Cuộc tàn sát của Khmer Đỏ và sự suy tàn của bóng đá Campuchia
Cẩm Chi

Chia sẻ

Bình luận 1

ĐT Campuchia đang gây ấn tượng khá tốt tại AFF Suzuki Cup 2016. Dù đã chính thức bị loại nhưng đối thủ của ĐT Việt Nam chiều ngày 26/11 xứng đáng được nhiều lời khen ngợi. 

Không nhiều người biết rằng đội bóng hiện đang xếp thứ 167 trên BXH FIFA đã từng có thời điểm là một trong những thế lực của bóng đá châu Á. Năm 1972, Campuchia, khi đó được biết đến với cái tên Cộng hòa Khmer, đã lọt vào đến tận bán kết AFC Cup. Nhưng đó cũng là đỉnh cao cuối cùng của họ trước khi suy tàn vì sự bạo tàn khủng khiếp của chế độ Khmer Đỏ.

MỘT THUỞ LẪY LỪNG
Campuchia đã từng là một trong những đội bóng mạnh nhất Đông Nam Á. Đó là giai đoạn đầu thập kỷ 1970 của thế kỷ trước. “Thế hệ Vàng” của bóng đá Campuchia, khi đó vẫn có tên là Cộng hòa Khmer, từng gây ra nỗi khiếp sợ cho các đối thủ trên toàn châu Á.

Năm 1972, họ để thua Iran ở bán kết AFC Cup và giành vị trí thứ Tư sau khi để thua chủ nhà Thái Lan ở trận tranh hạng Ba. Cùng năm đó, Campuchia vô địch Cúp Độc Lập được tổ chức ở miền Nam Việt Nam. Năm 1973, họ vô địch President’s Cup tại Hàn Quốc. Đó là những chiến tích lẫy lừng của một đội bóng thuộc vùng trũng của bóng đá thế giới.

Trong thời gian cố quốc vương Sihanouk cầm quyền, bóng đá Campuchia có giai đoạn phát triển cực thịnh. Từ thủ đô Phnom Penh đến Sihanoukville, Battambang… mỗi tỉnh đều sở hữu một đội bóng. 

Bóng đá Campuchia từng rất phát triển ở giai đoạn đầu thập kỷ 1970 của thế kỷ trướcBóng đá Campuchia từng rất phát triển ở giai đoạn đầu thập kỷ 1970 của thế kỷ trước

Các cơ quan chính phủ, cảnh sát, quân đội và các ngân hàng cũng đều có những CLB riêng. Các cầu thủ được ăn tập với điều kiện cơ sở vật chất rất tốt, thường xuyên cọ xát và ĐTQG được lựa chọn từ những người xuất sắc nhất trong môi trường ấy đương nhiên là một tập thể mạnh.

Khi Lon Nol tiến hành đảo chính lật đổ Sihanouk năm 1970, nền bóng đá của Campuchia vẫn không bị ảnh hưởng nhiều. Được chế độ mới ưu đãi và tổ chức những chuyến tập huấn nước ngoài, họ tiếp tục phát triển để trở thành một trong những đội tuyển đáng xem nhất châu Á. Nhưng bóng ma chiến tranh ập đến làm thay đổi mọi thứ.

Thời điểm mà lực lượng Khmer Đỏ do Polpot cầm đầu tràn vào Phnom Penh năm 1975 cũng là hồi chuông cáo chung cho “Thế hệ Vàng” của bóng đá Campuchia. Các cầu thủ bị đẩy vào trại cải tạo lao động cưỡng bức, nơi xuất thân của họ chẳng còn ý nghĩa gì. 

Nhưng sự nổi lên của chế độ Khmer đỏ khiến cho đất nước này rơi vào vòng hỗn loạn và bóng đá cũng theo đó bị tàn lụiNhưng sự nổi lên của chế độ Khmer đỏ khiến cho đất nước này rơi vào vòng hỗn loạn và bóng đá cũng theo đó bị tàn lụi

Chế độ diệt chủng của Khmer Đỏ dưới sự lãnh đạo của Pol Pot khiến 2 triệu (trong tổng số 7,1 triệu dân số Campuchia lúc bấy giờ) người chết trong những trại cải tạo. Nhiều người trong số đó từng là các cầu thủ bóng đá. Họ phải làm việc trong điều kiện sống tối thiểu, không có đủ lương lực để ăn và đối mặt với dịch bệnh tràn lan. Một số người phản kháng lập tức bị tử hình bằng cuốc, xẻng hoặc bị bỏ đói.

Som Saran, một thành viên trong “Thế hệ Vàng” của bóng đá Campuchia, may mắn thoát nạn. Ông chạy trốn đến biên giới Việt Nam và được một người lính Việt Nam cứu giúp khi nói rằng ông là một cầu thủ bóng đá. Som Saran ở Việt Nam chơi bóng đến năm 1980 trước khi về nước. 

Khi đội tuyển Campuchia tập trung lần đầu tiên sau thảm họa diệt chủng Khmer Đỏ, Som Saran nhận ra chỉ có 6 người thuộc “Thế hệ Vàng” trước đây còn sống sót. “Đó là kết thúc của chúng tôi” - Cựu cầu thủ Campuchia hiện đang sống ở Phnom Penh chia sẻ.

