Syria, bóng đá và những sự thật bị ẩn giấu sau khói bom
Cẩm Chi

Chia sẻ

Bình luận 0

Sirya đang trở thành điểm nóng xung đột trên trường chính trị. Trong ngọn lửa chiến tranh, ĐT nữ Syria vẫn lên đường sang Việt Nam dự VL Asian Cup 2018. Họ lên đường với hành trang là tình yêu bóng đá. Bóng đá & Cuộc sống đã găp mặt và trò chuyện cùng Mary Abdull Saleh, 1 trong 17 tuyển thủ Syria và có khả năng tiếng Anh tuyệt vời. Xin hân hạnh giới thiệu với độc giả cuộc đối thoại hấp dẫn, chân thật về đất nước và nền bóng đá Syria.

Gọi cảm giác ấy là “cú sốc nhẹ” cũng không quá chút nào, vì Syria là quốc gia chìm trong súng đạn suốt một thập niên trở lại, còn người viết được đào tạo ngôn ngữ bài bản và đã làm việc trong các lĩnh vực liên quan vài năm rồi. 

“Ồ, bạn nhầm rồi nhé, Syria không giống như những gì truyền thông quốc tế định hướng đâu”, Mary nói. 

Ở Syria, giáo dục hoàn toàn miễn phí. Từ lớp vỡ lòng tới hết bậc phổ thông, từ bậc đại học tới nghiên cứu sinh. Cử nhân, thạc sỹ, tiến sỹ và thậm chí là giáo sư, chính phủ Syria trợ cấp 100% học phí cho mọi loại hình giáo dục và nghiên cứu, miễn sao người theo học đáp ứng yêu cầu chuyên môn. 

Tác giả cùng nữ tuyển thủ Syria, Mary Abdull SalehTác giả cùng nữ tuyển thủ Syria, Mary Abdull Saleh

Muốn đi làm, bất kể là lao động chân tay hay văn phòng bàn giấy, một công dân Syria phải tốt nghiệp lớp 9. Không đỗ thì học lại, học tới khi nào đỗ thì thôi.

Tiếng Anh là môn học bắt buộc trong chương trình giáo dục xuyên suốt, với thời lượng ở bậc tiểu học là ngang bằng môn Tiếng Ả-rập và nhiều hơn số tiết của Đại số và Hóa học ở bậc trung học phổ thông.

Tại Latakia – nằm về phía Tây Syria gần Địa Trung Hải và cũng là quê nhà của Mary, 85% dân số dùng tiếng Anh như ngôn ngữ thứ hai giao tiếp hàng ngày. Nghe Mary nói đến đây, tôi mới hiểu vì sao tiếng Anh của cô tốt đến thế.Và từ đấy, một Syria mới mẻ và bí ẩn dần hiện lên qua lời kể của tiền vệ mặc áo số 21 có khuôn mặt khả ái này. 

CHƠI BÓNG VÌ ĐAM MÊ CHỨ KHÔNG ĐỂ KIẾM TIỀN
Trước chiến tranh, Syria là ước mơ định cư của rất nhiều người dân trong khu vực Trung Đông, Tây Á và vùng Vịnh. Với nền giáo dục và y tế tân tiến, cảnh vật thì nên thơ trữ tình và đặc biệt là chi phí sinh hoạt vô cùng hợp lý (nếu không nói quá rẻ so với thu nhập bình quân), Syria thu hút hàng loạt công dân của các quốc gia láng giềng như Li-băng, Jordan, Iran… tới an cư lập nghiệp.

Với Mary, Syria từng là thiên đường theo đúng nghĩa đen. LĐBĐ nước này đã xây dựng hệ thống sân cỏ nhân tạo và futsal theo tiêu chuẩn FIFA từ đầu những năm 2000 và mở cửa tự do cho các bạn trẻ yêu bóng đá tới chơi. Xin nhắc lại, là miễn phí. 

Người Syria, hay gói gọn trong phạm vi phụ nữ Syria mê bóng đá, vì thế chưa từng coi bóng đá là nghề nghiệp kiếm tiền. Năm 2005, sau khi ĐTQG nữ Syria được thành lập, các doanh nghiệp bắt đầu rót tiền và thành lập giải VĐQG nữ, gồm 5 đội đá theo thể thức vòng tròn hai lượt. 

