Malcolm Glazer: Kẻ thù số 1 ở Manchester
Cẩm Chi

Chia sẻ

Bình luận 1

Derby Manchester đang tới gần. Nhưng càng sát ngày bóng lăn, người ta lại cảm thấy đôi chút xót xa cho Man United. Bởi trong lúc Sheikh Mansour sẵn sàng trích 1/17 trong số tài sản trị giá 17 tỷ bảng của mình để giúp Man City “cá chép hóa rồng”, thì dưới quyền hành của nhà Glazer, Man United dần trở thành công cụ kiếm tiền, một món hàng xa xỉ sẵn sàng bị bán cho những khách hàng tiềm năng không hơn không kém. 

11 năm trước, khi Malcolm Glazer, doanh nhân người Mỹ trở thành cổ đông lớn nhất ở Carrington, làn sóng phản đối vị này nổi lên. Glazer bỏ 1,2 tỷ bảng mua lại Man United, nhưng 800 triệu trong số ấy là đi vay ngân hàng. 

Gần như lập tức, Man United từ thương hiệu thể thao số 1 thế giới thành con nợ của hàng loạt tập đoàn xuyên quốc gia. Mục tiêu của Glazer đã rất rõ ràng, là kinh doanh trên “xác thịt” của Man United. Ông ta muốn bỏ ít vốn nhất có thể, nhưng sẽ nhận lại khoản lợi nhuận lớn nhất trong khả năng. 

Man United vừa hoạt động như một CLB bóng đá, đồng thời cũng đóng vai trò như “cỗ máy kiếm tiền” nhằm trả món nợ của… chính họ. Còn dư ra đồng lãi não, mặc nhiên chảy về túi gã lùn béo ị với bộ râu đỏ đầy ác khí. 

Malcolm Glazer từng tuyên bố Sir Alex chỉ có 37 triệu bảng mỗi năm cho việc mua sắm, cho tới khi nào Man United mang tiền về cho gia đình Glazer. Ngay lúc này, khi Glazer không còn sống trên cõi đời, thì trên khắp khu khán đài Old Trafford, NHM vẫn tự hỏi: Tới bao giờ, họ mới thoát khỏi ách cai trị của nhà Glazer? 

“KẺ THÙ” CỦA NGƯỜI MANCHESTER
Một tháng sau khi Glazer tiếp quản Man United, báo cáo tài chính trong năm 2004 được trình ra. Mức lãi ròng là 30 triệu bảng, quá ít ỏi so với giá trị thương hiệu toàn cầu của CLB. 

Thêm một tin xấu khác, là kể từ giờ phút Glazer đặt chân xuống thành Manchester, khoản nợ lãi suất Man United phải gánh mỗi năm là 68 triệu bảng, đủ để họ mang về những ngôi sao sáng giá nhất hành tinh. 

Sự phẫn nộ trong giới manucian càng lên cao vì ngày đầu tiên ra mắt hội CĐV chính thức Man United, Glazer tỏ ra tiếc rẻ rằng nếu ông sớm đầu tư vào cổ phiếu của Man United 13 năm về trước, thời điểm Man United tiến lên mô hình “cổ phần hóa”, lợi nhuận sẽ tăng cỡ… 1.300%. 

Glazer rất yêu tiền, phải không? Không, phải dùng từ “say” để mô tả về “tình yêu” với những tờ polime của Glazer. Móng vuốt của Glazer cào tới mọi ngóc ngách, đủ biến ông thành một trong những nhà buôn thành đạt nhất nhì thế giới. 

Tỷ phú người Mỹ mua lại cổ phần trong liên minh xe hơi đình đám Land Rover – BMW, nắm trong tay các trung tâm mua sắm, khu nghỉ dưỡng cao cấp, nhà máy chế biến cá, đài truyền hình và các CLB bóng đá kiểu Mỹ. Nếu đại bộ phận tỷ phú thà “làm một nghề cho chín còn hơn chín nghề”, thì Glazer chẳng ngại việc gì. Miễn sao ra tiền là được. Mục đích sống “đơn giản” vậy thôi. 

Trong bản kế hoạch Glazer phác thảo về kế hoạch phát triển Man United giai đoạn 2005-2010, ông hy vọng tổng doanh thu từ sản phẩm thương mại sẽ tăng từ 238 tới 361 triệu bảng, tương đương mức 52%. Nhưng ngược lại, ông giới hạn quỹ duy trì hoạt động CLB, bao gồm tiền lương thưởng, tiền cải tạo sân bãi và cơ sở vật chất là 11%/năm. 

