Bóng đá Cuộc sống

Vì sao Gattuso, Guardiola và Zidane trở thành những HLV giỏi?

Rất nhiều cầu thủ giỏi sau khi giải nghệ đã bước vào sự nghiệp cầm quân, nhưng không phải ai trong số họ cũng gặt hái được thành công. Đâu là bí quyết tạo nên sự khác biệt? Trường hợp của Gennaro Gattuso, Pep Guardiola và Zinedine Zidane sẽ giúp chúng ta phần nào trả lời được câu hỏi đó.
Hoàng Hải

GENNARO GATTUSO: TINH THẦN CHIẾN BINH

“Tôi hy vọng một ngày nào đó tôi sẽ có cơ hội huấn luyện Milan. Tôi còn một chặng đường dài trước mắt, nhưng huấn luyện Milan sẽ là một điều đáng kinh ngạc". Khi thủ môn Benevento ghi bàn gỡ hòa trước AC Milan ở phút 95 để có được điểm đầu tiên ở Serie A trong lịch sử, bất cứ ai cũng có thể tỏ ra hối tiếc vì tuyên bố trên, trừ Gennaro Gattuso.

Gattuso đã có cảm giác không khác hơn là một khán giả trên khán đài khi ông nhìn Milan yêu quý của mình vứt đi hai điểm ở Stadio Ciro Vigorito. Ông bước vào sân, sự đau đớn hằn trên gương mặt khi giấc mơ chiến thắng trong trận đấu đầu tiên trên cương vị HLV Rossoneri vừa mới tan vỡ theo một cách kịch tính và phũ phàng nhất. Ông nói về cảm xúc của mình sau trận đấu: "Thà bị đâm còn hơn phải chấp nhận kết quả như thế này!"

Sau một thời gian đầu bất ổn, AC Milan dưới thời Gattuso đã chơi khởi sắc hơn. Họ bất bại 10 trận tại Serie A (cho đến trận thua Juventus) - thắng 8 trong số đó. Rossoneri đánh bại các đội mạnh như Lazio và kình địch cùng thành phố Inter để tiến tới trận chung kết Coppa Italia. Đến bây giờ có thể khẳng định, Gattuso là sự lựa chọn đúng đắn của AC Milan.

Gattuso mang trong mình dòng máu chiến binh và tinh thần quật khởi đúng theo truyền thống của AC Milan

Sau khi rời khỏi Milan, Gattuso đã lần lượt huấn luyện Sion, Palermo và OFI Crete. Ông không bao giờ tại vị hơn một năm do màn trình diễn yếu kém của các đội bóng đó. Thành công duy nhất trong suốt chặng đầu tiên sự nghiệp cầm quân của ông là việc dẫn dắt Pisa thăng hạng từ Lega Pro (Serie C) lên Serie B trong mùa giải 2015/16 trước khi một loạt các thất bại sau đó dẫn đến việc ông từ chức vài tuần trước trận đấu đầu tiên của mùa 2016/17.

Gattuso tái ký hợp đồng với Pisa một tháng sau đó và… đưa đội bóng trở lại hạng Ba mặc dù có thành tích phòng ngự tốt nhất giải. Cựu tiền đạo của Pisa, Arturo Lupoli, người từng chơi dưới thời Gattuso, nói mối quan hệ giữa HLV và CLB là "không đem lại hiệu quả", mô tả Gattuso như một "ông bố khắc nghiệt", một người độc đoán và hách dịch với thái độ "không phù hợp với thế giới bóng đá".

Thật dễ dàng để hoài nghi khi Gattuso nhậm chức HLV của Milan thay cho Vincenzo Montella bị sa thải. Rốt cuộc, Rino chỉ phụ trách đội trẻ Primavera của Milan trong 6 tháng với thành công vừa phải. Các cựu cầu thủ của Milan như Clarence Seedorf, Filippo Inzaghi và Cristian Brocchi trước đây đã từng giữ chức HLV tại San Siro - hai người sau cũng được thăng chức từ Primavera - đã thất bại một cách toàn diện.

Các bài báo ở Italia chỉ trích sự kết hợp này, họ trích dẫn sự thiếu kinh nghiệm của Gattuso, những thất bại trước đây và cả tính khí thất thường của ông. Tuy nhiên, 4 tháng sau, niềm đam mê và kiên trì của Rino kết hợp với chủ nghĩa thực dụng trở thành chất xúc tác cho sự hồi sinh của Milan.

