Bóng đá Cuộc sống

Nhà hình học không gian Bergkamp và siêu phẩm 2,11 giây

Vào ngày 4/7/1998, Bergkamp đã bước lên đỉnh núi cao nhất chỉ trong 2,11 giây - khoảng thời gian đủ giúp anh có 3 chạm pha chạm bóng thần thánh và ghi bàn thắng phút chót vào lưới Argentina, qua đó đưa Hà Lan vào bán kết World Cup.
Hùng Quang
(theo Guardian)

NHỮNG TÍN ĐỒ CỦA CHỦ NGHĨA HOÀN HẢO

Bobby Moore được biết đến là người cực kỳ kỹ tính. Đội trưởng huyền thoại của Anh không bao giờ cho phép cơ thể mình ướt át dù chỉ một chút. Bạn cùng phòng của Moore, Mike Summerbee tiết lộ cố trung vệ này là “người duy nhất nhảy vào bồn tắm và bước ra khô cong”. Moore sẽ đưa một chân lên, lau khô và bước ra trước khi làm tương tự với chân còn lại. Những thói quen đó góp phần tạo nên “hòn đá tảng” có một không hai của người Anh.

Tuy nhiên, những thói quen kỳ quặc của Moore chỉ là một trong những kiểu cầu toàn trong thế giới bóng đá. Rất nhiều người tự đặt ra tiêu chuẩn hoàn hảo riêng và thực hiện nó bằng mọi giá. Peter Shilton và Cristiano Ronaldo là biểu tượng của sự khổ luyện. Eric Cantona và Dimitar Berbatov là những người chơi bóng theo phong cách nghệ sĩ đích thực bất chấp hoàn cảnh xung quanh. Trong khi Pep Guardiola ám ảnh sự hoàn hảo với lối đá kiểm soát bóng…

Thế nhưng một khi bạn đặt tất cả các kiểu cầu toàn nói trên vào một hệ quy chiếu, chỉ có một người có thể xuất hiện ở trung tâm. Đó là Dennis Bergkamp, người cầu toàn nhất trong những người cầu toàn. Thierry Henry từng nói anh yêu “tất cả mọi thứ” về Bergkamp, đặc biệt là cách tiền đạo này tập luyện. Với ngôi sao người Hà Lan, tập luyện cũng phải hoàn hảo. Trong mọi pha bóng, anh đều nghĩ về phương án hoàn hảo nhất, vừa đẹp mắt, vừa đem lại hiệu quả cao nhất.

Tất nhiên Bergkamp có cơ sở để hướng đến sự hoàn hảo. Trí tưởng tượng của anh quả thực vượt xa các cầu thủ thông thường và thậm chí, giúp anh khác biệt với những người cầu toàn khác. Nó tạo ra một Bergkamp độc nhất vô nhị.

Là 1 tín đồ của chủ nghĩa hoàn hảo, Dennis Bergkamp luôn muốn tạo ra các siêu phẩm như bàn thắng vào lưới Argentina ở World Cup 1998

Sự hoàn hảo là chủ đề được nhắc đi nhắc lại trong cuốn sách tuyệt vời của Bergkamp, “Stillness and Speed”. Chương đầu tiên của cuốn sách có tựa là “Nó đã trở thành hoàn hảo” lý giải sự cầu toàn của tiền đạo người Hà Lan. “Vâng, bạn tự đặt các mục tiêu”, anh nói. “Và sau khi vượt qua mục tiêu nào đó, bạn sẽ muốn mình tiến xa hơn nữa. Bạn sẽ tiếp tục nâng cao thử thách và do đó, mọi thứ sẽ không bao giờ đủ tốt với bạn. Bạn muốn sự hoàn hảo và cảm thấy nó nằm trong tầm với của bạn. Khi bạn bước lên đỉnh một ngọn núi, bạn sẽ thấy một ngọn núi khác cao hơn”.

