Bóng đá Cuộc sống

Freddy Adu và nghi án gian lận tuổi

14 năm trước, Freddy Adu thi đấu bóng đá chuyên nghiệp tại Mỹ khi mới 14 tuổi. Đây được coi là tài năng bóng đá trẻ lớn nhất của nước Mỹ, là truyền nhân của Vua bóng đá Pele. Nhưng bên cạnh ánh hào quang, vô số nghi vấn đặt ra về tuổi "thật" của anh, nhưng cuối cùng Adu đều vượt qua tất cả.
Hải Sơn
(theo SPORT VICE)

Ở thời điểm mới ra mắt CLB quê nhà DC United ở giải nhà nghề Mỹ (MLS), Adu được đặt vô vàn kỳ vọng lớn lao. Anh được xem như truyền nhân của Pele. Adu chính là cầu thủ Mỹ trẻ nhất trong lịch sử từng thi đấu bóng đá chuyên nghiệp, từng nhận lương cao nhất giải đấu, được ví như cứu tinh của bóng đá Mỹ.

Nhưng mọi chuyện sau đó hoàn toàn đi chệch hướng khỏi kỳ vọng của mọi người. Adu được ca tụng quá nhiều về khả năng của bản thân trước cả khi anh có thể thực sự chứng tỏ mình. Bắt đầu với một tương lai đầy hứa hẹn, nhưng sự nghiệp thi đấu của Adu sau đó phủ kín bằng những năm thi đấu chật vật ở châu Âu và Mỹ.

Adu không bao giờ có thể phát triển tài năng của mình được như kỳ vọng. Sau khi thất bại ở châu Âu, Adu trở về Mỹ, thi đấu cho các đội hạng dưới. Thậm chí mới đây anh còn lâm vào cảnh thất nghiệp khi chưa đầy 30 tuổi. Adu giờ vẫn gây chú ý, nhưng chủ yếu vì mọi người thắc mắc: Chuyện gì đã xảy ra với anh? Câu trả lời một phần có lẽ được tìm thấy ngay đầu câu chuyện về những năm Adu chơi bóng.

Ngay từ khi còn rất nhỏ, Adu (phải) đã nổi lên như 1 thần đồng trăn năm có một trong lịch sử bóng đá Mỹ

Nicholas Scrivens vẫn nhớ lần đầu chứng kiến Freddy Adu khóc. Họ là bạn thuở nhỏ, là đồng đội ở một CLB bóng đá. Cả hai ở Raleigh, Bắc Carolina, chơi cho đội bóng Potomac Cougars. Khoảnh khắc đó đến vào năm 2000.

"Lúc đó chỉ có tôi và cậu ấy", Scrivens nói. "Tôi hỏi 'Này Fred, có chuyện gì thế?'. Cậu ấy trả lời: 'Mọi người cứ suốt ngày nói mình không thi đấu đúng lứa tuổi. Họ nói mình 20 tuổi rồi. Tất cả chỉ vì mình là người da màu, là người gốc Phi. Họ cho rằng mình lừa bịp họ".

Hầu hết thời gian trong quá khứ, Freddy có thể nhún vai khinh thường bỏ qua những nghi vấn về tuổi tác. Nhưng đêm đó ở Raleigh, anh đã bật khóc. Lúc ấy Adu mới 11 tuổi.

Tin đồn bắt đầu nổ ra ngay khi Adu đến khoác áo đội bóng trẻ ở Maryland. Tháng 3/1998, vài tháng sau khi gia đình Adu nhận được thẻ xanh tới Mỹ định cư từ Ghana, cậu bé Adu mới 8 tuổi đã thể hiện xuất sắc tại giải đấu trước mùa giải do CLB Cougars tổ chức. Đây là đội bóng mạnh nhất bang Maryland hồi đó.

"Những thứ tôi chứng kiến còn vượt xa cả hiện thực", Arnold Tazy, HLV trưởng Cougars chia sẻ. Những ngày đó YouTube và mạng xã hội chưa có, vậy nên câu chuyện về Adu được truyền miệng. Những người từng xem anh thi đấu được ví như người truyền giáo. "Mọi người đều hỏi: 'Đã bao giờ thấy thằng bé đó chơi bóng chưa? Đã xem nó chưa?'", Scrivens nói. "Nhưng sau khi chứng kiến, bạn sẽ lại bắt đầu kể câu chuyện bạn từng thấy cho người khác. Chuyện chỉ là khoác lác thôi".

Những áp lực từ việc nghi ngờ gian lận tuổi đã luôn đeo bám Adu, khiến anh gặp vô vàn khó khăn trong bước đầu khởi nghiệp

Những khoảnh khắc Adu xuất thần trên sân cỏ chỉ càng làm thổi phồng mối nghi ngờ về tuổi thật của anh. Sau trường hợp của Danny Almonte (tuyển thủ Dominica thi đấu ở giải bóng chày trẻ vô địch thế giới năm 2001 bị lộ chuyện giấy khai sinh bị chỉnh sửa), việc hoài nghi Adu gian lận tuổi ngày càng dấy lên trong đội.

