Ai có thể quên cái xoay người thần thánh của Cruyff?
Cẩm Chi

Chia sẻ

Bình luận 0

Johan Cruyff giờ chỉ còn là cái tên của miền ký ức quá khứ. Nhưng ngay cả khi Cruyff không còn tồn tại trên thế gian, người đời vẫn nhớ đến ông như nhà kiến tạo lịch sử vĩ đại của môn thể thao vua. 

Từ lúc phát hiện bạo bệnh cho tới lúc qua đời, Cruyff không còn xuất hiện trên các phương tiện truyền thông. Nhưng hễ khi nào câu chuyện về lò La Masia, sự thống trị của đế chế Catalonia hay lý thuyết bóng đá tổng lực được đề cập, cánh báo chí lại nhắc tới Cruyff. Vì trong mắt giới nghiên cứu và NHM, Cruyff là người thay đổi quan niệm về bóng đá, là người đặt nền móng một cách chính thức cho rất nhiều phát kiến chiến thuật sau này. 

Trên Bleacher Report, từng có hẳn một bài viết tri ân công lao của Cruyff với tựa đề “Giáo đường của Cruyff”. Rất nhiều HLV nổi tiếng, nhân cách lớn của làng cầu đương đại mang dáng dấp của Cruyff. 

Nói đến Cruyff là gợi nhớ về nhà kiến tạo lỗi lạc. Mà nhắc tới những thay đổi lớn lao Cruyff đã thực hiện, không thể bỏ qua động tác “vặn mình”, hay còn được biết đến dưới cái tên Cruyff Turn. 

Pha qua người thần thánh của Cruyff với Jan Olsson của Thụy Điển tại World Cup 1974 đã làm nên thương hiệu nổi tiếng Cruyff Turn của ôngPha qua người thần thánh của Cruyff với Jan Olsson của Thụy Điển tại World Cup 1974 đã làm nên thương hiệu nổi tiếng Cruyff Turn của ông

Đó là kỳ World Cup1974 ở Đức, Hà Lan gặp Thụy Điển trong khuôn khổ vòng bảng. Cruyff nhận bóng trong tư thế quay lưng bên cánh trái, theo sát bởi Jan Olsson. Ông hướng ánh mắt vào khu vực trung tâm, ra chân như thể sắp đẩy bóng cho tiền đạo bên trong rồi bất thình lình quay ngoắt 180 độ, loại bỏ Olsson.

Động tác ấy là nền tảng kỹ thuật cho mọi bài giảng sau này. “Giả sút” trở thành ngón đòn được các cầu thủ yêu thích, vì nó dễ làm nhất, nhưng hiệu quả cũng cao nhất. Trong tất cả những tổ hợp phím kỹ thuật trên máy điện tử tay cầm, trò “lườm rau gắp thịt” luôn được người chơi tin dùng. Game thủ chỉ việc ấn nút chuyền và sút cùng lúc, thế là xong!

Thật khó để khái quát sự vĩ đại của Cruyff trong một bài báo. Cần hẳn nhiều đề tài nghiên cứu, sách vở viết về Cruyff. Nhưng cái tên Cruyff chưa cần tự nó xưng danh để trở nên vĩ đại. Olsson, chàng hậu vệ bị Cruyff mang ra làm trò đùa cách đây 3 thập kỷ, đã nói với tác giả David Winner của cuốn Brilliant Orange thế này: “Tôi đã chơi bóng đỉnh cao 18 năm, khoác áo ĐTQG 17 lần. Nhưng khoảnh khắc bị Cruyff vượt mặt là giây phút làm tôi… tự hào nhất trong sự nghiệp của mình. Tôi không thấy bị sỉ nhục, vì đối đầu với thiên tài đâu có gì là buồn chứ?”. 

“Cruyff Turn” không đơn thuần là chiêu trò kỹ thuật. Nó bao quát một hệ giá trị đặc trưng không thể nhầm lẫn của Cruyff. Dù chỉ là một động tác hình thể rất đơn sơ, nhưng cứ mỗi lần Cruyff “quay lưng” là một chân trời mới với biết bao điều kỳ thú được mở ra. Giới mộ điệu yêu mến, tôn sùng ông như thờ phụng một tín ngưỡng là vì Cruyff đi đến thành công bằng một chu trình được đơn giản hóa cực tiểu với trí tưởng tượng cực đại. Đứng thẳng và quay lưng, Cruyff cứ thế lần lượt chinh phạt những cột mốc. 