Vào ngày 4/7 năm 1998, Bergkamp đã bước lên đỉnh núi cao nhất chỉ trong 2,11 giây - khoảng thời gian đủ giúp anh có 3 chạm pha chạm bóng thần thánh và ghi bàn thắng phút chót vào lưới Argentina, qua đó đưa Hà Lan vào bán kết World Cup.

“Hoàn hảo” là từ Ruud Gullit thốt lên trên sóng tivi sau cú đá của Bergkamp. Bản thân tiền đạo này cũng thừa nhận: “Bạn không bao giờ chơi một trận đấu hoàn hảo. Nhưng chính khoảnh khắc đó, tôi nghĩ, nó hoàn hảo”. Quả thực, bạn sẽ không thể tìm được từ nào thích hợp hơn để mô tả pha làm bàn của Bergkamp.

Khoảnh khắc đó giống như lời bài hát của diva Whitney Houston: “Hãy cho tôi một khoảnh khắc thôi, một khoảnh khắc tôi có thể làm được nhiều hơn những gì tôi nghĩ”. Sau 2 lần chạm bóng khống chế và loại bỏ hậu vệ đối phương, Bergkamp đã tung ra cú vỉa má mà chính bản thân anh cũng không nghĩ mình có thể làm được trong khoảnh khắc đó.

GIẢI HÌNH HỌC KHÔNG GIAN TRÊN SÂN CỎ

Một người không bao giờ được coi trọng xứng đáng trong việc góp phần tạo ra siêu phẩm của Bergkamp. Không phải Frank de Boer, người vốn được ca ngợi rất nhiều với đường chuyền vượt tuyến chính xác từng milimet, mà đó là José María García-Aranda.

Vị trọng tài người Tây Ban Nha giống như bị “ma ám” khi bỏ qua pha đạp người của Bergkamp với Sinisa Mihajlovic ở trận đấu với Nam Tư trước đó 5 ngày. Nếu Bergkamp bị đuổi, anh sẽ bị treo giò và tất nhiên, không có bất cứ khoảnh khắc xuất thần nào trước ngưởi Argentina. Tiền đạo này nhớ lại: “Tôi quả thực không hiểu tại sao mình lại làm như vậy. Tôi đã rất tức giận vì hành vi của chính mình”.

Trở lại trận đấu với Argentina, Bergkamp tin rằng anh đã làm được 2 việc tuyệt vời. Đầu tiên là cú đánh đầu kiến tạo cho Patrick Kluivert mở tỉ số ngay ở phút 12. Quả thật như vậy, nếu bạn càng xem lại nhiều lần, bạn sẽ càng thấy pha bóng đó tuyệt hay. Bergkamp giống như đã phát minh ra một kiểu chuyền mới, một đường chuyền góc vuông.

Bergkamp luôn là một kiến trúc sư, một nhà hình học trong vai cầu thủ bóng đá. Từ nhỏ, anh đã ám ảnh với môn hình học và khi bước ra sân cỏ rộng lớn, tiền đạo này giống như có thể chia nhỏ mặt sân thành những hình vuông, từ đó tìm ra những khoảng trống của hàng thủ đối phương và đưa trái bóng vào đúng chỗ.

Trước đó anh đã có 1 pha kiến tạo bằng đầu bằng 1 đường chuyền góc vuông cho Kluivert ghi bàn mở tỷ số

Trong bóng đá, người ta thường nói cách di chuyển tạo ra các đường chuyền nhưng với Bergkamp, chuyện này hoàn toàn ngược lại. Các đường chuyền của anh tạo ra sự di chuyển. Ở Arsenal, Nicolas Anelka là người hưởng lợi khi di chuyển đúng vào nơi Bergkamp “đặt” bóng. Ở đội tuyển Hà Lan, Kluivert biết rõ khoảng trống nào sắp được anh khai phá.

