Bàn thắng vàng: Cái chết bất ngờ chỉ có thể đến 4 lần
Hoàng Hải

Chia sẻ

Bình luận 0

Lịch sử World Cup chỉ chứng kiến hai giải đấu áp dụng luật “Bàn thắng vàng” hay vẫn được gọi nôm na là “Cái chết bất ngờ”, đó là World Cup 1998 và World Cup 2002. Cũng chỉ có 4 bàn thắng vàng từng được ghi trong khuôn khổ giải đấu lớn nhất hành tinh, vậy lý do gì khiến FIFA không tiếp tục áp dụng luật này ở các giải đấu tiếp theo?

VÌ SAO CÓ “BÀN THẮNG VÀNG”?
Trước khi sự ra đời của loạt đá luân lưu năm 1970 (lần đầu áp dụng ở World Cup là giải đấu năm 1974) đã có 71 trận đấu knock-out được chơi ở World Cup (bao gồm cả đá lại , đó là phương pháp được ưa thích trước khi hiệp phụ và luân lưu ra đời). Chỉ bốn trận knock-out trong số đó phải đá lại và không có trận đá lại nào tiếp tục có tỷ số hòa.

Đến thập kỷ 90, FIFA lại nghĩ ra luật bàn thắng vàng để hạn chế số lượng những loạt luân lưu diễn ra ở những giải đấu lớn. Cho đến trước khi World Cup 2018 diễn ra, đã có tổng cộng 26 loạt luân lưu ở các kỳ World Cup. Vào đầu thập niên 90, nhiều người cho rằng thật bất công nếu như những nỗ lực ở giải đấu 4 năm mới tổ chức 1 lần bị đổ xuống sông xuống biển chỉ bởi những quả đá may rủi trên chấm 11m.

Luật bàn thắng vàng được khai sinh để khuyến khích các đội chơi tấn công hơn trong 2 hiệp phụ nhưng chỉ sau chưa đầy chục năm đã bị khai tử vì khi áp dụng các đội còn đá tử thủ hơnLuật bàn thắng vàng được khai sinh để khuyến khích các đội chơi tấn công hơn trong 2 hiệp phụ nhưng chỉ sau chưa đầy chục năm đã bị khai tử vì khi áp dụng các đội còn đá tử thủ hơn

Luật “bàn thắng vàng” ra đời như một cách khuyến khích các đội bóng chơi tấn công trong thời gian hiệp phụ nếu như hai hiệp chính không phân định được thắng thua. Trận đấu sẽ được ngừng lại ngay lập tức nếu có bất cứ một đội bóng nào ghi bàn trong 30 phút đá thêm.

Lần đầu tiên luật này được thử nghiệm tại giải bóng đá FIFA World Cup Youth năm 1993 tổ chức tại Australia. Cầu thủ Carbone của đội chủ nhà đi vào lịch sử với tư cách người đầu tiên ghi được “bàn thắng vàng” ghi ở phút 99 trong trận tứ kết giữa Australia và Uruguay.

Tại EURO 1996, luật “bàn thắng vàng” lần đầu được áp dụng ở một giải đấu cỡ châu lục. Chỉ có duy nhất một bàn thắng vàng được ghi ở giải đấu này, đó là pha lập công của Oliver Bierhoff trong trận chung kết giữa Đức và CH Czech.

Nhưng cũng ở giải đấu trên đất Anh, luật “bàn thắng vàng” bộc lộ những khiếm khuyết đầu tiên của mình. Thay vì mục đích ban đầu là hạn chế loạt luân lưu, đã có tổng cộng 4 loạt đá phạt 11m diễn ra (Anh – Tây Ban Nha, Pháp – Hà Lan, Anh – Đức , Pháp – CH Czech).

"Bàn thắng vàng" đầu tiên ở 1 giải đấu lớn là của Oliver Bierhoff trong trận chung kết EURO 1996 giữa Đức và CH Czech"Bàn thắng vàng" đầu tiên ở 1 giải đấu lớn là của Oliver Bierhoff trong trận chung kết EURO 1996 giữa Đức và CH Czech

Các đội bóng nhanh chóng nhận ra rằng “cái chết bất ngờ” không phải là một… trò đùa. Ở trận tứ kết giữa Hà Lan và Pháp diễn ra tại sân Old Trafford, Youri Mulder của Hà Lan có một cú sút xa nguy hiểm về phía khung thành của Bernard Lama. Thủ môn Pháp giải quyết tốt tình huống, tuy nhiên cả hai đội nhận ra rằng họ có thể phải trả giá bất cứ lúc nào và không có cơ hội sửa sai. Vậy là họ chơi thận trọng cho đến hết hiệp phụ và để loạt luân lưu giải quyết.

“Không có cơ hội sửa sai” – đó chính là điểm nghiệt ngã nhất của luật “bàn thắng vàng”. Thay vì kích thích tư tưởng tấn công trong hiệp phụ như FIFA mong muốn, các đội bóng lại trở nên thận trọng hơn với luật “bàn thắng vàng” bởi họ hiểu rằng một sai lầm là đủ để dẫn đến “cái chết bất ngờ”. Trong bối cảnh vừa trải qua 90 phút căng thẳng, khả năng mắc sai lầm càng tăng cao và vì thế không nhiều đội bóng dám đẩy cao đội hình lên tìm kiếm phần thưởng từ “bàn thắng vàng”.

