Bóng đá Cuộc sống

Đội bóng của Davor Suker & cuộc phiêu lưu từ địa ngục chiến tranh

Nếu được hỏi đội bóng gây ấn tượng nhất tại World Cup 1998, câu trả lời của rất nhiều người sẽ là Croatia, đội bóng lần đầu dự giải nhưng đã tiến vào tận vòng bán kết. Sau 20 năm, kỳ tích của của Croatia chắc chắn vẫn còn lưu lại trong ký ức những người từng trực tiếp chứng kiến hành trình đầy cảm xúc của họ tại mùa Hè nước Pháp.
Hoàng Hải
Nội dung khi không có video

Ngày 13/5/1990, Red Star Belgrade đến Croatia để làm khách trên sân của Dinamo Zagreb. Một trận derby đầy căng thẳng vào thời điểm vô cùng đặc biệt. Nó thực sự là một đêm lịch sử cho cả hai đội bóng và cả quốc gia của họ. Trận đấu đó đã trở thành một dấu mốc trong lịch sử Croatia và được Bad Blue Boys, nhóm CĐV trung thành của Zagreb, tổ chức kỷ niệm hàng năm. Ngày duy nhất có thể được so sánh với đêm 13/5 với những người hâm mộ bóng đá Croatia là ngày 11 tháng 7 năm 1998. Đó là ngày một quốc gia mới được thành lập giành huy chương đồng tại FIFA World Cup, cũng là kỷ lục cho một đội lần đầu dự giải. Nhưng chúng ta sẽ bắt đầu câu chuyện từ năm 1990.

CUỘC BẠO LOẠN TẠI STADION MAKSIMIR

Ngày trước trận đấu giữa Dinamo và Red Star, Croatia đã chứng kiến một cuộc bầu cử mang tính biểu tượng. Sau hai vòng bỏ phiếu từ ngày 22 tháng 4 đến ngày 7 tháng 5 năm 1990, trong cuộc bầu cử đa đảng đầu tiên của quốc gia kể từ Chiến tranh thế giới thứ hai, các cử tri lựa chọn Liên minh Dân chủ Croatia nắm quyền. Đó là kết quả cho thấy mong muốn ly khai của Croatia, khi Đảng thất bại là Đảng theo chủ nghĩa dân tộc của những người Serbia chủ trương muốn Croatia tiếp tục nằm trong quyền thống trị của Nam Tư. Ở một quốc gia nơi bóng đá từ lâu đã là một đấu trường chính trị, căng thẳng đã lên cao khi đội bóng ở Belgrade đến Zagreb gần 1 tuần sau cuộc bầu cử. Khoảng 3.000 thành viên Delije, những CĐV của Red Star, tiến về phía tây dưới sự “lãnh đạo” của Zeljko Raznatovic - một người theo chủ nghĩa quốc gia Serbia, người có tên trong danh sách truy nã của Interpol vào thời điểm đó và sau này bị truy tố vì tội ác chống lại nhân loại trong cuộc chiến tranh giành độc lập của Croatia. Bầu không khí tại Maksimir được dự đoán sẽ cực kỳ căng thẳng

Cuộc bạo động trong trận đấu giữa Dinamo Zagreb và Red Star Belgrade vào ngày 13/5/1990 đã mở ra 1 chương mới trong lịch sử ĐT Croatia

Đã có những cuộc đụng độ trên đường phố trước đó, nhưng bạo lực chỉ thực sự nổ ra trong trận đấu. Sau khi bị Bad Blue Boys kích động, các thành viên Delije bắt đầu đạp đổ bảng quảng cáo và hàng rào, xông vào các CĐV chủ nhà. Đáp lại, các CĐV Croatia cũng sẵn sàng chiến đấu và ngay sau đó, cảnh sát thấy họ không thể kiểm soát tình hình. Khi cảnh sát trở lại với quân tiếp viện và vòi rồng, trận đấu đã trở thành một cuộc bạo loạn. Thậm chí ngày nay, nhiều CĐV bóng đá Croatia cho rằng đêm 13/5 ở Zagreb là sự khởi đầu không chính thức cho những tội ác tiếp theo của cuộc chiến tranh Nam Tư Quay trở lại Maksimir, nhiều cầu thủ và những CĐV không tham gia bạo loạn đã thoát ra khỏi sân để tìm kiếm sự an toàn. Tất cả, ngoại trừ đội trưởng trẻ tuổi của Dinamo Zagreb, Zvonimir Boban, người đã tấn công một sĩ quan cảnh sát mà ông cho rằng đã đánh đập những người ủng hộ Croatia. Đáp lại, Bad Blue Boys vây quanh quanh đội trưởng của họ, bảo vệ Boban và tiếp tục cuộc chiến với nhóm Delije.