Bergkamp là cầu thủ không to con và là người thích kiến tạo hơn trực tiếp ghi bàn. Và pha kiến tạo cho Kluivert thể hiện rõ những phẩm chất tuyệt vời nhất của anh: khả năng nhận biết và nắm giữ không gian, trí thông minh tuyệt đỉnh và khả năng chạm bóng tinh tế. Trong một tích tắc, trong đầu Bergkamp sẽ tưởng tượng ra tất cả các góc độ, đường đi có thể của trái bóng và lập tức đưa ra quyết định chính xác nhất.

“Đường chuyền của Ronald de Boer khá mạnh và đi vào vị trí ngang hông của tôi. Nó quá cao để tôi kiểm soát bóng bằng chân nhưng lại quá thấp để đỡ ngực. Vì vậy, tôi phải đổ người sang trái để đánh đầu, nhưng đánh đầu đi đâu? Lúc này, tôi nhận ra Kluivert đang băng xuống, thoát khỏi sự kèm cặp của Chamot.

Nếu tôi đánh đầu vào khoảng trống giữa Sensini và Chamot, Kluivert sẽ bị lỡ đà và không thể khống chế bóng. Tôi cũng không thể trả bóng lại cho De Boer vì anh ta ở quá xa và đang bị Ayala che mặt. Cuối cùng, tôi chỉ có cách đánh đầu gần như vuông góc để đưa trái bóng vòng qua phía sau Sensini và thích hợp với đà chạy của Kluivert.

Tôi không thể chạm bóng bằng đầu nhẹ nhàng như bằng chân, nhưng điều đó trong pha bóng này lại tốt. Không gian khá lớn và nếu tôi đánh đầu quá nhẹ, Roa sẽ đứng trước vạch cầu môn thay vì lao ra. Cú đánh đầu khá mạnh của tôi vừa đủ lôi kéo Roa lao ra và khi đó, Kluivert có thể dứt điểm dễ dàng hơn”.

Nội dung khi không có video

Bergkamp là cầu thủ theo chủ nghĩa hoàn hảo và có trí thông minh theo bản năng hiếm có. Chính vì thế, các lựa chọn của anh thoạt nhìn rất khó nhưng luôn đem đến hiệu quả cao nhất, với điều kiện là nó xảy ra trong khoảnh khắc. Nếu Bergkamp có quá nhiều thời gian để suy nghĩ, anh lại thường kém hiệu quả hơn.

“Nó giống như giải quyết một câu đố.”, Bergkamp nói, “Tôi luôn có một bức ảnh trong đầu về việc mọi thứ sẽ như thế nào trong 2, 3 giây sau đó. Tôi có thể tính toán điều đó. Và đó là niềm thích thú cực lớn khi bạn nhìn thấy điều gì đó mà người khác không thể thấy”.

Bergkamp quả thực đã nhìn trái bóng qua con mắt khác với phần còn lại của thế giới. Tuy nhiên, bỏ qua các cuộc nói chuyện hào nhoáng, Bergkamp có nét giống với huyền thoại Johan Cruyff. Cách chơi của anh đẹp, nhưng thực tế luôn tối giản và cố gắng đem lại hiệu quả cao nhất.

Bergkamp thích chơi bóng một chạm và không bao giờ cố gắng thể hiện sự thông minh trên sân cỏ. Làm chuyện phức tạp theo cách đơn giản nhất là điều cực kỳ khó, nhưng đó lại là phẩm chất vốn có của Bergkamp. “Tôi không thích các động tác lừa bóng”, anh nói. “Trận đấu của tôi luôn là pha chạm bóng đầu tiên, kiểm soát bóng và chuyền bóng. Vẽ vời cho đẹp mắt là điều không thú vị với tôi”.

KHỞI NGUỒN CỦA SIÊU PHẨM

Sau khi kiến tạo cho Kluivert lập công, Bergkamp bắt đầu biến mất khỏi trận đấu. Argentina vùng dậy và nhanh chóng có bàn gỡ hòa của Claudio Lopez ở phút 17. Trận đấu tiếp tục diễn ra cực kỳ hấp dẫn và xứng đáng được coi là một trong những trận hay nhất lịch sử World Cup. Cả 2 đội cho thấy khả năng chơi bóng phi thường, nhưng bàn thắng vẫn lẩn trốn.