"Chuyện đó đặc biệt hay xảy ra khi lên cấp độ đội tuyển quốc gia, bạn luôn phải nghe", đồng đội cũ Sam Empson của Adu chia sẻ. "Mọi người đều cố gắng nhồi nhét điều ấy vào đầu Freddy". Tarzy nói tin đồn bắt đầu từ những bậc phụ huynh ghen tị về con cái họ với Adu. "Cái tôi của những người làm cha mẹ không tin trên đời có ai giỏi hơn con cái họ", ông nói. "Họ phải kiếm chuyện gì đó để đổ lỗi, vậy nên họ bảo Adu gian lận tuổi".

Khi tin đồn lan truyền cũng là lúc truyền thông bắt đầu quan tâm đến vấn đề tuổi của Adu. "Mọi người yêu cầu được xem giấy khai sinh, thậm chí muốn tước huy chương của chúng tôi" Scrivens nói. Tờ Sports Illustrated thậm chí còn gửi một nhà nghiên cứu tới bệnh viện ở Ghana nơi Adu sinh ra, nhưng không có bằng chứng nào cho thấy anh gian lận tuổi.

Ngoài sân cỏ, tin đồn Adu gian lận ngày một lớn hơn. Còn trên sân, anh là tâm điểm bị chơi xấu. Các ông bố bà mẹ cùng đám CĐV quá khích luôn hô tên anh chế giễu. Họ khuyến khích con mình vào bóng với Adu không chút nương chân cho đến khi Adu buộc phải rời sân. Việc này phổ biến đến mức LĐBĐ Mỹ sau đó dùng video về Adu để đào tạo cho các cán bộ và trọng tài.

"Đối thủ nhằm vào Adu với ác ý, và cậu ấy chỉ biết dự phòng mọi chuyện", Scrivens nói. "Tinh thần cậu ấy rực sáng ở nơi không có chút thương xót nào. Freddy muốn đánh bại đối phương ở mọi khía cạnh". Nhờ đó, Adu sớm lọt vào mắt xanh của những tuyển trạch viên nước ngoài.

Năm 2000, Inter Milan cử đại diện đến Maryland làm việc cùng Tarzy và mẹ của Adu, bà Emilia. Phía Inter mời Adu gia nhập học viện trẻ của họ cùng số tiền 750.000 USD. "Mẹ cậu ấy hoàn toàn lúng túng trước những chuyện này", Tarzy kể. "Rồi bà nói 'Con trai tôi không phải hàng đem bán'. Bà là một phụ nữ rất coi trọng phép tắc. Rõ ràng bà không mang gia đình từ Ghana đến Mỹ chỉ vì tiền, rồi đẩy con trai ra nước ngoài vì một số tiền lớn cho bà ấy trong ngắn hạn".

Bước đầu vượt qua áp lực, Adu nhanh chóng thành con mồi cho giới truyền thong với những hợp đồng quảng cáo kỷ lục, một trong số đó là màn quảng cáo nổi danh với vua bóng đá Pele

Adu từ chối lời mời từ Inter, nhưng thời gian đếm ngược anh đến DC chỉ còn tính từng ngày. Năm 2001, anh là thủ lĩnh CLB trẻ nay có tên Bethesda Internationals vô địch giải U14 Mỹ. Ở giải đấu này, John Ellinger, HLV đội U17 Mỹ có đến theo dõi. Ông lập tức mời Adu vào đội khi đó ở Bradenton, Florida.

Adu không còn buộc phải đối mặt với những nghi vấn gian lận tuổi nữa. Nhưng anh lại phải đối đầu những cầu thủ lớn hơn mình 3-4 tuổi, nhiều người trong số đó không hài lòng chút nào khi thấy một thằng bé 12 tuổi đá chung và giành nhiều chú ý hơn họ. "Bản chất của trại huấn luyện giống như thuyết tiến hóa Darwin vậy, ai không cạnh tranh được sẽ bị thải loại", nhà tâm lý học thể thao Trevor Moawad, người từng làm việc với Adu chia sẻ.

Ông nhận xét: "Freddy rất mạnh mẽ, tính cách tốt. Cậu ấy tự tin, tràn đầy năng lượng, có sức lôi cuốn, và đó là điều những người khác phải thích nghi. Cậu ấy không phải cầu thủ dễ chơi cùng. Cậu ấy giống cầu thủ bóng bầu dục hơn là một tiền vệ bóng đá".

Nhờ sự ủng hộ từ các đồng đội và ban huấn luyện, Adu đã thể hiện xuất sắc, xóa tan mọi nghi ngờ. Những câu chuyện về anh vì thế tiếp tục lan truyền. Moawad nói điều kiện cơ sở vật chất ở Bradenton khi đó vô cùng lý tưởng cho Adu phát triển: "Cậu ấy ăn ngủ điều độ, tập luyện chăm chỉ rồi tiến bộ. Cậu ấy làm mọi thứ cần làm để thành công".