Hình ảnh đội trưởng trẻ tuổi của Dinamo Zagreb, Zvonimir Boban, tấn công một sĩ quan cảnh sát Nam Tư trở thành biểu tượng cho tinh thần độc lập của Croatia

Khi được hỏi về vụ việc đó (dẫn đến một lệnh cấm thi đấu 6 tháng và khiến tiền vệ huyền thoại này không được dự World Cup 1990 cho ĐT Nam Tư), Boban trả lời, “Tôi ở đây, công khai và sẵn sàng mạo hiểm mạng sống, sự nghiệp và mọi danh tiếng có thể giành được, vì một lý tưởng duy nhất; đó là lý tưởng Croatia.”. Boban được biết đến là đội trưởng dẫn đầu ĐTQG của mình đến vị trí thứ ba đáng kinh ngạc tại World Cup 1998 trên đất Pháp. Nhưng chúng ta sẽ nói về điều đó sau.

SỰ RA ĐỜI CỦA ĐỘI TUYỂN CROATIA

Bất chấp sự tàn bạo của cuộc bạo loạn, chính quyền Nam Tư rõ ràng đã không hiểu cơn thịnh nộ đang sôi sục dưới bề mặt xã hội Croatia. Đó là lời giải thích duy nhất có thể đưa ra khi trận giao hữu giữa Nam Tư và Hà Lan vẫn được tổ chức tại Maksimir vào ngày 3/6, chỉ vài tuần sau trận derby Red Star-Dinamo. Rất may lần này không có bạo lực, nhưng đã có những dấu hiệu rõ ràng về sự thù địch của Croatia khi người dân địa phương kịch liệt la ó ĐTQG Nam Tư. Các cuộc tuần hành của CĐV Zagreb sau chiến thắng 0-2 của đội khách gần như có thể đoán trước là phản ứng dữ dội đối với Nam Tư. Nếu như vậy vẫn chưa đủ, CĐV Hajduk Split đã buộc một trận đấu bị hủy vào ngày 26/9 sau khi xé và đốt cờ liên bang Nam Tư trong SVĐ của họ. Vài ngày sau, một doanh nhân người Croatia tên là Jure Klaric đã quyết định giải quyết vấn đề. Klaric thuyết phục ĐT Mỹ, những người đang du đấu châu Âu vào thời điểm đó, thực hiện một chuyến đi đến Zagreb. Ngày 17/10/1990, Croatia chơi trận đấu quốc tế đầu tiên của họ.

Ngày 17/10/1990, Croatia đã chơi trận đấu quốc tế đầu tiên trong lịch sử, trận giao hữu với ĐT Mỹ

Mặc dù trận đấu diễn ra cùng thời điểm với giải vô địch U21 châu Âu, trong đó nhiều tài năng Croatia như Davor Suker và Robert Prosinecki đang khoác áo ĐT Nam Tư, trận đấu vẫn thu hút tới 30.000 người. ĐT Croatia “lâm thời” giành chiến thắng trong trận đấu này với tỷ số 2-1 ngay tại Stadion Maksimir, nơi khai sinh của nền bóng đá Croatia độc lập. Trong những năm tiếp theo, mặc dù đất nước chìm trong cuộc chiến tồi tệ nhất lịch sử hiện đại, ĐTQG Croatia vẫn có những bước nhảy vọt. Họ được gia nhập FIFA vào tháng 7 năm 1992 và chiến thắng trận đấu chính thức đầu tiên của họ một năm sau đó. Họ cũng thắng trận đấu đầu tiên trong khuôn khổ một giải đấu chính thức vào tháng 9 năm 1994. Dưới sự dẫn dắt của HLV huyền thoại Miroslav Blazevic – “HLV của tất cả các huấn luyện viên” theo sự tôn vinh của người dân địa phương - Croatia đã vượt qua vòng loại cho giải vô địch châu Âu EURO 1996, thậm chí vào đến tứ kết tại giải đấu. Sẽ là không chính xác nếu nói rằng sức mạnh của Croatia đến hoàn toàn từ ý chí độc lập, tinh thần dân tộc. Blazevic có một lực lượng đáng kinh ngạc những cầu thủ chất lượng, từ Boban, Suker và Prosinecki cho tới những người như Igor Stimac, Robert Jarni và Aljosa Asanovic. Các trụ cột xương sống của Croatia lần đầu giới thiệu tài năng của họ tại Giải vô địch thanh niên thế giới tại Chile năm 1987.

