Song Vịnh

Chia sẻ

Bình luận 0

Lionel Messi, Arturo Vidal và Mesut Oezil là những người mới nhất thất bại trên chấm penalty. Dường như có gì đó nghiêm trọng đang diễn ra bên trong tâm trí các cầu thủ.
BỘ NÃO QUYẾT ĐỊNH, KHÔNG PHẢI ĐÔI CHÂN
Khi Lionel Messi đưa trái bóng đi vọt xà trong loạt sút đầu tiên ở trận chung kết Argentina-Chile, nhiều người không ngạc nhiên lắm. Anh ta đã thất bại không ít lần những tình huống như vậy trong hai năm qua.

Nhưng Arturo Vidal cũng sút hỏng thì có cái gì đó kỳ lạ. Tiền vệ của Chile thường hoàn thành rất tốt các cú dứt điểm tương tự. Trận chung kết năm ngoái là một ví dụ.

Với Mesut Oezil hay trước đó là Ronaldo, Sergio Ramos thì thật sự gây sốc. Ai cũng biết họ đều là những sát thủ máu lạnh, hiếm khi bị phân tâm và không bao giờ cho các thủ môn một cơ hội nào, dù là nhỏ nhất. 

Khi những người này cũng có thể bỏ lỡ, cộng thêm các cú sút hỏng ăn của Granit Xhaka, Alexander Dragovic, một câu hỏi lớn được đặt ra: tại sao các thất bại ngày càng được nhân rộng, dù trong quá khứ, cơ hội trên chấm phạt đền thường được tận dụng tối đa?

Theo các nhà khoa học, khi tiến hành một quả penalty, bộ não của các cầu thủ sẽ thực hiện hai quá trình: quá trình hoạt động và quá trình giám sát.

Quá trình hoạt động có trách nhiệm xác định tất cả các bước để đạt được kết quả mong muốn. Nó sẽ bao gồm việc tiến lên, cầm lấy quả bóng, đặt xuống, đánh giá thủ môn, suy nghĩ về điểm đến của cú sút, chạy lấy đà, đá quả bóng với chân thuận và ghi bàn. Đơn giản, phải không?

Cùng lúc, một quá trình giám sát cũng được triển khai một cách vô thức. Nó giống như việc quét radar, rà soát lại những gì có thể khiến mọi thứ trở nên sai lầm. Ví dụ, thủ môn này rất hay đổ bên phải, không nên đưa bóng theo hướng đó, hoặc mặt cỏ khá ẩm ướt và dễ trượt chân (như John Terry). 

Một khi xác định sự rủi ro, nó cố gắng hướng dẫn quá trình hoạt động nhằm đảm bảo mọi thứ đang đi theo kế hoạch. Đây là chu trình khép kín và đồng thời, gắn bó với nhau như một phần của vòng phản hồi. Thông thường, sự bổ trợ này mang đến kết quả tốt.

Áp lực khiến ngay cả các cầu thủ giỏi đá penalty nhất cũng phải phạm sai lầm như Vidal...

ÁP LỰC GIẾT CHẾT MỌI TÍNH TOÁN
Tuy nhiên, ở một giải đấu như EURO, hoặc đặt trong bối cảnh một trận chung kết, dưới sự hò reo điên dại của hàng vạn khán giả, vấn đề lớn nảy sinh. Đó là khi bộ não làm việc trong một không gian bức bối, bị chèn ép bởi áp lực. Quá trình hoạt động với các nhận thức kiểu như “tôi biết những gì cần phải làm” bị cạnh tranh bởi suy nghĩ tiêu cực “tôi lo lắng” hoặc “nếu không thành công, chuyện gì sẽ xảy ra’.

Mặc khác, quá trình giám sát không bị ảnh hưởng nhiều bởi diễn ra trong tiềm thức. Thậm chí, dưới sức ép, nó còn trở nên mạnh mẽ hơn. Trớ trêu thay, đây chính là mấu chốt của thất bại. Khi cầu thủ nghĩ về những sai trái có thể mắc phải - trong lúc quá trình hoạt động bị hạn chế - xu hướng mắc lỗi như thế càng phổ biến. Ví dụ, dù cố gắng không đưa bóng sang trái, họ - bị hướng dẫn trong vô thức - lại sút về hướng đó. 

Hơn nữa, khi công nghệ ngày càng phát triển và trinh sát thu thập dữ liệu làm việc tích cực, mọi thói quen của các cầu thủ đều bị thủ môn nắm trong lòng bàn tay. Với các cầu thủ kinh nghiệm, giải pháp là thay đổi thói quen. 

Điều này dẫn đến hai khả năng: một, thất bại vì các quyết định thay đổi vào phút chót vào giờ cũng chứa đựng rủi ro; hai, thất bại vì quá trình giám sát của não bộ lại hướng họ trở về... thói quen đó. 

Messi trong trận chung kết Copa America nằm ở trường hợp thứ nhất. Anh nhiều lần hỏng ăn vì dứt điểm sang hai bên. Lần này, anh nhắm vào nóc lưới và kết quả là, nó bay lên khán đài. Ronaldo cũng vậy. Thay vì sút vào giữa, chếch về bên phải (như chung kết Champions League), anh hướng về góc xa bên trái và... chạm cột.

Với Oezil là trường hợp hai. Năm 2014, tiền vệ của Arsenal đã sút về góc phải và bị Manuel Neuer đẩy ra. Vì thế, gặp Slovakia, anh dường như cố tránh góc đó. Than ôi, bóng vẫn bay về hướng đó và một lần nữa bị hóa giải.

Trên chấm penalty không ai có thể nói hay. Nó không được quyết định bởi tài năng, mà còn là bản lĩnh. Và dĩ nhiên, rất nhiều sự may rủi. 

... hay Mesut Oezil

Chia sẻ

Bình luận 0