Các nữ cầu thủ Syria đến với bóng đá bằng tình yêu thực sự chứ không phải để kiếm tiềnCác nữ cầu thủ Syria đến với bóng đá bằng tình yêu thực sự chứ không phải để kiếm tiền

Mức lương khởi điểm như những gì còn đọng lại trong trí nhớ Mary, là 1.700 USD/tháng cho các cầu thủ bán thời gian. Nhưng tất cả đồng loạt từ chối nhận lương, vì chế độ an sinh xã hội đã giúp họ sống một cuộc đời dư dả mà không cần lo nghĩ. Đá bóng, là để gắn kết, để khỏe người và để thỏa mãn đam mê, chứ không phải chuyện tiền nong. 

Format giải đấu cũng lạ lắm. Tùy vào sở trường của CLB mà BTC giải cho phép họ lựa chọn sân nhà trên hai mặt sân tùy biến là cỏ và nền futsal. Tuần này đi giày đinh cao, tuần sau đá giày đế bệt là chuyện thường phố huyện trong làng bóng nữ Syria. 

“Bóng đá là phải vui đã” – Mary bảo. Quan niệm về môn thể thao vua của những người phụ nữ như Mary thật trong sáng và thánh thiện biết bao. Bởi vậy, không bao giờ tồn tại yếu tố ganh tỵ hay cạnh tranh thiếu lành mạng bên trong một quần thể bóng đá Syria. 

Chẳng hạn như Mary, cô bắt đầu khoác áo ĐTQG từ năm… 14 tuổi, cùng đội hình có độ tuổi trung bình khoảng 18-19 tới Jordan dự Cúp vùng vịnh mở rộng 2006 và giải giao hữu Tây Á 2007 tại Iran. Cùng năm, Mary gia nhập CLB Jablah – đội bóng nữ bán chuyên đầu tiên tại Syria. 

BOM ĐẠN KHÔNG DỌA ĐƯỢC BÓNG ĐÁ
Cho tới giữa năm 2007. Nhà nước Hồi giáo cực đoan sớm manh nha xuất hiện tại Syria và dần bành trướng ra các mỏ dầu màu mỡ, đẩy quốc gia xinh đẹp này vào bom đạn. Mary gọi đó là “tội ác quốc tế”, nhưng điều tồi tệ không phải là việc đối mặt với hiểm nguy hàng ngày, mà là nguy cơ không còn được chơi bóng. 

Khi Mary đang bước ra từ đường hầm trong trận mở màn giai đoạn lượt về giải VĐQG nữ tại Homs, bất chợt lực lượng cảnh sát từ đâu ập vào và yêu cầu cả đội nhanh chóng di chuyển theo sự chỉ dẫn trước sự đe dọa của bọn khủng bố. Đấy là lần cuối cùng trong gần 11 năm, Mary và rất nhiều cầu thủ nữ ở Syria được tận hưởng cảm giác “bóng đá nhà nghề”, dù hai chữ “chuyên nghiệp” chưa bao giờ phù hợp với tầm vóc của bóng đá nữ Syria. 

Những xung đột quân sự do Nhà nước Hồi giáo cức đoan gây ra đã làm tê liệt nền bóng đá SyriaNhững xung đột quân sự do Nhà nước Hồi giáo cức đoan gây ra đã làm tê liệt nền bóng đá Syria

Trong 11 năm đằng đẵng ấy, bóng đá nữ biến mất trên bản đồ Syria. Mary chỉ có thể tụ tập đám con trai cùng xóm chơi bóng 1 lần mỗi tháng. Thời gian còn lại, cô toàn tâm cho việc học. Năm 2014, Mary tốt nghiệp chuyên ngành Sư phạm Anh và đi theo nghiệp “gõ đầu trẻ” tại một trung tâm tiếng Anh. Ngoài ra, cô còn là gia sư dạy kèm những trường hợp cần bổ túc gấp rút.

Nhưng tình yêu bóng đá trong Mary chưa bao giờ mất đi. Cả những người bạn của cô cũng vậy. Nó chỉ có tăng lên theo cấp số nhân qua từng ngày. Khi LĐBĐ Syria quyết định tái khởi động giải VĐQG nữ (dự kiến khoảng tháng 6 năm nay) và triệu tập đội tuyển dự VL nữ châu Á 2018, họ nhanh chóng nhận lại những phản hồi tích cực từ những gương mặt tiêu biểu . 