Nòng cốt của ĐT Croatia giai đoạn này là các tài năng đã từng vô địch Giải vô địch thanh niên thế giới tại Chile năm 1987 trong màu áo ĐT Nam Tư

Nam Tư đã đến Santiago trong sự tranh cãi, vì cả cầu thủ và chính quyền đều nghĩ rằng tham gia giải đấu là một sự lãng phí thời gian. Thái độ này sớm thay đổi sau chiến thắng 4-2 trước đội chủ nhà Chile. Nam Tư nhận được sự yêu mến của tất cả các khán giả theo dõi họ thi đấu và lên ngôi vô địch hoàn toàn xứng đáng. Trên hành trình, họ đánh bại cả các đội bóng cực mạnh như Tây Đức và Brazil. Slaven Bilic, cựu hậu vệ của Croatia và từng dẫn dắt West Ham, cho rằng chiến tích mùa Hè năm 1987 là bước đầu tiên hướng tới chiếc HCĐ ở Pháp. Thành công và sự đoàn kết tuyệt đối được tạo ra bởi giải đấu năm đó đã được tiếp nối, kế thừa bởi đội tuyển quốc gia Croatia được thành lập gần một thập kỷ sau đó. Lời tuyên bố đó càng trở nên đáng chú ý nếu bạn nhận ra Bilic thậm chí không phải là một thành viên của nhóm 1987. Trên thực tế, ông không bao giờ được lựa chọn ở bất kỳ cấp độ đội tuyển nào của Nam Tư vì cha ông là một người Croatia theo chủ nghĩa ly khai nổi tiếng. Slaven Bilic đã chơi trận bóng đá quốc tế đầu tiên ở tuổi 23, khi Croatia có trận đấu với Australia vào năm 1992. Ông nhanh chóng trở thành trụ cột của ĐTQG, và một trong những cầu thủ quan trọng nhất của Blazevic tại World Cup 1998.

Tổng thống Croatia khi đó - Franjo Tudjman, là người có công lớn trong việc đưa Croatia đến France 98 bằng cách bảo vệ HLV trưởng Miroslav Blazevic trước làn sóng đòi ông từ chức sau khi mất 4 điểm trên sân nhà ở vòng loại

Tại giải đấu trên đất Pháp, trong khi hầu hết các chuyên gia đều ghi nhận các bàn thắng của Suker, người ghi 6 bàn trong 7 trận đấu để giành được giải thưởng “Chiếc giày vàng” hoặc sự lãnh đạo của Boban, HLV Blazevic cho rằng người xứng đáng nhận được lời ca ngợi nhất lại là Tổng thống Croatia - Franjo Tudjman. Trong suốt vòng loại World Cup, Croatia đã mất 4 điểm trên sân nhà trước Slovenia và Đan Mạch, tạo ra cuộc khủng hoảng niềm tin vào khả năng dẫn dắt của Blazevic. Khi Liên đoàn bóng đá Croatia yêu cầu Blazevic từ chức, Tudjman đã can thiệp. Tổng thống gọi điện cho Liên đoàn và yêu cầu họ mời Blazevic ở lại. Theo lời của cựu HLV ĐT Croatia: "Nếu không có sự can thiệp của ông ấy (Tudjman), tôi sẽ không giữ được ghế và Croatia sẽ không có được vị trí thứ ba tại World Cup.” Đó là thời điểm tình hình kinh tế - xã hội và chính trị Croatia bắt đầu hồi phục sau một cuộc chiến giành độc lập tàn khốc. Sự can thiệp của Tổng thống vào công việc huấn luyện ĐTQG cho thấy cả một dân tộc đang hừng hực khí thế đứng sau các cầu thủ.