CHIẾN TRANH, DIỆT CHỦNG VÀ BÓNG ĐÁ
Som Saran sinh ra ở miền Đông Campuchia và chuyển đến thủ đô Phnom Penh giữa thập kỷ 1960 để theo đuổi sự nghiệp bóng đá. “Bạn chỉ cần có khả năng và tìm đến một đội bóng, bạn sẽ tiến bộ nhanh chóng”, cựu thành viên của ĐT Campuchia nhớ lại thời hoàng kim của mình và những đồng đội.

“Chúng tôi được ăn uống đầy đủ, luyện tập với điều kiện sân bãi rất tốt và thường xuyên thi đấu với các đối thủ mạnh” - Som Saran hồi tưởng - “ Các cầu thủ được trọng vọng, bởi vì họ mang đến niềm vui cho mọi người. Mỗi trận đấu đều có rất nhiều CĐV theo dõi, bầu không khí trên sân rất sôi động”.

Nhưng những trận bóng đá dần dần ít được tổ chức khi cuộc nội chiến trở nên căng thẳng. Năm 1973, ĐTQG Campuchia (Cộng hòa Khmer) đá trận cuối cùng trên sân nhà. Sự hỗn loạn của đất nước thời chiến khiến người dân không còn dành sự quan tâm cho các hoạt động giải trí. Các cầu thủ cũng tan tác mỗi người một ngả trong cơn binh lửa.

“Một vài người gia nhập quân đội, một vài người khác ở lại để chờ xem tình hình thế nào”, Som Saran kể. Sau chiến tranh, ông không gặp lại ai trong số những đồng đội quyết định ở lại Phnom Penh. “Tôi lẽ ra đã có một kết cục giống họ nếu như ở lại” - Som Saran nhìn ra đường phố, nhấp một ngụm trà.

Som Saran, một trong số ít cựu cầu thủ của ĐTQG Campuchia may mắn sống sót vẫn không thôi tiêc nuối về 1 thời vàng son của bóng đá quê nhàSom Saran, một trong số ít cựu cầu thủ của ĐTQG Campuchia may mắn sống sót vẫn không thôi tiêc nuối về 1 thời vàng son của bóng đá quê nhà

Som Saran vẫn nhớ vị ân nhân người Việt Nam, người đã dẫn ông qua biên giới an toàn khi ông chạy trốn. “Tôi nói rằng tôi là một cầu thủ và người lính đó đã dẫn tôi qua biên giới. Chiến tranh ở lại phía sau và tôi lại được chơi bóng. Nhưng trong suốt thời gian ở Việt Nam tôi luôn day dứt vì những đồng đội ở lại” - Som Saran không bao giờ biết được số phận những người từng kề vai sát cánh cùng ông tung hoành trên sân cỏ, cho đến khi về nước năm 1980.

Ông là một trong 6 người may mắn của “Thế hệ Vàng” còn sống sót sau nạn diệt chủng của Khmer Đỏ. Khi họ gặp lại nhau trong trận đấu sân nhà đầu tiên của Campuchia sau 7 năm (1973-1980), tất cả đã ôm nhau khóc. Đó là những giọt nước mắt của cuộc đoàn viên sau cơn sinh tử, dành cho những người đồng đội mãi mãi không thể trở lại sân cỏ và cho cả một nền bóng đá suy tàn vì chiến tranh.

“Chúng tôi mừng vì sống sót và việc quay lại chơi cho ĐTQG giống như một giấc mơ. Chúng tôi chiến đấu cho cả những đồng đội đã khuất, những người dân vô tội, những người chết mà không hiểu vì sao phải chết, những nỗi đau ly tán do chiến tranh… Đó là trận đấu của cuộc đời” - Khóe mắt của Som Saran ăm ắp khi ông nói về lần đầu tiên chơi bóng trên quê hương sau chiến tranh.

Sau thảm họa diệt chủng của chế độ Khmer Đỏ, bóng đá Campuchia vẫn chưa thể vực dậy thời huy hoàng như trước đâySau thảm họa diệt chủng của chế độ Khmer Đỏ, bóng đá Campuchia vẫn chưa thể vực dậy thời huy hoàng như trước đây

Campuchia không bao giờ trở lại vị thế mà họ đã từng có trên bản đồ bóng đá châu Á. Som Saran từng được bổ nhiệm là HLV trưởng ĐTQG từ năm 2003 - 2005. Ông dẫn dắt Campuchia tại AFF Suzuki Cup 2004, giải đấu mà họ đứng bét bảng và nhận tới 22 bàn thua sau 4 trận, trong đó có 9 bàn từ ĐT Việt Nam.

“Chúng tôi phải làm lại từ con số 0, thậm chí là số âm. Bóng đá Campuchia giờ ở vị thế thấp nhất Đông Nam Á và có thể là thấp nhất thế giới. Nhưng tôi tin rằng sẽ đến một ngày chúng tôi trở lại, bởi tình yêu bóng đá của người dân vẫn còn rất lớn” - Som Saran nhìn nhận khách quan về thực tại của nền bóng đá nước mình.

Cựu HLV của Campuchia tránh không nói về cơ hội của Campuchia ở AFF Suzuki Cup 2016, nhưng ông không giấu được hy vọng vào một bất ngờ: “Chúng tôi đang có Chan Vathanaka, người có lẽ là xuất sắc nhất từ thời Hok Sochestra. Chỉ cần một trận đấu tốt cũng có thể là nguồn động lực thúc đẩy bóng đá Campuchia tiếp tục phát triển”. 

Chia sẻ

Bình luận 1