Bước ngoặt lớn tiếp theo đến ở phút 76, khi hậu vệ của Hà Lan Arthur Numan phải nhận thẻ vàng thứ 2 rời sân. Tiền đạo cánh trái Philip Cocu buộc phải lùi về trám vào chỗ trống Numan bỏ lại. Argentina hoàn toàn thống trị trận đấu. Thế nhưng sự thống trị của họ cũng không kéo dài quá lâu. Phút 87, cái đầu nóng của Ariel Ortega khiến thế cờ lật ngược.

Ariel Ortega là một trong những ứng cử viên nặng ký cho danh hiệu cầu thủ xuất sắc nhất World Cup năm đó. Nhỏ con và tinh ranh, Ortega đã cố gắng cài chân Jaap Stam trong vòng cấm địa của Hà Lan nhưng không đánh lừa được trọng tài.

Có lẽ bẽ bàng vì ăn vạ thất bại, Ortega đã mất bình tĩnh khi Van der Sar tiến lại khiêu khích. Kết quả, thay vì đứng dậy nhẹ nhàng, số 10 của Argentina đã húc thẳng đầu vào cằm Van der Sar. Thẻ vàng của trọng tài lập tức đổi sang màu đỏ. 2 đội bước vào những phút cuối cùng với 10 người trên sân.

Trong lúc Hà Lan đang gặp bất lợi vì thiếu người, Ortega của Argentina bất ngờ nhận thẻ đỏ, và chỉ 53 giây sau đó Bergkamp đã tạo ra tuyệt phẩm

Bên ngoài đường pitch, các HLV đang toan tính cho bàn thắng vàng ở hiệp phụ. Thế nhưng trận đấu không diễn ra lâu đến vậy. 53 giây sau khi trận đấu bắt đầu lại, Bergkamp đã tạo ra kiệt tác của đời anh.

Vẻ đẹp của bàn thắng đó là điều được nói đến nhiều nhất lúc này, nhưng vào thời điểm nó diễn ra, niềm vui chiến thắng lấn át tất cả. Người Hà Lan giống như phát rồ trong khoản khắc đó. Họ đã đứng trước nguy cơ thất bại rõ ràng khi bị đuổi người, nhưng rồi lại thắng 2-1 đúng vào phút chót và tiến thẳng vào vòng bán kết.

Bergkamp nói rằng cuộc sống của anh - chứ không phải bóng đá - đã tạo ra bàn thắng đó. Trước khoảnh khắc để đời, Bergkamp giống như người vô hình trên sân. Trong khoảng 11 phút giữa 2 thẻ đỏ của Numan và Ortega, Bergkamp chỉ chạm bóng đúng 3 lần. 1 lần anh bị đối thủ tắc bóng ra biên.

2 lần anh chuyền hỏng bóng, trong đó có đường chuyền tạo ra pha phản công của Argentina, nơi Ortega kết thúc bằng cách ngã vờ trong vòng cấm địa Hà Lan. Ngay cả trong 53 giây sau thẻ đỏ của Ortega, Bergkamp cũng vật vã tìm lại cảm giác. Anh chuyền hỏng bóng cho Marc Overmars, nhưng Argentina tấn công không thành công. Và sau đó, bóng được phát động lại từ Frank de Boer…

Nội dung khi không có video

Đôi khi các siêu phẩm đến trong lúc cầu thủ đang thi đấu rất mờ nhạt. Nhưng chỉ có những cầu thủ tuyệt vời làm được điều đó. Họ có thể khiến các nhận định trở nên lố bịch chỉ trong một tích tắc. Bàn thắng của Ryan Giggs vào lưới Arsenal năm 1999 là ví dụ tương tự.