HÀNH TRÌNH TRÊN ĐẤT PHÁP

Người Croatia biết họ có một đội bóng đặc biệt, và khi những cầu thủ của Blazevic vượt qua Ukraine ở trận tranh vé vớt, các CĐV thực sự mong chờ phép thuật sẽ xảy ra. Tuy nhiên, họ thậm chí đã không thể lường trước được những gì sắp xảy ra. Một nguyên nhân khiến Croatia bị đánh giá thấp là việc họ thiếu kinh nghiệm thi đấu quốc tế. Không được tham gia World Cup 1994, cả đội Croatia chỉ có Suker, Jarni và Prosinecki đã thi đấu tại World Cup trước đó cho ĐT Nam Tư vào năm 1990. Sự lo lắng nhanh chóng biến mất khi Prosinecki đưa Croatia vượt lên dẫn 2-1 trong trận đấu đầu tiên trên đất Pháp với Jamaica. Bàn thắng của Robert (trong chiến thắng chung cuộc 3-1) đã giúp ông trở thành cầu thủ đầu tiên ghi bàn thắng cho hai quốc gia khác nhau tại World Cup.

Croatia bắt đầu được chú ý sau chiến thắng bất ngờ 3-0 trước ĐT Đức ở vòng tứ kết

Mặc dù thua Argentina trong trận đấu cuối cùng vòng bảng, nhưng chiến thắng 1-0 trước Nhật đã đảm bảo vị trí của Croatia ở vòng loại trực tiếp. Tại vòng 1/8, họ có chiến thắng 1-0 trước Romania, kết quả đưa các cầu thủ của Blazevic vào tứ kết. Ngoài thành tích bất ngờ, cũng có một lý do khác để người Croatia hạnh phúc. Nam Tư, đã trở thành Serbia và Montenegro vào thời điểm đó, thất bại ở vòng 1/8 trước Hà Lan. Trước mắt Croatia là ĐT Đức, những người đã đánh bại họ ở tứ kết EURO 1996 và là ƯCV vô địch của bất cứ kỳ World Cup nào. Theo Bilic, Tudjman quyết định mời cả đội ăn trưa trước ngày thi đấu để giảm áp lực. Tuy nhiên, điều đó dường như không có tác dụng, khi Đức là nỗi ám ảnh trong đầu các cầu thủ. Sau bốn mươi phút bị ép, Croatia đã gặp may mắn, thứ thường đi kèm với các đội được số phận lựa chọn. Christian Woerns, hậu vệ thòng xuất sắc của Đức, đã phạm lỗi thô bạo với Suker khiến trọng tài không còn cách nào khác ngoài việc rút thẻ đỏ. Bối rối vì chơi thiếu người, Đức phải nhận một bàn thua vào những phút cuối cùng của thời gian hiệp 1, người ghi bàn cho Croatia là Robert Jarni. Đó chính là bước ngoặt thứ hai của trận đấu. Nếu hiệp đầu đã là màn trình diễn thiếu kiểm soát và có phần may mắn của người Croatia, thì hiệp hai là một kiệt tác chiến thuật. Mặc dù người Đức đẩy đội hình về phía trước và tạo ra một loạt cơ hội, các cầu thủ của Blazevic đã giữ được hệ thống phòng ngự bằng khoảng cách vị trí tương đối an toàn trong khi vẫn duy trì mối đe dọa từ những đợt phản công.

