ SƠ DO THÁM HOÀN HẢO

Bị Sporting sa thải, Robson cũng sớm tìm được công việc mới - ở ngay Bồ Đào Nha. Tháng 1/1994, Porto mời ông về làm việc. Robson nhìn ra tài năng của Mourinho, người cũng lên tiếng tỏ vẻ thích thú trước công việc ở Porto. Mourinho đồng ý làm trợ lý cho Robson. Liệu trên đời còn một người có xuất thân là phiên dịch viên lại có thể khiến Robson ấn tượng nhiều như vậy không?

Ngày còn ở Sporting, Robson đã bắt đầu nhờ Mourinho do thám đối thủ. Những gì Mourinho mang về khiến ông phải sững người. "Cậu ấy trở về, trao cho tôi một tập hồ sơ chắc chắn phải thuộc hàng chuyên gia", Robson chia sẻ hồi năm 2005. "Nội dung tốt đúng như những gì tôi mong đợi. Cậu ấy mới ngoài 30 tuổi, chưa từng làm HLV hay cầu thủ chuyên nghiệp mà lại có thể mang về cho tôi những bản báo cáo xuất sắc như thế".

Sau này, những trinh sát được cử đi dưới thời Mourinho sẽ bị ông mắng như tát nước vào mặt, hoặc bỏ đi luôn nếu báo cáo họ gửi về không làm ông thấy thỏa mãn. Một trong những trinh sát viên ở BHL Benfica hồi năm 2000 hẳn rất thấm thía điều này. Ông gửi về cho Mourinho một báo cáo cụt ngủn, chỉ có nói về vỏn vẹn 9 cầu thủ.

Tại sao Mourinho có thể làm trinh sát xuất sắc như thế ở tuổi 30? Bởi ông đã làm công việc đó hơn 1 thập niên. Từ khi mới 14 tuổi, Mourinho đã làm "do thám” cho bố mình. Khi 15 tuổi, Mourinho bị bố nhận xét ông sẽ không bao giờ kiếm được tiền nhờ bóng đá. Đáp lại, Mourinho tuyên bố sẽ trở thành huấn luyện viên. Bên cạnh đó, ông vẫn nuôi hy vọng trở thành cầu thủ và chơi ở giải hạng 2 Bồ Đào Nha.

Cùng Robson đến Barcelona, Jose Mourinho cũng không gặp khó khăn dù phải làm việc với toàn các ngôi sao hàng đầu thế giới, thậm chí họ còn rất nể phục ông.

Ở tuổi 23, Mourinho sớm nhận ra giới hạn khả năng của mình trong việc chơi bóng. Thế nên ông bắt đầu đi học vài khóa huấn luyện, thậm chí là theo học của Liên đoàn bóng đá Anh lẫn Scotland. Cựu HLV ĐT Scotland Andy Roxburgh có ảnh hưởng rất lớn thời đó, đặc biệt trong việc tổ chức tập luyện và kỹ thuật cần nâng cao trong các bài tập.

Mourinho sau đó huấn luyện đội trẻ Vitoria Setubal, rồi làm HLV thể lực ở đội hạng hai Estrela da Amadora. Vậy nên ông chỉ như một HLV bán chuyên cho tới khi gặp Robson ở sân bay Lisbon năm 1992. Chính Robson là người sớm nâng tầm Mourinho.

Thủ thành huyền thoại Vitor Baia của Porto từng làm việc với Robson và Mourinho ở Barcelona. Nói về Mourinho, ông nhận xét đơn giản: "Tôi biết ông ấy từ lâu rồi. Ông ấy có cách rất đặc biệt trong việc tổ chức, quản lý cầu thủ và thấu hiểu họ muốn chơi như thế nào".

Robson và Mourinho phải đương đầu với nhiều khó khăn tại Porto, bao gồm cả việc tiền vệ trung tâm tài hoa Rui Filipe bất ngờ qua đời vì tai nạn xe hơi ở tuổi 26. Nhưng trên sân cỏ, mọi thứ diễn ra khá suôn sẻ. Porto lọt vào bán kết Champions League 1994, đối đầu Barcelona của Johan Cruyff. Dù thất bại trước Barca, nhưng Robson đã lọt vào tầm ngắm của đội bóng này, nhất là khi ông liên tiếp vô địch quốc gia cùng Porto.

Tháng 4/1996, Barcelona chính thức tiếp cận Robson. Họ cam kết mời ông về làm HLV trưởng ngay lần đầu gặp mặt ở Ipswich Town. Robson đem chuyện này ra tham khảo ý kiến Mourinho, và cả hai đồng ý đầu quân cho Barca.

