Đi tìm khái niệm “tiền đạo giỏi”
Cẩm Chi

Chia sẻ

Bình luận 0

Tính tới thời điểm bài báo này được xuất bản, Higuain là thương vụ đắt giá thứ hai trên TTCN, chỉ sau Pogba. Ở một diễn biến khác, Ibrahimovic dù đã cận kề sườn dốc sự nghiệp, vẫn là lựa chọn hàng đầu của HLV Mourinho trên hàng tiền đạo. 

Hai chi tiết ấy một lần nữa khẳng định: Vai trò của tiền đạo trong bóng đá hiện đại vô cùng quan trọng. Một mặt, các đội bóng tìm mọi cách giữ chân tiền đạo chủ lực của mình. Mặt khác, chỉ cần tiền đạo duy trì bản năng sát thủ thì dù anh ta bao nhiêu tuổi đi nữa, các CLB vẫn cứ trải thảm đỏ săn đón. 

Cách đây vài năm, giới quan sát thường ví von tìm trung vệ giỏi giờ hiếm như lá mùa thu. Bây giờ, câu nói ấy phải dành cho các trung phong cắm. Higuain hay, nhưng anh ta chưa hay đến mức đáng giá gần 80 triệu euro. Ibra xuất chúng, nhưng còn thiếu mảnh ghép “Champions League” trên hành trình tiếp cận ngôi đền huyền thoại. 

Điểm chung giữa Higuain và Ibra, như đã nói, là khả năng “nổ súng” đều đặn. Như thế có phải là tiền đạo giỏi không? Hiển nhiên rồi, vì nhiệm vụ cơ kíp của tiền đạo là xé lưới đối phương. 

Xưa nay, quan niệm ấy luôn đúng. Nhưng nếu một tiền đạo chỉ biết ghi bàn mà không thể làm gì khác, liệu anh ta có xứng đáng nhận những lời ca tụng lên chín tầng mây không? Có phải, Arsene Wenger ẩn ý gì đó khi phát biểu “Giroud không được đánh giá đúng năng lực?”

TỪ MỘT THƯỚC PHIM TRUYỀN HÌNH
Chicharito xuất hiện ở Bernabeu gần 8 tháng, nhưng dấu ấu để lại thì không nhiều.  Tuy nhiên, chỉ cần một khoảnh khắc trận lượt về tứ kết Champions League 2014/15 gặp Atletico, cái tên Chicharito mãi ở lại trong lòng madridista.

Khi trận đấu chỉ còn tính bằng phút, Chicharito bước ra bóng tối, ghi bàn duy nhất và lập tức thành người hùng thủ đô giúp Real vào bán kết. 

Studio đài Sky Sports sau trận rộn ràng tiếng cười. Hai chuyên gia là Jamie Carragher và Graeme Souness đồng loạt nhận định quyết định đưa “Hạt đậu nhỏ” có thể thay đổi cục diện của một giải đấu. 

Thierry Henry, chuyên gia còn lại bất ngờ lật ngược vấn đề. Huyền thoại của Arsenal không chú ý nhiều tới bàn thắng ấy, vì tất cả đều hiểu ý nghĩa chuyên môn của nó. Những gì được Henry để mắt, là hoạt cảnh sau đó. 

Henry từng chỉ trích Chicharito ghi bàn mà không thèm chia vui với đồng độiHenry từng chỉ trích Chicharito ghi bàn mà không thèm chia vui với đồng đội

“Tại sao anh ta lại ăn mừng một mình, mà không chạy tới cảm ơn Ronaldo – người đồng đội trực tiếp kiến tạo? Tiền đạo ngày nay ích kỷ đến thế hay sao? Ai thấy Chicharito quan trọng kệ họ, tôi chỉ nhìn ra sự tầm thường mà thôi”, Henry giải thích. 