NHỮNG GIÂY PHÚT LỊCH SỬ ÍT ỎI
“Bàn thắng vàng” tiếp tục được áp dụng ở World Cup 1998 trên đất Pháp và chính đội chủ nhà cũng đi vào lịch sử khi trở thành đội bóng đầu tiên thắng một trận knock-out tại World Cup bằng luật này.

Trong trận đấu diễn ra ở vòng 1/8 giữa Pháp và Paraguay, đội chủ nhà đã gặp khó khăn trong suốt 90 phút và phần lớn thời gian hiệp phụ trước hàng thủ vững chãi của đội bóng Nam Mỹ được chỉ huy bởi thủ môn huyền thoại Jose Luis Chilavert.

Khi các khán giả chuẩn bị cho việc chứng kiến màn so tài giữa Chilavert và Barthez trong loạt đấu súng thì “có biến”. Hậu vệ kỳ cựu Laurent Blanc trong một tình huống lên tham gia tấn công đã tung cú sút vô lê hiểm hóc đánh bại Chilavert. Blanc – “ngài tổng thống” – đi vào lịch sử World Cup với tư cách cầu thủ đầu tiên  ghi được “bàn thắng vàng”.

"Bàn thắng vàng" đầu tiên trong lịch sử World Cup là của Laurent Blanc ở vòng 1/8 World Cup 1998 giúp Pháp vượt qua Paraguay"Bàn thắng vàng" đầu tiên trong lịch sử World Cup là của Laurent Blanc ở vòng 1/8 World Cup 1998 giúp Pháp vượt qua Paraguay

Tính tàn nhẫn của thể thức này được thể hiện ngay ở trận đấu đó. Các cầu thủ Paraguay đổ gục xuống sân, khóc nức nở trước thất bại quá đột ngột. Dù Chilavert cố gắng dựng từng đồng đội đứng dậy, sự thảng thốt vẫn hiện lên trong đôi mắt thủ thành này. Ngay cả những người giàu kinh nghiệm nhất cũng khó có thể kiềm chế được cảm xúc trước một “tai nạn đột ngột”.

Đó là “bàn thắng vàng” duy nhất ở World Cup 1998. Người Pháp sẽ còn được ăn mừng một “bàn thắng vàng” khác 2 năm sau đó ở EURO 2000, khi David Trezeguet sút tung lưới thủ môn Francesco Toldo của Italia giúp Pháp trở thành nhà vô địch châu Âu. Trước đó, Pháp cũng đã vượt qua Bồ Đào Nha ở vòng bán kết bằng bàn thắng vàng của Zidane trên chấm 11m. Có thể nói Les Bleus là đội bóng có được nhiều niềm vui nhất từ thể thức này.

Luật “bàn thắng vàng” tiếp tục được áp dụng ở World Cup 2002 và lần này nó xuất hiện nhiều hơn. Đó là các bàn thắng của Ahn Jung Hwan (ĐT Hàn Quốc) vào lưới ĐT Italia, Henri Camara (ĐT Senegal) vào lưới ĐT Thụy Điển và Ilhan Mansiz (ĐT Thổ Nhĩ Kỳ) vào lưới ĐT Senegal. Trong đó cú đánh đầu ngược của Ahn Jung Hwan vào lưới Buffon tất nhiên là đáng nhớ nhất. 

"Bàn thắng vàng" cuối cùng ở World Cup là của Ahn Jung Hwan vào lưới ĐT Italia ở World Cup 2002"Bàn thắng vàng" cuối cùng ở World Cup là của Ahn Jung Hwan vào lưới ĐT Italia ở World Cup 2002

Cũng ở World Cup 2002, báo cáo từ ban tổ chức giải lên FIFA cho thấy một điểm bất cập nữa của luật “bàn thắng vàng”, đó là việc các ban tổ chức sân và đặc biệt là đội ngũ an ninh không thể biết được thời điểm trận đấu kết thúc, cũng là lúc mọi thứ trên sân lộn xộn nhất. Dù có những phương án chuẩn bị nhưng không có kế hoạch nào lường trước nổi sự bùng nổ của các CĐV sau “cái chết bất ngờ”.

Năm 2004, FIFA khai tử “bàn thắng vàng” và chuyển sang luật “bàn thắng bạc” – trận đấu kết thúc ngay sau hiệp phụ thứ nhất nếu có một đội vượt lên dẫn trước, bớt khắc nghiệt hơn một chút nhưng sớm “chết yểu” ngay sau kỳ EURO 2004 trên đất Bồ Đào Nha.

Những khoảnh khắc “cái chết bất ngờ” chỉ diễn ra 4 lần trong các kỳ World Cup, nhưng có lẽ chúng ta cũng sẽ khó mà quên được những giọt nước mắt của cầu thủ Paraguay tại World Cup 1998 hay pha lập công đầy cảm xúc của Ahn Jung Hwan ở World Cup 2002.

Chia sẻ

Bình luận 0