NHỮNG THÁCH THỨC MỚI Ở BARCELONA

"Tôi nợ ông ấy nhiều điều. Trong bóng đá, tôi chẳng là ai cả cho tới ngày ông ấy đến Bồ Đào Nha" Mourinho chia sẻ sau này. Ông cho tôi công việc ở hai CLB, rồi mang tôi tới một trong những CLB lớn nhất thế giới (Barcelona). Chúng tôi rất khác nhau, nhưng tôi thừa hưởng từ ông ấy ý tưởng trở thành HLV hàng đầu".

Dù vậy, công việc của họ tại Barcelona khiến họ có cảm giác sẽ phải kết thúc sớm. "Cruyff đã thiết lập một phong cách chơi bóng rất đặc biệt, áp dụng lối chơi của Ajax cùng ý tưởng của riêng ông ấy", Robson nhận định. Ông hiểu được Barcelona muốn tiếp tục thực hiện lối chơi mang phong cách Ajax, bằng việc thuê HLV đang lên của Ajax - Louis van Gaal - càng sớm càng tốt.

Mặc cho những bất ổn của công việc hiển hiện trước mắt, Mourinho vẫn làm tốt công việc tại Barcelona. "Cậu ấy như trở thành một người khác khi ở Barca, một người gần gũi với các phóng viên", Santi Gimenez nhớ lại.

Nhà báo Lu Martin của tờ El Pais hồi tưởng: "Các cầu thủ đều quý mến và tôn trọng cậu ấy, các phóng viên cũng vậy. Gần như trận sân khách nào ở đấu trường châu Âu cũng thế, cứ đêm trước trận đấu là cậu ấy hẹn gặp chúng tôi. Cậu ấy là người bạn tuyệt vời, cứ như thể một ông chú tốt bụng vậy. Thời gian làm thay đổi tất cả chúng ta, nhưng Mourinho tôi thấy trước truyền thông bây giờ không phải người tôi vốn biết".

"Tôi đi cùng cậu ấy và một nhiếp ảnh gia ở Belgrade để thăm dò đội Red Star trước một trận đấu ở Champions League. Chính phủ Serbia khi đó đang bất ổn, nhưng không khí chuyến đi thật vui vẻ. Chúng tôi đùa là có tin đồn nói Mourinho là bạn trai Robson, bởi lúc nào cậu ấy cũng đi cùng ông ta. Mourinho cười sảng khoái và đáp lại: 'Mang em gái ông tới cùng đi, rồi chúng ta sẽ biết sự thực thế nào'. Và tôi luôn nhớ điều cậu ấy nói: 'Tôi không lãng phí thời gian để nghĩ mọi người yêu mến hay ghét bỏ tôi'".

"Cùng chuyến đi đó, chiếc xe chúng tôi thuê đi bị xịt lốp giữa đường. Tôi và cậu nhiếp ảnh gia đi cùng đều chẳng biết thay lốp xe thế nào cả. Mourinho chửi thề, nghi ngờ đây là trò chọc gậy bánh xe của ai đó biết cậu ấy phải chịu trách nhiệm do thám đội Red Star. Thế rồi cậu ấy bước khỏi xe và thay lốp".

Ở Barcelona hồi đó, Mourinho được các cầu thủ quý mến như bạn bè. Họ gọi ông bằng tên Jose, những người thân nhất còn luôn gọi tên thân mật "Ze". Mourinho sống cùng người vợ Matilde ở Sitges, một quận giàu có nằm ngoài trung tâm thành phố. Robson sống ngay gần đó. Bà Matilde nấu ăn cho cả hai gia đình, và hỗ trợ Robson đắc lực như Jose vậy.

Dù đã giúp Barcelona vô địch 3 danh hiệu: Cúp Nhà Vua, Siêu Cúp Tây Ban Nha và Cúp C3, Robson vẫn bị Barca sa thải vì không thể vô địch La Liga và việc này khiến Mourinho cảm thấy rất chán nản.

Còn trên sân cỏ, trong khi Robson luôn là người chuyên nghiệp, giữ một khoảng cách nhất định với các cầu thủ, thì Mourinho lại gần gũi với họ hơn rất nhiều. Mối quan hệ giữa ông với tân binh nói tiếng Bồ Đào Nha mới chuyển sang Barcelona - Ronaldo - thực sự tốt đẹp. Điều đó giúp "Rô béo" thể hiện những phẩm chất xuất sắc nhất của anh trong mùa giải thi đấu tại Barcelona.

Guardiola trong khi đó lại tìm thấy nét tương đồng với Mourinho ở kỹ năng lãnh đạo. Cả hai thường ngồi hàng giờ bên nhau trò chuyện về chiến thuật bóng đá. Họ nói chuyện cả bằng tiếng Tây Ban Nha lẫn Catalonia.

