Bí mật về sự phát triển thần kỳ từ nền tảng tan hoang của Thái Lan
Cẩm Chi

Chia sẻ

Bình luận 0

Bóng đá Thái Lan từ những mảnh chắp vá trở thành một giải đấu hấp dẫn và quy củ nhất khu vực chỉ sau 20 năm phát triển. Đây không phải thành công từ trên trời rơi xuống mà là nỗ lực cũng như sự góp sức của cả đất nước vào kế hoạch xây dựng bóng đá.

NHỮNG BƯỚC ĐI ĐẦU TIÊN
Năm 1996, rất ít người biết đến giải Ngoại hạng Thái Lan với tên tiếng Anh là Thai Premier League (TPL). Những đô thị lớn từ Bangkok đến Chiang Mai đều ngập tràn thông tin, trang phục của... Manchester United và Liverpool, hoặc chí ít là Arsenal. 

Theo dõi giải đấu của người Thái thời bấy giờ là một hành động lãng phí thời gian. Tại sao phải đi xem thứ bóng đá vùng trũng đó trong khi có thể theo dõi trực tiếp Ngoại hạng Anh?

Nhưng chỉ sau một cái chớp mắt, người ta phải bỏ mũ và thán phục về bóng đá nơi đây. Tháng 7/2015, trận derby Isan (Đông Bắc Thái Lan) diễn ra giữa đội vừa thăng hạng Nakhon Ratchasima và ĐKVĐ Buriram United. Trận đấu này thu hút 34.689 khán giả trong một SVĐ chỉ có sức chứa ít hơn gần 10.000 chỗ. May mắn là không có bất cứ tai nạn đáng tiếc nào xảy ra khi trận đấu kết thúc với tỷ số 1-1.

Hình ảnh về những SVĐ ngập tràn khán giả ở Thái Lan là kết quả của 1 quá trình xây dựng rất bài bảnHình ảnh về những SVĐ ngập tràn khán giả ở Thái Lan là kết quả của 1 quá trình xây dựng rất bài bản

Để tạo ra quang cảnh choáng ngợp đó, người Thái đã đi một chặng đường rất dài trong một khoảng thời gian ngắn. TPL được hình thành vào năm 1996 với các đội bóng đều trên địa bàn Bangkok. Hồi đó, tên đội bóng thường được gắn liền với những doanh nghiệp hoặc quân đội. 

Theo cách nói của người dân bản địa thì chúng... chẳng gây nổi cảm hứng nào, ví dụ như Top 4 mùa đầu tiên bao gồm: Ngân hàng nông nghiệp Thái Lan, Công ty viễn thông nội địa Thái Lan, Ngân hàng Bangkok, Sở giao dịch chứng khoán Thái Lan.

Một vài đội bóng khác cũng chẳng khá khẩm hơn, đại loại như Hải quân Hoàng gia Thái Lan hay Cơ sở Độc quyền thuốc lá. Thật khó để tìm ra niềm tự hào hoặc đặc thù của giải đấu khi mà nhìn vào danh sách cứ ngỡ là đang xem một loạt mã cổ phiếu. Giải đấu cứ duy trì hình dạng đó trong vài năm sau. Không khó hiểu khi có rất ít người quan tâm thời điểm đấy. 

CƠN GIÓ LẠ BEC TERO SASANA
Vậy nhưng sự xuất hiện của Bec Tero Sasana đã thay đổi tất cả. Hình thành từ một đội bóng trung học, tập đoàn giải trí BEC Tero đã mua lại và ngay lập tức đạt được thành công. Họ vô địch giải VĐQG lần đầu tiên vào năm 2000 dưới thời HLV Jason Withe, con trai của huyền thoại một thời CLB Aston Villa, Peter Withe. Jason Withe đồng thời cũng là HLV của ĐTQG Thái Lan lúc đó.

Tài năng của Withe giúp Bec Tero Sasana bảo vệ thành công chức vô địch mùa giải tiếp theo, qua đó giành quyền tham dự AFC Champions League 2002/03. Bec Tero Sasana đương nhiên không nằm trong danh sách ứng viên vô địch. Thực lực của họ không thể so sánh với các đại diện đến từ Đông Á và Trung Đông. 

Bec Tero Sasana là CLB tiên phong cho những cải cách mới mẻ của bóng đá Thái LanBec Tero Sasana là CLB tiên phong cho những cải cách mới mẻ của bóng đá Thái Lan

Vậy nhưng, khi mà các trận đấu vòng bảng đều được tổ chức tại Bangkok, Bec Tero Sasana đã tận dụng tối đa địa lợi và nguồn cảm hứng Therdsak Chaiman để xuất sắc đứng đầu bảng đấu, xếp trên cả những đội bóng của Hàn Quốc, Trung Quốc và Nhật Bản.

Bec Tero Sasana tiến một mạch tới trận chung kết, nơi họ để thua đội bóng của UAE, Al Ain 2-1. Phải thừa nhận một điều thể thức của giải đấu khi đó không khuyến khích các đội bóng chơi hết năng lực. Vậy nhưng thành công của Bec Tero Sasana nâng tầm hình ảnh bóng đá Thái Lan ngay trên quê hương mình và khiến các đội bóng khác quyết tâm cạnh tranh hơn.