Các CĐV đã biểu tình phản đối gay gắt nhà Glazer ngay khi biết tin đội bóng bị bán cho gia đình tỷ phú người MỹCác CĐV đã biểu tình phản đối gay gắt nhà Glazer ngay khi biết tin đội bóng bị bán cho gia đình tỷ phú người Mỹ

Rồi tới cả tiền vé vào cửa cũng bị tận thu. Từ giá 44 bảng/vé, Glazer tăng lên 68 bảng/vé, cùng lúc cho cơi nới 8.000 chỗ ngồi. Đấy là cái tát trực diện vào tình yêu bóng đá thuần khiết của các manucian, những người vốn xuất phát điểm không lấy gì làm tự hào, sở hữu mức thu nhập 45.000 bảng/năm. Họ không thể như Chelsea, nơi tiền lương trung bình của một công chức yêu bóng đá tại London là 70.000 bảng/năm. 

Trên tất cả, Man United là biểu tượng bóng đá, biểu tượng văn hóa của Manchester, của nước Anh. Glazer coi tập thể ấy chẳng khác nào đầy tớ đi phục dịch tham vọng giới lãnh chúa.

ĐẠI GIA CHÂN ĐẤT 
Người ta biết được ở Mỹ, Glazer kiếm được 1,7 triệu USD mỗi tuần chỉ nhờ việc cung cấp chuỗi cửa hàng đồ ăn nhanh, đồ lưu niệm ăn theo các trận đấu của Tampa Bay Buccaneers  - CLB bóng đá kiểu Mỹ. 

Nhưng mỗi khi cô kế toán của tập đoàn tìm gặp Glazer trình báo cáo tài chính, ông đều cùng con trai ăn hải sản, uống rượu vang rẻ tiền trong phòng của mình. Thêm một lý do để Glazer bị ghét, gã hà tiện không hơn kém. 

Năm đầu tiên Glazer nắm quyền, Man United có chuyến du đấu sang Mỹ. Cả đội chấp nhận bay hàng chục giờ trên không trung và đá một trận vô thưởng vô phạt vì ý muốn của Glazer. Ông sẽ tận dụng tối đa cơ hội quảng bá tại Bắc Mỹ, thị trường đầy tiềm năng. 

Vậy đã đành, song Glazer không hề xuất hiện trên khán đài trong suốt chuyến “du lịch” ấy. Tehsin Nayani – trưởng bộ phận PR&Marketing của tập đoàn Glazer, đã tiết lộ trong cuốn sách “The Glazer Gatekeeper” rằng Glazer không muốn lãng phí một phút nào trên khán đài. Mỗi phút của ông ta đáng giá 50 bảng. Glazer thà ngồi nhà đọc sách còn hơn theo dõi 22 cầu thủ tranh nhau một quả bóng. 

Khi đã giàu có, những tỷ phú thường làm công tác xã hội. Từ thiện hoặc đóng góp cho chính quyền thành phố, đại khái là một động thái nhằm lấy lòng dư luận. Nhưng Glazer thì ngược lại hoàn toàn. Ông ta từng từ chối hỗ trợ thành phố Baltimore 50.000 USD chỉ vì kế hoạch chi tiêu trong năm mà người trợ lý đề xuất không bao gồm hạng mục ấy. 

Dù sở hữu khối tài sản khổng lồ nhưng Malcom Glazer lại có cách hành xử như 1 gã nhà nghèo hà tiệnDù sở hữu khối tài sản khổng lồ nhưng Malcom Glazer lại có cách hành xử như 1 gã nhà nghèo hà tiện

Thực ra, nếu phải dùng một đoạn để mô tả về Glazer, thì câu “nhặt xu lẻ” không thể chuẩn xác hơn trong bối cảnh này. Đành rằng Glazer kinh doanh nhiều mặt hàng, nhưng ông luôn tận dụng triệt để mọi khe hỡ nhỏ nhất trong các phi vụ làm ăn. 

Một trong những cách quen thuộc, là Glazer rải tiền mua cổ phiếu ở những nơi mà ông ta đánh giá là “tiềm năng”. Glazer sẽ bỏ chút vốn đổi lấy trái phiếu, “cố gắng” thâu tóm đơn vị ấy và sau khi những nỗ lực bất thành, Glazer vẫn nghiễm nhiên bỏ túi phần chênh lệch nhờ giá trị cổ phiếu tăng. 