"Chúng tôi nói về chuyện đó khi cả hai có những thắc mắc, rồi trao đổi ý tưởng cho nhau. Nhưng tôi không nhớ có chuyện gì khiến mối quan hệ giữa chúng tôi bị phân định rạch ròi thành trợ lý HLV và cầu thủ cả. Cậu ấy là trợ lý của Robson, còn tôi là cầu thủ", Guardiola chia sẻ. Vào năm 2011, khi cả hai đấu khẩu trước truyền thông, Guardiola mô tả mối quan hệ giữa họ ở Barca "không phải tình bạn thực sự, chỉ là bạn bè trong công việc".

Còn về phần Mourinho, ông nói mình đã rèn giũa được cho các siêu sao của đội bóng bằng việc dìu dắt, hướng dẫn họ, thay vì chuyên quyền áp đặt. "Bạn chẳng dạy được gì nếu huấn luyện các cầu thủ kỹ thuật, thậm chí còn phải học hỏi họ nữa", ông nói.

"Bạn phải học về những mối quan hệ giữa người với người. Các cầu thủ ở đẳng cấp đó sẽ không chấp nhận nghe điều bạn nói, đơn giản vì cái thằng nói ra câu đó là ai chứ? Bạn phải cho họ thấy điều bạn nói là đúng. Chân lý "Sếp luôn đúng" không thể áp dụng được. Chắc chắn không, với những cầu thủ đẳng cấp cao, trong trường hợp ở Barca. HLV chỉ là người hướng dẫn, mang cho họ đầu mối, giải thích nó. Phương pháp huấn luyện của tôi luôn là hướng dẫn và khám phá".

Các cầu thủ xem trọng Mourinho ở khả năng chú ý đến từng chi tiết nhỏ của ông. Điều đó được thể hiện khi ông xem băng hình để phân tích đối thủ sắp tới. Nhà vô địch World Cup Laurent Blanc từng chơi 1 mùa giải trong màu áo Barcelona, và ông từng chứng kiến Mourinho phân tích băng hình, thậm chí mang băng hình về nhà để nghiên cứu thêm về đối thủ.

Những cầu thủ Barca hồi đó chẳng để tâm mấy đến chuyện này, và họ nhanh chóng bị Mourinho chỉ trích. "Tôi từng bảo Ronaldo - Vua phá lưới La Liga mùa đó - là chẳng tốt chút nào nếu cậu ấy ghi một siêu phẩm, rồi chơi như mơ ngủ suốt 89 phút còn lại", Mourinho chia sẻ từ năm 1996.

Trong mùa giải đầu tiên và duy nhất ở Barcelona đó, Robson vô địch 3 danh hiệu: Cúp Nhà vua, Siêu Cúp Tây Ban Nha và Cúp C3. Lý do khiến Robson bị gạt đi rất đơn giản: Ông không vô địch được La Liga. Đúng như điều Robson từng tiên đoán từ trước, người thay thế ông sau đó là Van Gaal.

Quan sát Robson suốt 5 năm, Mourinho đã học hỏi được rất nhiều từ ông. "Một trong những điều quan trọng nhất tôi học được từ Bobby Robson là khi bạn chiến thắng, đừng nghĩ mình là người giỏi nhất. Nếu thua, cũng đừng nghĩ mình là đồ bỏ đi. Bobby Robson không thích nghiên cứu đối thủ, hệ thống thi đấu, hay lên kế hoạch cho giáo án tập. Ông ấy cứ như tướng đánh trận vậy, trực tiếp tương tác với cầu thủ. Ông ấy cũng là HLV theo đuổi lối tấn công cống hiến. Nếu chia sân bóng thành 3 phần, Robson luôn nhắm tới 1/3 phần sân đối phương. Điều đó cũng có nghĩa công việc quan trọng của tôi phần nhiều là chú trọng vào phòng ngự".

XA ROBSON VÀ TRƯỞNG THÀNH

Mourinho vẫn ở lại Barcelona dù Robson đã rời đi. Trước đó, ông từng cân nhắc trở về Bồ Đào Nha nhưng được Robson khuyên ở lại cùng Van Gaal, thậm chí có cơ hội thay thế "Tulip sắt" sau này.

“Jose Mourinho là một chàng trai trẻ kiêu ngạo, không tôn trọng sự “cầm quyền” nhưng tôi thích điều đó ở anh ta. Anh ta không phải mẫu người chịu phục tùng và từng cãi nhau với tôi khi tôi gặp sai lầm. Cuối cùng thì tôi muốn lắng nghe cậu ấy. Mourinho là người trợ lý mà tôi muốn lắng nghe nhiều hơn bất cứ ai khác” - đó là ấn tượng ban đầu của Van Gaal về Mourinho.