Phía trên phòng thay đồ Milan có một tấm bảng ghi câu 'Saremo una squadra di diavoli' (Chúng ta là một nhóm ma quỷ). Nếu có một câu gói gọn sự nghiệp chơi bong của Gattuso, chỉ có thể là nó. Gattuso là cầu thủ mẫu mực của AC Milan trong suốt 13 năm của ông chơi cho CLB và tinh thần của ông chính là thứ các fan hâm mộ muốn thấy ở đội bóng.

Khi mới khởi nghiệp HLV, thành tích của Rino không có gì nổi bật và chỉ loanh quang ở các CLB nhỏ

Được biết đến với biệt danh Il Diavolo, Milan tự hào về truyền thống và văn hóa của mình. Họ đã giành được nhiều Scudetto trong những năm 1950 và thành công rực rỡ ở thập kỷ 1980-1990 dưới thời Arrigo Sacchi và Fabio Capello.

Đối với các đội bóng như Milan, lịch sử và truyền thống là không thể phủ nhận, nó sừng sững như bức tượng Madonnina trên đỉnh nhà thờ Duomo di Milano. Và khi phong cách của các HLV không phù hợp với truyền thống này, họ không thể mong đợi triều đại của mình kéo dài lâu. Sau khi sa thải Sinisa Mihajlovic vào tháng 4 năm 2016, cựu chủ tịch Silvio Berlusconi đã nói rằng "Milan phải trở lại phong cách chơi bóng truyền thống và có được kết quả xứng đáng với lịch sử của chúng tôi".

"Vấn đề là HLV trưởng phải tôn trọng lịch sử và truyền thống của đội bóng" - Gattuso nói về Milan trước khi nhậm chức. Rino thậm chí còn tiết lộ lý do rời khỏi Milan đến Sion là do ông ngán ngẩm với những thay đổi của đội bóng: "Khi tôi nhìn thấy những gì đã xảy ra ở Milan, cùng với nhiều cầu thủ khác, chúng tôi quyết định rời đi."

Kể từ khi trở lại Rossoneri, Gattuso tập trung vào việc thiết lập một lối chơi phòng ngự chặt chẽ, thống nhất. Ông tạo cơ hội cho các sản phẩm của học viện như Gianluigi Donnarumma, Patrick Cutrone và Davide Calabria có khả năng phát triển giống như Paolo Maldini và Franco Baresi cách đây nhiều năm.

Nếu bạn nhìn vào đội hình của Milan dưới thời Gattuso - đặc biệt là trong các trận đấu lớn - bạn sẽ thấy rằng ông thường tạo ra một sự kết hợp giữa những người giàu kinh nghiệm và các cầu thủ trẻ.

Chỉ đến khi quay lại Milan, Gattuso mới thực sự tỏa sáng sau khi khơi lại được tinh thần Milan bất diệt

Gattuso sử dụng những cầu thủ có kinh nghiệm để hướng dẫn các cầu thủ trẻ, điều mà ông nghĩ là AC Milan thiếu trước khi ông nhậm chức: "Sự khác biệt giữa thời của tôi và thế hệ hiện tại là rất lớn. Tôi dành sự tôn trọng đặc biệt đối các cầu thủ lớn tuổi. Nhiều cầu thủ trẻ dễ dàng mất phương hướng trong thế giới riêng của họ khi thiếu sự hướng dẫn cơ bản từ những cầu thủ dạn dày kinh nghiệm".

Sự bảo vệ của Gattuso đối với truyền thống Milan đã không được chú ý đúng mức. Cựu huấn luyện viên Rossoneri, Carlo Ancelotti đã tuyên bố rằng "Gattuso là linh hồn của Milan" trong khi cựu đồng đội Andriy Shevchenko đã so sánh Milan dưới thời Gatusso với "Milan của những ngày xưa".

Cho dù chơi cùng với Andrea Pirlo tinh tế và thanh lịch, Kaká duyên dáng và bùng nổ, hay Zlatan Ibrahimovic đầy ngẫu hứng, Gattuso đảm bảo cho những người xung quanh ông tỏa sáng và cũng có thể nói như vậy với phong cách huấn luyện của ông. Gattuso luôn cố gắng hết sức để hoàn thiện bản thân. "Tôi không bao giờ muốn thua," Rino tuyên bố, "thậm chí là khi chơi bóng đá cùng con trai tôi".