Bất chấp bao hiểm nguy rình rập, 17 con người, 17 số phận và 17 cuộc đời đã tụ hợp ở Damascus đúng một tháng trước ngày lên đường sang Việt Nam.

TINH THẦN MỘT SYRIA
Mary xin nghỉ dạy không lương hai tháng. Al Khalefeh – tiền vệ áo số 4 – người duy nhất không sống ở Syria trong đội đã tức tốc lên đường từ UAE, nơi gia đình cô di cư từ xưa về cố hương khi nghe tin Syria kêu gọi cầu thủ. Bấy giờ, Khalefeh là sinh viên của một trường đại học tư ở Abu Dhabi và chưa một lần đặt chân về Syria. 

Haya Suliman, tiền đạo số 12 và câu chuyện của cô là minh chứng hùng hồn cho lý tưởng bất diệt của Syria: Dù chuyện gì xảy ra, người dân Syria vẫn luôn tiến lên phía trước. Và họ chọn bóng đá là công cụ truyền tải thông điệp.

Anh ruột của Suliman là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp. Năm ngoái, khi Tổ Quốc gọi tên, anh lên đường nhập ngũ và tham gia các chiến dịch bảo vệ chính phủ. Trong một lần làm nhiệm vụ với trách nhiệm đứng canh gác trước phòng ngủ trong khách sạn của một lãnh đạo cấp cao Syria, anh của Suliman đã bỏ mạng sau một cuộc đánh bom liều chết. 

Khách sạn tại Damascus nơi đội nữ Syria tập trung trước khi sang Việt Nam nằm trên một khu đất cùng sân tập. Từ sảnh chính ra sân chỉ mất 2 phút đi bộ. 

Thế nhưng chiến tranh không làm các nữ cầu thủ Syria bỏ bóng đá, họ vẫn khoác lên mình áo cầu thủ với chỉ 1 chữ duy nhất trên lưng: SyriaThế nhưng chiến tranh không làm các nữ cầu thủ Syria bỏ bóng đá, họ vẫn khoác lên mình áo cầu thủ với chỉ 1 chữ duy nhất trên lưng: Syria

Khi cả đội đã dùng xong bữa sáng và bắt đầu chạy ra sân tập, một tiếng nổ đùng đoàng vang lên. Xác bom vương vãi khắp mặt cỏ. Nhiều người đã quen với cảnh tượng này, nhưng có người đã bật khóc. Suốt chiến dịch tập trung cho vòng loại châu Á sẽ tổ chức ở Jordan năm sau, số phiên huấn luyện trọn vẹn chỉ đếm trên đầu ngón tay.

“Chúng tôi chọn ở lại Syria và chấp nhận những rủi ro”, Mary tiếp lời. Theo lời của Mary, xuất cảnh khỏi Syria là rất khó. Những người rời khỏi Syria (không tính làn người vượt biên sang châu Âu và các nước lân cận) chủ yếu là các bạn học sinh nhận học bổng toàn cầu. Họ phải di chuyển sang Li-băng bằng đường bộ, xin thị thực tại đây để bắt đầu cuộc hành trình mới. 

“Nhưng nếu tất cả bỏ đi thì ai ở lại xây dựng đất nước?”, Mary bộc bạch. Ước mơ của cô là theo học thạc sỹ tại châu Âu, nhưng ý tưởng định cư ở nước ngoài không hề tồn tại.

Nếu tinh ý sẽ nhận ra, áo đấu mà Syria mang sang Việt Nam lần này không in tên cầu thủ sau lưng. Chỉ duy nhất một chữ “Syria”. “Chúng tôi muốn nói với thế giới rằng, Syria là khối thống nhất. Không gì có thể chia rẽ đất nước chúng tôi. Là tinh thần một Syria”, đội trưởng Mounier Monther – HLV thể chất chuyên nghiệp đang điều hành trung tâm bóng đá trẻ tại Syria chia sẻ. 

Chiến tranh có thể lấy đi những gì thuộc về phạm trù vật chất. Nhưng không thể dập tắt những giấc mơ cao cả. 

Bóng đá, một lần nữa, phát huy đúng chức năng nguyên thủy và sơ khai của nó.

Chia sẻ

Bình luận 0