NGUY CƠ TUYỆT CHỦNG
Bình luận của Henry khiến khán giả thắc mắc. Chẳng phải nhiệm vụ của tiền đạo là ghi bàn hay sao? Sau tất cả, biên độ trên bảng điện tử mới là trực tiếp quyết định kết cục trận đấu. Muốn tạo ra thứ khoảng cách ấy, các CLB phải có bàn thắng. Chung quy, tiền đạo vẫn cứ phải ghi bàn và ghi bàn. Không thể xa rời thực tiễn. 

Đặt tư duy này vào câu chuyện của Chicharito, chân sút người Mexico đã làm quá tốt công việc của mình, trên cả mức kỳ vọng. Dù không thường xuyên nổ súng, nhưng Chicharito đã lên tiếng vào giây phút khiến cục diện trận đấu quay ngoắt 180 độ. Chứng tỏ, bản năng làm bàn của anh ta còn ghê gớm lắm. 

Vậy là đủ, đúng không? Cũng chưa chắc, vì suy cho cùng, bóng đá là môn chơi tập thể. Đã mang tính “tập thể”, thì tất cả các cá nhân tham gia vào chuỗi dây chuyền sản xuất đều phải đồng tâm hiệp lực, cào bằng mọi tự ái cá nhân cho mục đích đoàn thể. 

Tất nhiên, mỗi người một việc, ai cũng được chuyên môn hóa lao động. Nhưng khi một chi tiết lỗi, các chi tiết khác phải làm thêm giờ để bù vào phần việc thiếu, cho tới khi mọi thứ đi vào quỹ đạo. 

Ai bảo việc của tiền đạo là ghi bàn và… chấm hết? Đâu có luật lệ nào quy định chỉ riêng tiền đạo là cần làm duy nhất một việc, còn những vị trí khác thì phải làm hai, thậm chí là ba việc. Thế mà, khái niệm đám đông về “tiền vệ giỏi” là lên công về thủ. 

Các tiền vệ giỏi ghi bàn như Fabregas khiến các đội không quá thiết tha với các trung phong thực thụCác tiền vệ giỏi ghi bàn như Fabregas khiến các đội không quá thiết tha với các trung phong thực thụ

Một ví dụ nhỏ. Trong quá trình tiến hóa chiến thuật, sơ đồ 4-2-3-1 ra đời như một chuẩn mực mới. Những tiền vệ biên cổ điển như Beckham bị coi là lỗi thời. Họ không thể cứ mãi bám biên và lăm le tạt bóng. 

Tiền vệ giỏi vừa phải phát huy truyền thống “tạt cánh”, đồng thời kiêm nhiệm luôn công việc của một tiền đạo: Rê cắt mặt rồi dứt điểm. Quả là bất công. 

Tốc độ phát triển khủng khiếp của mô hình chiến thuật này dẫn đến kết quả: Định nghĩa “tiền đạo” đứng trước nguy cơ… tuyệt chủng. Vì tiền vệ toàn năng quá, nên đâu cần tiền đạo. Barca, rồi là ĐT Tây Ban Nha đi đầu trào lưu dùng “số 9 ảo”. 

Đến một tiền vệ làm bóng như Fabregas cũng có thể chơi tròn vai trong vai trò mới, bảo sao giới huấn luyện “phớt lờ” trung phong cắm. 

TIỀN ĐẠO GIỎI – “TIÊU CHUẨN KÉP” 
Quay trở lại câu chuyện của Ibra và Higuain. Đầu bài, chúng ta đang nói về tầm quan trọng đặc biệt của các tiền đạo trong bóng đá hiện đại. Ơ kìa, nghe sao lại mâu thuẫn với lập luận “tiền đạo tuyệt chủng” vừa đề cập ở trên thế nhỉ? 

Thực ra, đấy chỉ là quan điểm của mỗi người, đặt dưới ống kính với tiêu cự khác nhau. Giống chuyện công ty nọ đăng tin tuyển dụng, nhưng kèm theo ghi chú: Ứng viên thành phố giỏi tiếng Anh, ứng viên ngoại tỉnh không cần biết ngoại ngữ. Cùng chủ thể, nhưng yêu cầu khác nhau vì còn nhiều yếu tố ngoại lai chi phối.