Gattuso đã trải qua 5 năm để chứng minh bản thân mình không chỉ là một HLV xứng đáng dẫn dắt AC Milan, mà còn là một người có giá trị cao hơn những gì mọi người cảm nhận được bên ngoài. "Mọi người ở Milan nhớ Gattuso như một chiến binh” - Nhà báo Alessandra Bocci, nói trong một cuộc phỏng vấn với tờ Bleacher Report, điều đó thực sự tuyệt vời vì không ai mong đợi điều gì hơn.

PEP GUARDIOLA: BÓNG ĐÁ TỔNG LỰC CỦA CRUYFF

Tại Premier League, nơi Man City đang chuẩn bị đăng quang ngôi vô địch, sự nghiệp của Pep Guardiola đối lập hoàn toàn với Gattuso và không chỉ là một câu chuyện về sự thành công đáng kinh ngạc.

Năm 2008, Pep thừa hưởng Barcelona với những ngôi sao như Samuel Eto'o, Xavi Hernandez, Andrés Iniesta, Thierry Henry và Lionel Messi đang thời kỳ phong độ đỉnh cao. Với những siêu sao đó, đội bóng vĩ đại nhất trong lịch sử đã giành 14 danh hiệu/19 chiến dịch trong 4 năm dưới sự dẫn dắt của của Guardiola. Đôi khi công lao của Pep đã bị lu mờ bởi lời nhận xét rằng ông đã được tiếp quản một tập thể quá lý tưởng.

Tuy nhiên, chúng ta đừng quên rằng Barca vào lúc mà Pep kế thừa đội bóng khác xa so với truyền thống của họ. Mùa 2007/08, Barca chỉ đứng thứ 3 ở La Liga và bị loại bởi M.U ở bán kết Champions League sau bàn thắng đáng nhớ của Paul Scholes. “Gã khổng lồ xứ Catalan” lúc đó không có một danh hiệu nào trong 2 mùa giải. Với quyết định bán Ronaldinho, Guardiola quyết dẹp bỏ tất cả tàn dư để xây dựng lại Barcelona.

Giống như Gattuso, Pep đã được bổ nhiệm dẫn dắt Barcelona sau khi làm việc ở đội trẻ của CLB. Mặc dù dẫn dắt Barca B 12 tháng, Pep dường như khó có thể chuẩn bị hoàn hảo cho nhiệm vụ vĩ đại sắp tới. Là một sản phẩm của học viện La Masia, cả với vai trò là một cầu thủ và một huấn luyện viên, Guardiola có mối liên hệ chặt chẽ với CLB được gây dựng trong hơn hai thập kỷ. Sau khi thông báo Pep là HLV mới, cựu chủ tịch Barcelona Joan Laporta nói rằng quyết định đó sẽ "đảm bảo sự liên tục của tư tưởng bóng đá đã dẫn chúng ta đến thành công".

Pep Guardiola đã chịu ảnh hưởng rất lớn từ huyền thoại Johan Cruyff trong phong cách chơi bóng lẫn triết lý huấn luyện

Nếu bạn yêu cầu bất cứ ai quan tâm đến bóng đá nói về lối chơi của Barcelona dưới thời Pep một cách đơn giản nhất, họ sẽ rất có thể trả lời: "Tiki-taka." Barcelona dưới sự dẫn dắt của Guardiola có phong cách chơi bóng dễ nhận biết nhất trên thế giới, mặc dù người Tây Ban Nha không ưa thuật ngữ này, họ cho rằng rằng tiki-taka không chỉ là "chuyền bóng liên tục mà không có ý đồ rõ ràng".

Theo tiết lộ trong cuốn sách Barça của Guillem Balague, trong ngày đầu tiên trên cương vị HLV đội 1, Guardiola tập hợp các cầu thủ Barca ở tầng hầm của khách sạn tại St.Andrews để đưa ra một bài phát biểu rõ ràng và đầy đủ về triết lý của ông: "Phong cách này được đưa ra bởi lịch sử của CLB này và chúng ta sẽ trung thành với nó. Khi chúng ta có bóng, chúng ta không thể đánh mất nó. Và khi điều đó xảy ra (mất bóng), hãy chạy và lấy lại quả bóng. Đó là điều cơ bản."