Frank de Boer đã có đường chuyền dài vượt qua cả ngọn núi màu trắng xanh. Chỉ cần 4 chạm, người Hà Lan đã có bàn thắng tuyệt đỉnh đúng theo triết lý của Johan Cruyff. Chơi bóng đơn giản chính là điều khó khăn nhất. 3 chạm của Bergkamp là hoàn hảo.

Đầu tiên là cú đỡ bóng ở tốc độ cao giống như nghệ sĩ múa bale vung chân lên và nhẹ nhàng hạ xuống, trái bóng giống như bị phanh cứng lại. Đặc biệt hơn, Bergkamp đã hãm trái bóng lại bằng mu bàn chân. Nó có nghĩa thời gian chạm bóng và hạ chân xuống phải tuyệt đối chính xác, nếu không trái bóng sẽ bật ra xa tầm kiểm soát của anh. Và trong khoảng chưa đến 2 giây, Bergkamp dường như tính toán được mọi thứ, bao gồm sức gió và đà chạy của hậu vệ đối phương.

Trong hầu hết các siêu phẩm của Bergkamp, cách anh khống chế bóng luôn khiến người ta ấn tượng hơn cách anh đưa nó vào khung thành. Trong trường hợp này cũng vậy. Bergkamp đã có 2 pha chạm bóng hoàn hảo, vừa đủ loại bỏ đối thủ. Nhưng mọi tính toán của anh dẫn đến một vấn đề lớn: vị trí sút bóng hợp với chân trái hơn. Đó là chân không thuận của Bergkamp.

Bàn thắng của Bergkamp làm dậy sóng cả sân vận động, phủ bóng cam lên toàn bầu trời nước Pháp

“Sau lần chạm bóng thứ 2, tôi biết cơ hội này không thể bỏ lỡ”, Bergkamp nói: “Không thể bỏ lỡ”. Và thay vì lưỡng lự với chân trái, Bergkamp lập tức đưa ra cú vỉa má ngoài chân phải đưa bóng vào góc cao khung thành trước sự bất lực của Carlos Roa. Một pha dứt điểm sắc lẹm nhưng đầy tinh tế. Pha làm bàn đẹp đến mức tất cả các bình luận viên đều muốn hét như cháy cổ họng.

Bergkamp giang rộng 2 tay chạy ra góc sân và nằm ngửa mặt lên trời, bầu trời đầy nắng. Màu cam trở nên rực rỡ trên khán đài, và màu cam dưới sân còn rực rỡ hơn. Trong cuộc phỏng vấn sau trận đấu, Bergkamp cuối cùng đã chạm tay vào điều nay luôn mong muốn: sự hoàn hảo. Con người cầu toàn của cầu toàn cuối cùng đã cảm thấy hài lòng với những gì mình làm.

Bergkamp tiết lộ anh đã không xem lại bàn thắng đó kể từ năm 1998. Anh nói: “Nó vẫn còn in sâu trong tâm trí của mọi người, và tất nhiên của tôi. Tôi không cần xem lại nó, bởi lẽ tôi biết chính xác nó diễn ra như thế nào”.

Bergkamp hiếm khi được xếp trong Top 10, thậm chí là Top 20 các cầu thủ vĩ đại nhất mọi thời đại. Năm ngoái, khi World Soccer yêu cầu 73 nhà báo, HLV và cựu cầu thủ lựa chọn đội hình xuất sắc nhất lịch sử của họ, Bergkamp không được bất cứ lá phiếu nào. Anh cũng chưa bao giờ giành Quả bóng vàng Ballon d'Or. Tuy nhiên, anh có thể bỏ qua tất cả điều đó với một lý do duy nhất. Đó là việc rất nhiều người coi anh là nghệ sĩ bóng đá hoàn hảo…

Bình luận của bạn

Sử dụng tài khoản Facebook của bạn để thêm bình luận cho bài viết. Tên, hình ảnh và thông tin cá nhân khác của bạn công khai trên Facebook sẽ xuất hiện với bình luận của bạn, và có thể được sử dụng trên nền tảng truyền thông của Báo Bóng đá Cuộc sống!