Ibra bị coi là bản hợp đồng thất bại của Barca. Nhưng sự thật là sau 42 trận, tiền đạo người Thụy Điển ghi được 23 bàn, đâu tệ chút nào! Chẳng qua, tầm vóc của Barca không cho phép họ “dễ dãi” cần một tiền đạo như vậy, một tiền đạo chỉ biết chúi mũi về vòng 16m50 và cầu môn như chính thú nhận của cựu GĐTT Andoni Zubizarreta.

Vẫn lại là Ibra, ở Milan rồi cả PSG trong giai đoạn trào lưu “kiểm soát bóng, tiền đạo ảo” lên ngôi, nhưng là Ibra ở vị thế hoàn toàn khác. Anh ghi bàn, và CLB chủ quản cần có thế. Đơn giản vậy. Lý do? Milan và PSG chưa “bá đạo” như Barca nên cần cá tính mạnh kiểu Ibra hô hào, khơi gợi tinh thần chiến đấu.

Lối chơi của Ibra mang nặng tính chuyên quyền độc đoán. Hiếm khi nào anh ta tham gia phòng ngự. Song, một lần nữa, xin được khẳng định: Không thể “chỉ mặt” nói Ibra là cầu thủ ích kỷ. 

Rất dễ hiểu, vì Ibra lập công – PSG thắng – PSG tạo cách biệt – PSG vô địch – PSG phá vô vàn kỷ lục, đó là phản ứng hóa học khép kín mà bên hưởng lợi sau cùng là PSG, tức “tập thể”. 4 năm ở Paris là 4 năm Ibra nâng tầm PSG, đưa đội bóng lên tầm cao mới. 

PSG đâu dám tin dùng Cavani – bản hợp đồng lịch sử năm nào bởi vắng Ibra là đoàn tàu chệch khỏi đường ray. Rõ ràng, khi tác động của một cá nhân tạo ảnh hưởng sâu sắc lên một tập thể, thì cá thể đó ắt hẳn là sản phẩm sinh ra nhằm phục vụ tập thể.

Vai trò của các trung phong bây giờ ngoài ghi bàn còn phải đóng góp nhiều vào lối chơi như Giroud (trái) của ArsenalVai trò của các trung phong bây giờ ngoài ghi bàn còn phải đóng góp nhiều vào lối chơi như Giroud (trái) của Arsenal

Từ góc nhìn ấy, những tiền đạo như Giroud hay phần nào là Costa đáng được cảm thông, chia sẻ. Ngoài chuyện ghi bàn, nhóm “chân gỗ” kia còn biết kiến tạo, tham gia vào quy trình tập thể, thiết lập bức tường phòng ngự đầu tiên ngay từ vòng 16m50 bên phần sân đối phương, kiêm luôn việc kiến tạo khi cần. 

Nhìn vào biểu đồ dưới, Giroud có thể thua kém về khả năng ghi bàn. Đổi lại, anh tích cực di chuyển, tạo cơ hội và tranh chấp tay đôi – một chi tiết có ý nghĩa tối cao tới chiến lược của Arsenal. 

Ai cũng biết, Arsenal phòng ngự không tốt. Vì vậy, càng đẩy quả bóng ra xa cầu môn Cech, HLV Wenger càng an tâm. Với Giroud, Arsenal không chỉ có thêm phương án tấn công ngoài bài vở bật nhả thông thường, mà còn gián tiếp tổ chức ý đồ phòng ngự từ xa. 

Thống kê bình quân 100 phút của các tiền đạo hàng đầu Premier League mùa vừa quaThống kê bình quân 100 phút của các tiền đạo hàng đầu Premier League mùa vừa qua

Một tiền đạo như Giroud, chắc chắn không thể bị xem thường. Nhất là khi, NHM đã thấy Liverpool dễ dàng khoan thủng tấm khiên gỉ sắt của “Pháo thủ” trong trận mở màn Premier League 2016/17. 

Giroud là “tốt” trong mắt Wenger, nhưng có thể là thành “phế vật” khi vào tay Pep Guardiola chẳng hạn. 

Chia sẻ

Bình luận 0