Các cầu thủ sớm nhận ra những gì HLV mong đợi ở họ và điều này đặt ra một phong cách xuyên suốt cho nhiều năm sau đó. Guardiola được công nhận chính thức với phong cách chơi này trong thời gian ở Catalan, tuy nhiên ông không phải là vị kiến trúc sư nghĩ ra nó.

Bất cứ khi nào được hỏi về những người đã truyền cảm hứng cho Pep như một cầu thủ và một huấn luyện viên, chỉ có một câu trả lời: Johan Cruyff. Guardiola nói trong một cuộc phỏng vấn với The Guardian: "Ông ấy là duy nhất, hoàn toàn độc đáo... không có ông ấy, tôi sẽ không ở đây”. Pep là một phần không thể tách rời của Dream Team của Cruyff, là một người hùng cùng với những ngôi sao như Michael Laudrup, Hristo Stoichkov và Ronald Koeman, những người cũng chịu ảnh hưởng của Cruyff khi bắt đầu sự nghiệp huấn luyện.

Được trao trọng nhiệm khôi phục đế chế Barca lừng lẫy, Pep đã biến tập thể này thành 1 trong những đội bóng vĩ đại nhất lịch sử khi giành tới 14 danh hiệu/19 chiến dịch trong 4 năm

Năm 1988, sau khi trở thành HLV của Barcelona, Cruyff nói: "Đây là điều chúng tôi sẽ làm: bóng sẽ là điểm khởi đầu, tôi muốn chiếm ưu thế sở hữu và tôi sẽ luôn luôn làm thế để giành chiến thắng, có nghĩa là nó buộc các cầu thủ của tôi phải chinh phục quả bóng, có được nó và không bị mất nó". Cruyff đã hồi sinh một đội Barcelona không chỉ trong cách chơi, mà còn với kết quả khi giành danh hiệu La Liga đầu tiên sau 14 năm.

Kiên nhẫn và khiêm tốn, Guardiola hấp thụ tất cả mọi thứ mà người thầy của ông dạy cho ông. Bóng đá tổng lực đã trở thành một khái niệm đồng nghĩa với Barcelona của Cruyff và ươm mầm hạt giống cho đội bóng đã trở thành một trong những tập thể thành công nhất và đẹp mắt nhất trong lịch sử.

Pep quyết định đưa Pedro Rodriguez và Sergio Busquets từ La Masia lên đội hình 1, ký hợp đồng với Gerard Piqué từ Manchester United. Họ cùng với Iniesta, Xavi và Carles Puyol… sau đó có tầm ảnh hưởng lớn đến ĐT Tây Ban Nha từ năm 2008 đến năm 2012. La Roja đoạt chức vô địch thế giới đầu tiên với đội hình thường xuyên có khoảng 9 cầu thủ từng là một phần của La Masia.

ZINEDANE ZIDANE: THANH LỊCH TUYỆT VỜI

Sau khi Florentino Perez lên làm chủ tịch Real Madrid vào năm 2000, Los Blancos bước vào vào một kỷ nguyên mới, nổi tiếng nhất là chiến lược Los Galacticos. Luis Figo tạo ra một cú sốc khi chuyển đến từ Barcelona với giá kỷ lục thế giới là 62 triệu euro. Và kỷ lục đó bị phá vỡ chỉ một năm sau bởi HLV hiện tại của Real Madrid là Zinedine Zidane.

Zidane trở thành biểu tượng cho các giá trị của Real Madird trong suốt 5 năm chơi bóng tại đây. Zizou là một trong những cầu thủ vĩ đại nhất của thế kỷ 20, giành chức vô địch World Cup năm 1998, người đại diện cho Real Madrid trên toàn cầu với sự thanh lịch tuyệt vời của mình. Đây là hình ảnh mà Los Blancos hướng đến trong thiên niên kỷ mới. Chính sách của Real Madrid được biết đến với cái tên 'Zidanes y Pavones' - một sự pha trộn các ngôi sao nước ngoài với tài năng tự đào tạo.