Dù để thua đội chủ nhà Pháp ở bán kết nhưng với việc giành hạng Ba, Croatia đã làm nên chiến tích lịch sử

Điều gì phải đến cũng sẽ đến, Suker và Goran Vlaovic ghi bàn trong mười phút cuối để đưa người Đức về nước. Đó là một trong những trận thua bẽ bàng bậc nhất trong lịch sử bóng đá Đức, và họ sẽ phản ứng bằng cách rót tiền vào các chương trình đào tạo thanh thiếu niên mà thành quả cuối cùng là chức vô địch World Cup vào năm 2014. Tuy nhiên, trở lại năm 1998, Croatia thực sự gây kinh ngạc khi lọt vào trận bán kết với đội chủ nhà. Sau một nửa hiệp đầu đầu căng thẳng tại Stade de France ở Paris, Davor Suker đưa Croatia lên dẫn trước ở phút 46 với bàn thắng thứ 5 trong giải đấu. Niềm vui không kéo dài lâu, vì Lilian Thuram đã ghi bàn thắng gỡ hòa (một trong hai bàn thắng của riêng Thuram trong trận) chỉ một phút sau đó. Đó cũng là những pha lập công duy nhất hậu vệ này cho ĐT Pháp. Dù không thể đi tiếp, Croatia đã trải qua một hành trình đẹp như một giấc mơ. Một quốc gia chưa hồi phục từ đống tro tàn của cuộc chiến độc giành độc lập, nạn diệt chủng đã giành được một thành tích thậm chí Leicester sau này cũng không thể sánh được. Cuối cùng, họ có được tấm huy chương đồng, sau một chiến thắng 2-1 thuyết phục trước Hà Lan ở trận tranh hạng 3. Tuy nhiên, đó không phải là tất cả những gì họ đã có được trong mùa hè định mệnh nước Pháp. Croatia đã giành được sự ủng hộ của những CĐV trung lập trên toàn thế giới vì thứ bóng đá sáng tạo và vô tư của họ, trong khi Blazevic trở thành một người anh hùng dân tộc bằng hình ảnh đội chiếc mũ có quốc huy Croatia và thể hiện tình đoàn kết với một sĩ quan cảnh sát Pháp.

Thành quả của ĐT Croatia tại World Cup 1998 đã mang tới sức ảnh hưởng to lớn đến toàn bộ đất nước Croatia

Chiếc áo caro màu đỏ trắng của ĐT Croatia đến tận ngày hôm nay vẫn tạo nên một cảm giác đam mê và rạo rực, có phần nổi loạn như màn trình diễn của họ trên sân cỏ nước Pháp mùa Hè năm 1998. Cảm xúc này chỉ được củng cố khi bạn nhận ra những gì các cầu thủ đã trải qua. Petar Krpan, một cầu thủ dự bị, đã tham gia chiến đấu từ năm 17 tuổi trong cuộc chiến giành độc lập cho quê hương kéo dài từ năm 1991 đến năm 1995 làm hơn 20.000 người Croatia thiệt mạng. Asanovic, người đã mất hai người bạn thân trong cuộc chiến, đã mô tả những thành tựu của Croatia với cụm từ “đất nước nhỏ nhưng có những cầu thủ lớn, rất lớn.” Stimac, người có anh trai đã chiến đấu trong một đơn vị quân y nói rằng chiến công của Croatia đã chỉ cho những người Serbia thấy "bóng đá vẫn còn tồn tại, nghĩa là chúng ta (những người Croatia) vẫn còn tồn tại." Slaven Bilic khẳng định: “Trước EURO 1996, chúng tôi vừa mới bước ra khỏi cuộc chiến và giống như những người lính trên sân, giúp đất nước của chúng tôi được công nhận. Chúng tôi vẫn đang làm điều đó, nhưng cảm ơn Chúa, bây giờ chúng tôi là một đất nước bình thường. Áp lực giảm bớt và giờ chỉ còn bóng đá thuần túy.” Croatia năm 1998 cho thế giới thấy rằng cái chết và sự hủy diệt không thể chấm dứt mọi thứ trong cơn tuyệt vọng. Thay vào đó, hành trình dài, không mệt mỏi của họ đã đem lại thành quả có lẽ là lớn nhất trong lịch sử World Cup.

Bình luận của bạn

Sử dụng tài khoản Facebook của bạn để thêm bình luận cho bài viết. Tên, hình ảnh và thông tin cá nhân khác của bạn công khai trên Facebook sẽ xuất hiện với bình luận của bạn, và có thể được sử dụng trên nền tảng truyền thông của Báo Bóng đá Cuộc sống!