“Vai trò của anh ấy rất khác biệt dưới thời Van Gaal”, theo tiết lộ của một nhân vật nội bộ Barca. “Anh ấy được tin tưởng giao cho nhiệm vụ trinh sát các đối thủ lớn và do đó, anh đi rất nhiều. Van Gaal cũng thích cho anh ấy ngồi trên khán đài hơn là ở khu vực huấn luyện. Ở vị trí đó, Mourinho sẽ báo cáo cho Van Gaal vào giờ nghỉ để rồi vị HLV người Hà Lan chuyển lời đến toàn đội.

Tôi từng làm việc ngay bên cạnh với Mourinho và rất thích anh ấy. Anh thông minh, đầy tham vọng và có tính cách mạnh mẽ. Mourinho muốn trở thành một phần của đội bóng, đảm bảo đội bóng thành một tập thể gắn kết. Tôi biết anh ấy sẽ thành HLV giỏi nhưng không ngờ Mourinho giờ đây lại xuất sắc đến vậy”.

“Anh ấy là một người đàn ông ấm áp”, cựu hậu vệ Barca Michael Reiziger nhớ lại. “Mourinho hứng thú với mọi người và mọi chi tiết, luôn muốn trở thành một phần của tập thể. Anh ấy muốn biết mọi thứ đang diễn ra, không chỉ với việc huấn luyện.

Được Robson thuyết phục ở lại trợ giúp Van Gaal, Mourinho đã nâng tầm bản thân và đủ lông đủ cánh để tự mình huấn luyện 1 đội bóng.

Các cầu thủ thích vậy nhưng Van Gaal chắc không đâu, vì cả hai đều muốn nói nhiều. Mourinho không phải dạng trợ lý bình thường. Rõ ràng, anh ấy tham vọng cái gì đó khác. Người mà tôi thấy trên tivi bây giờ không phải người mà tôi biết. Mourinho chủ động hỏi thăm tôi khi tôi va phải anh ấy tại một khách sạn ở Amsterdam hai năm trước, và vẫn đối xử rất tử tế”.

Mourinho tiếp tục học hỏi và phát triển dưới thời Van Gaal. “Với Van Gaal, mỗi buổi tập đều được lên kế hoạch chi tiết. Tôi biết chúng tôi sẽ tập gì, cho mục đích nào và với thời gian ra sao. Không có gì thừa cả. Mọi thứ như được lập trình”.

Nhưng Mourinho cũng mệt mỏi khi làm việc với HLV người Hà Lan. Van Gaal không thể giúp Barcelona giành chức vô địch Champions League năm 1999, năm kỷ niệm 100 năm thành lập đội bóng với trận chung kết diễn ra ngay chính sân Nou Camp. Thời điểm đó, Mourinho đã muốn ra đi dù trước đó ông vừa từ chối công việc tại Braga. Lý do rất đơn giản: Mourinho kiếm được nhiều tiền hơn ở Tây Ban Nha, và gia đình ông cũng đang rất hạnh phúc tại đó.

Mourinho cũng học được tầm quan trọng của tiền bạc từ những cầu thủ như Rivaldo, người từng nói thẳng "danh hiệu đâu trả nợ được cho anh". Ông ở lại Barcelona trong năm cuối, chẳng vui vẻ gì. Mourinho tự nhận khi đó mình là một trợ lý đang nản lòng, khắc nghiệt và hay phê bình. Thêm vào nữa, Mourinho không cảm thấy ấn tượng với vị chủ tịch mới của CLB. Và rồi rời khỏi Barcelona, không tái ký hợp đồng, rồi lái xe từ Sitges về Setubal.

“Các cầu thủ thật sự nhớ Mourinho khi anh ấy rời đi. Đó là lời khen ngợi to lớn với một người trợ lý”, Reiziger nói.

Trở về Bồ Đào Nha, Mourinho rơi vào cảnh thất nghiệp suốt mùa hè. Robson gọi, mời về làm trợ lý ở Newcastle United, trước khi Mourinho được đề nghị thay thế Jupp Heynckes ở Benfica vào giữa tháng 9/2000. Từ trợ lý HLV, Mourinho giờ đã trở thành HLV thực sự.

Dù không thực sự thành công với Benfica nhưng Mourinho sớm khẳng định tài năng của mình với kỳ tích đưa Porto đến chức vô địch Champions League. Một tuần sau khi giành Cúp bạc, Mourinho nhận lời dẫn dắt Chelsea - mở ra một chương mới trong sự nghiệp.

Danh xưng THÀY THÔNG NGÔN giờ đã chìm vào quá khứ. Bây giờ, ông là NGƯỜI ĐẶC BIỆT.

Bình luận của bạn

Sử dụng tài khoản Facebook của bạn để thêm bình luận cho bài viết. Tên, hình ảnh và thông tin cá nhân khác của bạn công khai trên Facebook sẽ xuất hiện với bình luận của bạn, và có thể được sử dụng trên nền tảng truyền thông của Báo Bóng đá Cuộc sống!