Năm thứ hai ở Bradenton, trước khi chung kết giải trẻ quốc gia diễn ra (Dallas Cup 2003), Adu được chú ý ngày càng nhiều về triển vọng phát triển sự nghiệp. "Chúng tôi đã sẵn sàng để chơi cho Newcastle, Freddy kéo tôi lại hỏi 'Anh nghĩ có bao nhiêu người xem ở đó?'", Moawad kể lại. "Và tôi nói 'Ừm, gần 14 ngàn người'. Cậu ấy trả lời: 'Lạ thật khi biết có 28 ngàn con mắt chỉ nhìn vào mình'".

Trong số những người theo dõi Adu thi đấu có cả đại diện của Nike và MLS. Tháng 5/2003, Nike ký hợp đồng có trị giá 1 triệu đô la. Đến tháng 1 năm sau, MLS trả cho Adu tiền lương kỷ lục 500 ngàn đô la/năm. Ở tuổi 14, Adu là cầu thủ được trả lương cao nhất giải.

"Lời mời đầy sức nặng về tài chính làm gia đình cậu ấy không có lựa chọn nào ngoài việc đồng ý", HLV Tarzy nói. "Cậu ấy có khả năng giúp gia đình sống cuộc sống hoàn toàn khác so với trước kia".

Sau giai đoạn bị khai thác hình ảnh mà không được hướng dẫn phát triển sự nghiệp, Adu lang bạt khắp nơi và không thể vươn tầm như kỳ vọng còn nghi án gian lận tuổi thì vẫn đeo bám anh mãi không thôi

Ngoài Nike, Adu còn ký hợp đồng với Pepsi để sản xuất chương trình nổi tiếng với Pele. 6 năm sau khi chơi bóng ở sân làng Maryland, Adu giờ được xem như người cứu vớt bóng đá Mỹ, một viên kim cương sáng giá ở giải đấu nhà nghề Mỹ. Với những người biết rõ anh nhất, Adu hoàn toàn xứng đáng được như thế.

Nhưng đó cũng là lúc tính cách Adu dần thay đổi. Scrivens kể: "Khi cậu ấy trở về từ Bradenton, tôi nói: 'Này Fred, đến và chơi bóng rổ nào', nhưng cậu ấy trả lời: 'Có gái ở đây không?'. Tôi nghĩ mọi người đã lấy mất sự vui tính của cậu ấy rồi".

Ngày 3/4/2004, mùa giải MLS mới bắt đầu. DC United có 24.603 khán giả đến sân RFK theo dõi, hơn mức trung bình năm trước đến gần 1 vạn người. Hiệu ứng đó đến từ Freddy Adu. Anh gây chú ý, nhưng năm đó gần như chỉ ngồi dự bị nhìn đồng đội nâng cúp vô địch MLS Cup. Một số HLV phàn nàn Adu được chiều chuộng quá mức ở Bradenton, khiến anh khó thích nghi với bóng đá chuyên nghiệp.

Nói về điều này, Moawad bảo cậu bé Adu 14 tuổi không được ủng hộ đúng mức: "Họ có kế hoạch truyền thông về cậu ấy, còn lại thì không, như thể bỏ mặc cậu ấy vậy. Ước gì có kế hoạch giúp Freddy phát triển, nhưng tôi chưa từng nghe chuyện gì như vậy". Adu cũng từ chối chia sẻ về điều này.

Lúc Adu không được thi đấu, những nghi vấn gian lận tuổi trở lại cùng chỉ trích quen thuộc. Trên Washington Post, cây viết thể thao Tony Kornheiser còn mỉa mai đầy cay độc: "Bạn có nghĩ Freddy Adu sẽ cưới một thành viên Spice Girls như David Beckham không? Tuyệt đấy, nhưng họ gần 40 tuổi cả rồi. Vậy cậu ta cưới bà già nào đây? Cậu ta lái chiếc Cadillac Eldorado đời 1991, tức là khi mới 2 tuổi đã lái xe hả?".

"Adu mặc gì cũng bị những lời ác ý nhắm đến", Scrivens nói. "Khi ở một đẳng cấp cao hơn, không đạt được thành tích như kỳ vọng, chuyện đó làm cậu ấy tổn thương". Vấn đề của Adu không phải là anh ăn gian tuổi, mà anh phải truyền sự thật đó tới mọi người. Thuở nhỏ Adu từng làm được như vậy, nhưng khi lớn lên thì không.

Bình luận của bạn

Sử dụng tài khoản Facebook của bạn để thêm bình luận cho bài viết. Tên, hình ảnh và thông tin cá nhân khác của bạn công khai trên Facebook sẽ xuất hiện với bình luận của bạn, và có thể được sử dụng trên nền tảng truyền thông của Báo Bóng đá Cuộc sống!