Vì sao? Rất đơn giản, Glazer dùng những kiến thức sơ khai của môn kinh tế vĩ mô. Sự góp mặt của ông trong hội đồng quản trị khiến tập đoàn, công ty ấy “lung linh, màu mỡ” hơn trong mắt giới đầu tư. Các chỉ số index trên sàn chứng khoán thay đổi chóng mặt, và Glazer chỉ việc “gặt non”, ăn ngay tiền tươi thóc thật. 

Hay câu chuyện năm 1989, Glazer tham gia cuộc đua giành quyền kiểm soát Harley Davidson. Ông thừa biết quản lý một đơn vị chuyên sản xuất xe motor cho “dân chơi” không phải điều đơn giản bởi tập khách hàng của nó khác xa lối tư duy thông thường của giới đầu tư. 

Nhưng Glazer vẫn mua cổ phiếu, mặc kệ lời cự tuyệt của Harley. Sau 3 tháng, ông bán vội đống “giấy vụn” ấy, lấy về 11 triệu USD tiền lãi. Glazer gọi đó là chiêu “giật dây thị trường”. 

CON NHÀ QUAN, TÍNH NHÀ LÍNH 
Chắc hẳn, chúng ta đang nghĩ về vị doanh nhân thành đạt đi lên từ tuổi thơ gian khó. Một motif quá quen thuộc, dễ bắt gặp trong các bộ phim truyền hình nhà nghèo vượt khó. 

Thoạt nhìn, thấy cũng đúng lắm chứ bộ?! Glazer là con thứ 5 trong gia đình 7 anh chị em. Bố mẹ họ là những người Lithuania Do Thái chính thống mang trên mình ước mơ “Hợp chủng quốc”. 

Giữa thế chiến thứ hai, ông Abraham, cha của Glazer qua đời vì ung thư. Hai tuần sau lễ truy điệu, Glazer lên tiếp quản tiệm kinh doanh đồng hồ cha để lại. Năm đó, Glazer lên 15. 

Càng giật mình hơn khi biết rằng, cậu bé năm nào đã có 7 năm kinh nghiệm làm công việc này. Từ lúc 8 tuổi, Glazer đã quá quen với các hợp đồng đặt sửa đồng hồ hoặc xử lý đống giấy tờ cho vay thế chấp. Nhà Glazer từ xa xưa còn duy trì nghề cầm đồ. 

21 tuổi, Glazer nhập học ở Sampson College, gần nhà tại Rochester. Và sau mỗi buổi lên lớp, việc đầu tiên Glazer làm là ra chợ bán trang sức thay vì làm bài tập. Với Glazer, tiền luôn là nỗi ám ảnh lớn nhất cuộc đời. 

Có giai thoại truyền miệng thế này về Glazer. Trước khi qua đời, ông Abraham để lại 300 USD trong hộp xì gà của mình, gọi là của để dành cuối cùng. Nhiệm vụ của Glazer là biến 300 USD kia thành hàng trăm, hàng nghìn, hàng triệu USD. 

Song sự thật là, nhà Glazer sống cuộc đời mà không cần lo toan về của cải vật chất. Jeanette Goldstein, chị gái của Glazer kể lại tờ Baltimore Sun: “Nó thích tự làm khổ mình. 4 chị em gái chúng tôi vẫn học nhảy, học violin, học hát”. 

Căn nhà của Glazer trông như một lô cốt xấu xí và được ông nhờ hàng xóm chăm sóc với giá 8 bảng mỗi tuầnCăn nhà của Glazer trông như một lô cốt xấu xí và được ông nhờ hàng xóm chăm sóc với giá 8 bảng mỗi tuần

“Glazer là một cỗ máy”, Goldstein kể tiếp. Căn nhà đầu tiên Glazer sở hữu trị giá 52.000 USD, gồm 2 phòng ngủ, nằm sát bờ biển Miami. Và căn nhà tiếp theo, trị giá… 12 triệu USD gồm 7 phòng ngủ, 9 phòng tắm được bao bọc bởi những bức tường cao chót vót, chát đầy xi măng, bên trên là những hàng cọ chọc trời, trông chẳng khác nào căn nhà bỏ hoang. 

Hàng tuần, Glazer đều đặn trả cho người hàng xóm ông tin tưởng 3 USD để chăm sóc đám thú cưng, 5 USD để quét dọn sân vườn. Tổng là 8 USD. Khoảng 2 thập kỷ về trước, ở Mỹ, người ta có thể dễ dàng thuê công ty môi trường với giá 30 USD cho một lần rửa dọn nhà cửa. 

MAN UNITED KHÔNG HỀ KHỔ, NẾU… 
Glazer là gã ky bo, tằn tiện. Song chí ít, ông ta vẫn duyệt chi tiền chuyển nhượng đều đặn cho cấp dưới tại Man United vào mỗi dịp Hè. Chẳng phải năm kia, Man United làm náo loạn thị trường bằng liều doping 250 triệu bảng cấp cho Van Gaal đấy sao? 