THĂNG TIẾN CHÓNG MẶT
Bec Tero Sasana không vô địch quốc nội kể từ thời điểm đó cho đến nay nhưng không thể phủ nhận chức Á quân lục địa năm nào là bước ngoặt để đời và giúp TPL vươn ra thế giới. Những năm sau chứng kiến sự lớn mạnh của Ngân hàng Krung Thái và Cơ sở độc quyền thuốc lá. Kèm theo đó là chương trình giải trí "Road Show" cực nổi tiếng năm 2006.

Các trận đấu được tổ chức khắp mọi nơi trên đất Thái. Có một trận đấu trong mùa đó chứng kiến 15 phút đáng nhớ khi huyền thoại của Sunderland và ĐT CH Ireland, Niall Quinn xuất hiện với vai trò khách mời trong màu áo BEC Tero. Đây là những bước quảng bá sơ khai cho một giải đấu được đầu tư công phu trong tương lai.

Huyền thoại của CLB Sunderland, Niall Quinn, từng thamm gia quảng bá cho giải VĐQG Thái LanHuyền thoại của CLB Sunderland, Niall Quinn, từng thamm gia quảng bá cho giải VĐQG Thái Lan

CLB Đại học Bangkok vô địch mùa đó nhưng những chương trình giải trí ăn theo giải đấu đã thành công mỹ mãn, tạo tiền đề cho một phiên bản TPL hoàn toàn mới, trải dài khắp đất nước hình thành vào năm 2007.

Những điều chưa bao giờ đã xảy ra. Một đội bóng nằm ngoài lãnh thổ Bangkok vô địch giải đấu lần đầu tiên. Đó là Chonburi, đóng quân cách thủ đô Bangkok khoảng 90km về phía Đông Nam, đã nâng cao chức vô địch khi hơn đội xếp thứ 2 là Ngân hàng Krung Thái tới 9 điểm. BEC Tero chỉ đứng thứ 3.

Tuy nhiên, một đội bóng khác cũng nằm trên địa bàn Chonburi là PEA (Cơ quan điện lực tỉnh) dù chỉ đứng thứ 8 năm đó vẫn khiến người ta phải nhớ mãi. PEA phát triển nhanh chóng và sau khi chuyển địa bàn tới Ayutthaya, họ đã vượt qua chính Chonburi để giành chức vô địch mùa tiếp theo. 

Kể từ đó, TPL trở thành cuộc cạnh tranh song mã giữa Muang Thong United - đội bóng ngoại ô Bangkok có lần đầu tiên vô địch quốc nội năm 2009, và Buriram United (với tiền thân là PEA và những tinh hoa từ cơ sở mới).

SVĐ dần thu hút được công chúng. Các CLB gần Bangkok thể hiện rõ tầm ảnh hưởng của mình. Buriram và Nakhon Ratchasima thu hút lượng người hâm mộ trung bình là 20.000 cho một trận đấu trên sân nhà, trong khi của Suphanburi là hơn 10.000.

Đây là những con số không mấy ấn tượng nếu so với các giải vô địch hàng đầu trên thế giới nhưng thực sự là một thành tựu phi mã khi bạn so sánh với đám người có khi chỉ hơn 100 đến xem các trận bóng vào 10 năm trước. TPL thậm chí tự tin vào khả năng tài chính đủ để thu hút những ngôi sao khu vực cũng như các danh thủ châu Âu và Nam Mỹ ở bên kia sườn dốc sự nghiệp.

Có thể kể ra một vài ví dụ như Bjorn Lindermann của Nakhon Ratchasima. Tiền đạo 32 tuổi người Đức từng có những năm tháng thi đấu tại giải hạng dưới của Bundesliga trước khi chuyển sang Thái Lan 4 năm trước. Sau khi kinh qua 3 đội bóng, Lindermann đã có hơn 100 trận tại TPL và là một trong những tiền vệ ghi bàn tốt nhất giải đấu.

Bjorn Lindermann của Nakhon Ratchasima là một trong những ngôi sao nước ngoài nổi danh tại Thai Premier LeagueBjorn Lindermann của Nakhon Ratchasima là một trong những ngôi sao nước ngoài nổi danh tại Thai Premier League

Câu chuyện của Mario Gjurovski cũng tương tự Lindermann. Cầu thủ làm bóng người Macedonia đã chọn Muang Thong làm bến đỗ và vừa bước chân vào danh sách những cầu thủ thi đấu hơn 100 trận tại TPL sau 4 năm miệt mài. 

Vậy nhưng khi mà các CLB cũng như cầu thủ trở nên giàu có, SVĐ được cải thiện cũng như sự chuyên nghiệp nâng cao, tiến trình phát triển bị hạn chế bởi sự thao túng của chính quyền. Những trò hề đã diễn ra, đơn cử như việc Nakhon Ratchasima dễ dàng bán hết vé của Buriram là một biểu hiện của giải đấu không thông qua những quy định tiêu chuẩn. Do đó làm gia tăng xung đột về lợi ích và những tiêu cực xung quanh trọng tài.

Những trận đấu của TPL thường xuyên bị hủy vào phút chót do vướng phải những sự kiện mà lịch trình dự kiến trước cả tháng. LĐBĐ Thái Lan dành sự ưu tiên vô lý cho các ĐTQG và gây ảnh hưởng trực tiếp tới TPL. Dẫn đến hiện tượng nực cười khi ngày khởi tranh mùa bóng 2015 bị hoãn từ 10/5 đến 20/6 để đội U23 tham gia các trận đấu tại SEA Games và Vòng loại World Cup.

(Còn nữa)

Chia sẻ

Bình luận 0