Một thập kỷ kể từ trận chung kết World Cup nổi tiếng năm 2006, Zizou được công bố là HLV mới của Real Madrid. Kinh nghiệm duy nhất trước đó của ông là dẫn dắt Real Madrid Castilla.

Zidane đã trở thành HLV thành công thứ tư của Real Madrid trong mọi thời đại, giành 8 danh hiệu bao gồm cả Champions League trong hai năm liên tiếp, lần đầu tiên kể từ khi AC Milan lamd được vào năm 1990.

Zidane luôn được biết tới là 1 danh thủ tài hoa bậc nhất và có sức hút mãnh liệt với truyền thông

Zidane tiếp tục tôn vinh chính sách 'Zidanes y Pavones'. Các ngôi sao như Cristiano Ronaldo và Gareth Bale chơi bên cạnh Dani Carvajal và Lucas Vazquez, những người tốt nghiệp từ học viện La Fabrica của CLB.

Phong độ tại La Liga của Real Madrid trong mùa giải này có thể khiến bất kỳ HLV nào khác bị đuổi khỏi chiếc ghế nóng, giống như Carlo Ancelotti và Rafa Benitez trước đây, nhưng mối liên hệ của Zidane với CLB và những người hâm mộ giúp ông có được thêm thời gian để ổn định lại đội bóng.

Zidane luôn là một phần của đội bóng kể từ khi ông đến vào năm 2001. Ngay cả trước khi ông ký hợp đồng với họ như một cầu thủ, đội ngũ tiếp thị của Real phát hiện ra rằng ông là cầu thủ được kính trọng nhất tại thủ đô Madrid trên tất cả 5 khu vực được khảo sát.

Trong các cuộc phỏng vấn trước khi công bố Zidane trở thành HLV trưởng, đại diện Real Madrid thừa nhận rằng ông là ứng viên hoàn hảo. Sau khi chơi cho Los Blancos ở cấp độ cao nhất, và thông qua việc huấn luyện đội trẻ của họ, chiến lược gia người Pháp biết tất cả về những áp lực và mong đợi đặt lên vai mình.

Sự xuất hiện của Zidane đã mang đến giai đoạn thành công rực rỡ cho Real cả trong vai trò cầu thủ lẫn HLV

Một câu hỏi mà Steven G. Mandis đặt ra trong cuốn sách của mình “The Real Madrid Way: Làm thế nào để tạo ra đội thể thao thành công nhất trên hành tinh” là vì sao vào cuối sự nghiệp chơi bóng của mình, Zidane từ giã sân cỏ nhẹ nhàng như thế. Thay vì ở lại thêm một mùa giải với thu thập hàng triệu euro, Zidane đã quyết định nghỉ hưu, từ bỏ vinh hoa và nhường lại vị trí cho những cầu thủ trẻ.

Bây giờ trong sự nghiệp huấn luyện, Zidane tiếp tục xây dựng hình ảnh của mình tại Madrid không chỉ thông qua chiến thắng của ông, mà còn thông qua thái độ của ông, sự vĩ đại của ông và những khoảnh khắc khiêm nhường trước vinh quang. Như Mandis nói: "Không có ví dụ nào tốt hơn về một cầu thủ sống theo sứ mệnh và giá trị của cộng đồng."

Huấn luyện có lẽ là công việc khó khăn nhất trong bóng đá. Không phải vì những chiến thuật hay áp lực, mà vì về cách tạo dấu ấn của bạn tại một đội bóng với một lịch sử lâu dài và đòi hỏi mọi thời điểm của CĐV.

Làm sao một người có thể sống theo sự mong đợi của không chỉ BLĐ mà cả hàng triệu người hâm mộ trên toàn cầu? Một số người chỉ chuẩn bị tốt hơn những người khác; những người thông minh như Gattuso, Guardiola và Zidane đều có quan điểm độc đáo về việc học hỏi từ những người tuyệt vời và truyền đạt kiến thức đó đến những người khác. Đó là lý do tại sao họ đã thành công và những huyền thoại khác thất bại.

Bình luận của bạn

Sử dụng tài khoản Facebook của bạn để thêm bình luận cho bài viết. Tên, hình ảnh và thông tin cá nhân khác của bạn công khai trên Facebook sẽ xuất hiện với bình luận của bạn, và có thể được sử dụng trên nền tảng truyền thông của Báo Bóng đá Cuộc sống!