Sau khi cha Cruyff qua đời, mẹ ông chuyển tới làm nhân viên lao công ở Ajax. Bà Nel luôn mong mỏi con mình, với trí tuệ hơn người, tu chí học hành để cải thiện cuộc sống gia đình sau này. Tuy nhiên, môi trường học thuật không phù hợp với Cruyff. Ông bỏ học giữa chừng với một thái độ bình thản, đi làm phụ tá ở cửa hàng thể thao Perry van der Kar. Sáng đi tập ở Ajax, trưa về chỗ làm điểm danh. 

Khỏi nghiệp của Cruyff cũng không hề giống ai khi ông từng làm căng lưới, sơn đường kẻ biên, vài việc văn phòng lặt vặt hay thậm chí là 1 ball boyKhỏi nghiệp của Cruyff cũng không hề giống ai khi ông từng làm căng lưới, sơn đường kẻ biên, vài việc văn phòng lặt vặt hay thậm chí là 1 ball boy

Mang tiếng là học viên của lò đào tạo trứ danh song đường tới khung thành của Cruyff chẳng “bóng đá” tẹo nào. Mẹ ông đi bước nữa, tái hôn với chú Hank, người quản lý sân Ajax. Hàng ngày, thay vì đá bóng, Cruyff lẽo đẽo theo bố dượng, học dùng máy ủi cỏ, căng lưới, sơn đường kẻ biên. Ít lâu sau, Cruyff phụ trách vài việc văn phòng lặt vặt như pha trà, lau giày cho các anh lớn, dọn dẹp phòng thay đồ. 

Một thời gian nữa, Cruyff gia nhập đội… “ball boy” – những đứa trẻ đi nhặt bóng. Ông chọn công việc này vì dễ quan sát, tiếp cận diễn tiến trận đấu. Chung kết European Cup 1962 (Benfica thắng Real Madrid), Cruyff lần đầu cảm nhận bầu không khí bóng đá đỉnh cao. Ký ức của cậu bé 15 tuổi là tài năng siêu việt của Di Stefano. 

Cruyff nghĩ rằng, rồi ông sẽ có sân khấu của riêng mình. Hai năm sau, Cruyff trình làng khán giả thế giới, bắt đầu hành trình sân cỏ. Năm 2010, Cruyff nói với tờ De Telegraaf: “Tôi đã khởi động giấc mơ như thế đấy. Có nhiều cách để đá bóng giỏi, đâu nhất thiết phải tập hùng hục trong không gian khép kín mà chẳng biết thế giới bên ngoài vận động thế nào”. 

Mùa Hè 1983, Cruyff 36 tuổi, vừa giúp Ajax giành cú đúp quốc nội. Ngặt nỗi, Ajax không đề nghị gia hạn hợp đồng. Nhiều người tin rằng, đó là điểm dừng chân của Cruyff. Ông sẽ giải nghệ để khép lại sự nghiệp huy hoàng thật viên mãn. 

Một lần nữa, Cruyff “quay lưng”, chuyển đến đầu quân cho Feyenoord. Ông Hank nghi ngại bước đi ấy có thể hủy hoại danh tiếng Cruyff dày công gây dựng. Bởi Feyenoord bấy giờ đang ngắc ngoải, vùng vẫy tìm lại ánh hào quang xưa cũ. Gần 10 năm, đội chỉ giành được một danh hiệu, cúp KNVB. Nỗi lo ấy càng sát với thực tại, khi Feyenoord thảm bại 2-8 trước Ajax ở trận lượt đi. 

Cá tính khác thường là điều làm nên con người của Cruyff. Ông từng giúp Feyenoord giành chức vô địch giải Hà Lan ở tuổi 36 sau khi bị Ajax từ chối gia hạn hợp đồngCá tính khác thường là điều làm nên con người của Cruyff. Ông từng giúp Feyenoord giành chức vô địch giải Hà Lan ở tuổi 36 sau khi bị Ajax từ chối gia hạn hợp đồng

Cuối cùng, mùa bóng 1983/84 khép lại với chức vô địch cho Feyenoord, và Cruyff nhận giải thưởng “Cầu thủ xuất sắc nhất mùa” do hiệp hội nhà báo thể thao Hà Lan bình chọn. Phải đến lúc ấy, Cruyff mới chịu giải nghệ. 

Cruyff ở đâu đó giữa Turner và Picasso, giữa một nghệ nhân tinh xảo và một nhà cách mạng với những ý tưởng táo bạo. Nếu bóng đá là nghệ thuật, thì những cú “quay lưng” của Cruyff chắc chắn là hương liệu chủ đạo cho các sản phẩm mỹ học. Rất nhiều ngôi sao sân cỏ đưa kỹ thuật bóng đá lên mức hoàn thiện, nhưng chỉ duy nhất một Cruyff biến giấc mơ thành vật thể hữu hình vào cuộc sống, để những ý tưởng đó có cơ hội sinh sôi nảy nở. 

Chia sẻ

Bình luận 0