Tất nhiên, ở một góc độ nào đó, NHM có quyền đòi hỏi nhiều hơn, nhất là một CLB như Man United. Nhưng ai đó đã nói rằng, hãy biết trân trọng những gì mình đang có. Vì nếu so với mấy… bà chị ruột của Glazer, Man United còn “sướng chán”. 

Từ thập niên 80, thời Glazer mới chập chững bước chân vào giới “tỷ phú”, ông đã theo đuổi vụ kiện với 4 chị/em gái của mình. Bà Hannah, mẹ của 7 người con lúc mất đi có để lại di chúc trao toàn bộ tài sản cho Glazer – đứa con chăm chỉ và cần mẫn nhất.

Ước tính, khối tài sản ấy trị giá 1 triệu USD, gồm 2 căn nhà, 5 chiếc Cadillac và cả tá đồ trang sức đắt tiền khác. Mà đúng ra, những vật phẩm ấy đều do Glazer bỏ tiền túi sắm sửa mua tặng mẹ. Không ai khác, ngoài ông xứng đáng là người thừa kế. 

Ban đầu, Glazer định để lại cho các chị/em gái chia nhau, vì dù sao ông cũng là người thành đạt nhất gia đình. Cậu em trai Jerome đã được Glazer tặng cho nhà riêng và công ăn việc làm ổn định nên không can dự. 

Tuy nhiên, mấy bà chị bắt đầu dở quẻ, khi không đồng ý tổ chức tang lễ của mẹ theo nghi thức của người Do Thái. Theo họ, hàng xóm chung quanh sẽ dè bỉu, miệt thị và phân biệt chủng tộc. 

Malcom Glazer (đứng thứ 4 từ trái qua) từng kiện các chị em gái của mình khi tranh cãi về việc chôn cất bà mẹ Hannah (ngồi thứ 2 từ phải qua).Malcom Glazer (đứng thứ 4 từ trái qua) từng kiện các chị em gái của mình khi tranh cãi về việc chôn cất bà mẹ Hannah (ngồi thứ 2 từ phải qua).

Hành động ấy trong mắt là Glazer là không chấp nhận nổi. Mọi thứ trong cuộc sống đều có thể tranh luận được, ngoại trừ cái chết của cha mẹ. Sẵn bản tính cẩn thận, hay soi xét, Glazer chợt nghĩ có lẽ mấy bà chị ghen ăn tức ở vì hồi mẹ con sống, bà thường gần gũi với Glazer. Cũng chính là mẹ Hannah thường xuyên nhiếc móc mấy đứa con gái trong nhà, vì chúng đi xem phim mà chẳng bao giờ kéo theo cậu em đi cùng. 

Tranh cãi nổ ra, và xô xát chân tay cũng xuất hiện. Hai bên không ai nhường ai, kéo nhau ra tòa án hạt Monroe. Trước thẩm phán, Glazer nói bằng chất giọng đầy mỉa mai: “Tôi xin lỗi mấy chị em vì là đứa con giành hết tình cảm của mẹ. Kiếp sau, nếu được đầu thai làm người, tôi sẽ không để như vậy nữa. Tôi sẽ cho chị em tôi niềm hạnh phúc họ ao ước”.

Trên đà, Glazer nói tiếp: “Tôi xin lỗi vì đã khiến mẹ tôi trở nên giàu có. Chắc họ bực lắm. Ý là mấy chị em gái. Tôi không nghĩ họ hạnh phúc vì mẹ có một chiếc Cadillac mới mỗi năm còn họ phải sử dụng chiếc xe cà tàng”.

103 thùng các tông gồm toàn bộ giấy tờ, hóa đơn chứng từ số tài sản Glazer mua cho mẹ được trình ra trước quan toàn. Một nhân viên của tòa án đã mất 3 tuần để sắp xếp lại chúng cho đúng trình tự. Glazer làm tất cả để hạ gục người thân ruột thịt của mình, bất chấp với ông, 1 triệu USD mất đi kia sẽ kiếm lại được nhanh chóng. 

Vì với Glazer, tiền do ông kiếm ra không thể lãng phí hay bị kẻ khác chiếm đoat, dù chỉ là 1 cắc. Và như thế, các fan Man United nên chấp nhận với thực tế ấy. Bởi chẳng ai có thể thay đổi Glazer, trừ khi bà Hannah… sống lại. 

Chia sẻ

Bình luận 1